Την 25 Μαρτίου, που εορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, έγινε η σύλληψη του Κυρίου Ημών Ιησού Χριστού, προσέλαβε ο Θεός την Ανθρώπινη Φύση και εθεμελίωσε ο Θεός την Εκκλησία!

Εθεμελίωσε ο Θεός την Εκκλησία στο μόλις συλλαμβανόμενο εντός της Θεομητορικής Μήτρας Σώμα Του Χριστού!

Γι αυτό Αγαπώ την Εκκλησία γιατί είναι το Σώμα του Χριστού.

Έπρεπε όμως  η Ανθρώπινη Φύση να βαπτισθεί, να Σταυρωθεί για να ελευθερωθεί από την Αμαρτία με τη δωρεά της Μετανοίας, να Αναστηθεί για να λάβει την Άφεση των Αμαρτιών και νικήσει την φθορά και τον θάνατο, να Αναληφθεί και να καθήσει εκ δεξιών  του Πατρός, για να γίνει η Πεντηκοστή και να κατακλύσει  το Άγιο Πνεύμα τους Αγ. Αποστόλους και τον Κόσμο και να ολοκληρωθεί η ίδρυση της Εκκλησίας!

Η Εκκλησία θεμελιώθηκε με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και ολοκληρώθηκε με την Πεντηκοστή και ειναι το Σώμα του Χριστού που τώρα κάθεται εκ δεξιών του Πατρός, ευρίσκεται μέσα στην Αγία Τριάδα!

Αγαπώ την Εκκλησία διότι είναι το Σώμα του Χριστού και με τη Θεία Κοινωνία που προσλαμβάνω, γίνεται Ένα με το Σώμα μου, διότι είπε ο Χριστός «ο τρώγων μου τη Σάρκα και πίνων μου το Αίμα εν εμοί μένει καγώ εν αυτώ».

Αγαπώ την Ορθόδοξη Εκκλησία γιατί είναι η Μία Αγία Αποστολική Εκκλησία που θεμελίωσε ο Θεός με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και ολοκλήρωσε με την Πεντηκοστή δίνοντας το Άγιο Πνεύμα στους Αποστόλους, τους Επισκόπους, τους Ιερείς και δι’ αυτών στο Λαό του Θεού.

Αγαπώ την Ορθόδοξη Εκκλησία γιατί σ Αυτήν διαφυλάσσεται η Διδασκαλία του Χριστού και των Αγίων Οικουμενικών Συνόδων ακέραια και ανόθευτη, από την  Πεντηκοστή μέχρι σήμερα.

Μία είναι η Εκκλησία γιατί ένα είναι  το Σώμα του Χριστού και όποιος δεν είναι μέσα στο Σώμα είναι έξω από αυτό, δεν υπάρχουν άλλες εκκλησίες γιατί ένα είναι το Σώμα του Χριστού, η Ορθόδοξη Εκκλησία!

Γι αυτό Αγαπώ την Ορθόδοξη Εκκλησία!

Ανδρέας Χριστοφόρου

Το άρθρο Γι’ αυτό Αγαπώ την Ορθόδοξη Εκκλησία! εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς ἑορτῆς τῆς ἁγίας Σκέπης, θεωρήσαμε καλὸ νὰ γράψουμε ἐδῶ λίγα λόγια γιὰ τὴν ἑορτὴ αὐτή, πρὸς ἐνημέρωση καὶ πνευματικὴ ὠφέλεια τῶν ἐπισκεπτῶν τῆς ἱστοσελίδας μας.

Ἡ ἑορτὴ τῆς ἁγίας Σκέπης εἶναι ἑορτὴ θεομητορικὴ καὶ ἑορτάζεται στὶς 28 Ὀκτωβρίου, μαζὶ μὲ τὴν ἐθνική μας ἑορτή, ἀντὶ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου, ποὺ εἶχε ἀπὸ παλιὰ θεσπισθεῖ νὰ ἑορτάζεται.

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία «παρέλαβε» καί «διατηρεῖ» τὴ Μητέρα τοῦ Κυρίου στὸ κέντρο τῆς εὐσέβειας καὶ τῆς λατρευτικῆς ζωῆς της, καθ’ ὅν τρόπο ὁ «ἠγαπημένος μαθητής» «ἔλαβεν αὐτὴν εἰς τὰ ἴδια» (Ἰωαν. 19, 27), γιὰ νὰ τὴν ἔχει ὡς μητέρα του, κατὰ τὴν ὑπόδειξη τοῦ Ἰησοῦ ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, ποὺ εἶπε πρὸς αὐτόν: «ἰδοὺ ἡ μήτηρ σου» (ὅ.π.).

Πράγματι, ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος εἶναι γιὰ τοὺς χριστιανούς «ἐλπίδα καὶ στήριγμα», «προστασία καὶ σκέπη» καί «μεσιτεία πρὸς τὸν Ποιητὴν ἀμετάθετος». Στὴν Ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν ψάλλουμε πρὸς αὐτήν: «χαῖρε σκέπη τοῦ κόσμου, πλατυτέρα νεφέλης».

Γιὰ τὴν κραταιά, λοιπόν, Σκέπη τοῦ κόσμου καὶ γιὰ τὴν ἑορτὴ τῆς ἁγίας Σκέπης ὁ λόγος μας, ἀγαπητοί.

Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, στὸ βιβλίο τῆς Ἐξόδου (13, 21-22), ἀναφέρεται ἕνα ὑπερφυσικὸ γεγονός, μὲ τὸ ὁποῖο ὁ Θεὸς ἔδειχνε πόσο κοντὰ ἦταν στὸν ἀγαπημένο του λαό, τὸν Ἰσραήλ, καὶ πόσο τὸν προστάτευε. Πρόκειται γιὰ τὴν ἐμφάνιση ὑπεράνω τοῦ λαοῦ μιᾶς νεφέλης, μέσῳ τῆς ὁποίας ὁ Θεὸς ὁδηγοῦσε τὸ λαὸ κατὰ τὴν ἔξοδό του ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο. Ἡ νεφέλη αὐτή, τὴ μὲν ἡμέρα, ὑπὸ μορφὴν στύλου, ἔδειχνε στοὺς Ἰσραηλίτες τὸ δρόμο ποὺ ἔπρεπε νὰ πορευθοῦν καὶ συγχρόνως ἔριχνε τὴ σκιά της καὶ τοὺς δρόσιζε, καθὼς πεζοποροῦσαν στὸ λιοπύρι, τὴ δὲ νύχτα, ὡς πύρινος στῦλος ἔριχνε φῶς καὶ τοὺς φώτιζε, γιὰ νὰ μὴ μένουν στὸ σκοτάδι. Ἡ νεφέλη ὅριζε – δηλαδὴ ὁ Θεὸς μέσῳ αὐτῆς – πότε, ποῦ καὶ γιὰ πόσο χρόνο οἱ Ἰσραηλίτες ἔπρεπε νὰ στρατοπεδεύσουν. Κατὰ τὴν πορεία, τὸ σημεῖο αὐτὸ τοῦ οὐρανοῦ πότε προπορευόταν τοῦ λαοῦ, γιὰ νὰ τοὺς δείχνει πρὸς τὰ ποῦ νὰ πορεύονται, καὶ πότε ἔμενε πίσω, ὡς ὀπισθοφυλακή, ὥστε νὰ νοιώθουν ἀσφαλεῖς. Τὸ φαινόμενο αὐτὸ ἦταν γιὰ τὸ λαὸ παρήγορο σημεῖο ἐγγύτητας καὶ προστασίας τοῦ Θεοῦ, ὄχι μόνο κατὰ τὸν καιρό τῆς ἐξόδου ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο, ἀλλὰ καὶ ἀργότερα, ἐπὶ πολλὰ χρόνια. Πρέπει δὲ νὰ σημειώσουμε ὅτι ἡ νεφέλη, γιὰ τὴν ὁποία μιλοῦμε, δὲν ἦταν μόνο ἕνα θαυμαστὸ σημεῖο ποὺ λειτουργοῦσε ὅπως περιγράψαμε· μέσ’ ἀπὸ αὐτὴν ἀκουότανε καὶ ἡ φωνὴ τοῦ Θεοῦ. Πολλὲς φορὲς ὁ Θεός «κατέβαινε» καὶ μιλοῦσε «ἐκ τῆς νεφέλης» στὸν Μωϋσῆ κι ἔκανε γνωστὸ τὸ θέλημά του στὸ λαό.

Ἄν ἐπιμένουμε στὸ φαινόμενο τῆς νεφέλης, εἶναι γιατὶ θέλουμε νὰ καταστεῖ σαφὴς ἡ τυπολογία τοῦ ὑπερφυσικοῦ αὐτοῦ γεγονότος, ὅτι δηλαδὴ ἡ νεφέλη ἐμφανῶς συμβολίζει καὶ προτυπώνει τὴ Θεοτόκο. Τόσο, λοιπόν, στὸ βιβλίο τῆς Ἐξόδου, ὅσο καὶ ἀλλαχοῦ τῆς Π. Διαθήκης, βλέπουμε ὅτι ἡ νεφέλη εἶναι ἕνα σύμβολο ἰδιαίτερο, ποὺ ἐκφράζει τὸ μυστήριο τῆς θείας Παρουσίας· φανερώνει τὸν Θεὸ καὶ τὸν καλύπτει ταυτοχρόνως. Προσιτὴ καὶ συνάμα ἀδιαπέραστη ἡ νεφέλη, ἐπιτρέπει νὰ φτάσουμε οἱ ἄνθρωποι στὸν Θεό, χωρὶς βεβαίως καὶ νὰ μποροῦμε νὰ δοῦμε τὸ πρόσωπό του· τοῦτο τὸ τελευταῖο θά ’ναι προνόμιο τῶν ἐκλεκτῶν στὸ μέλλοντα αἰῶνα. Μποροῦμε, λοιπόν, νὰ ποῦμε ὅτι ἡ νεφέλη εἶναι ἕνα προνομιοῦχο σύμβολο ἀνάμεσα στὰ ἄλλα σύμβολα· προνομιοῦχο, γιατὶ ὁ Θεὸς τὸ προτιμάει ἰδιαίτερα· ὄχι μόνο κατ’ ἐκεῖνο τὸν παλιὸ καιρό, ἀλλὰ καὶ μετά, στὴν Κ. Διαθήκη (π.χ. στὴ Μεταμόρφωση κ.ἀ.), ὁ Θεὸς ἀγαπᾶ νά «ἀποκαλύπτεται» «ἐν νεφέλαις», νὰ μιλάει «ἐκ τῆς νεφέλης», νὰ ἔρχεται – ὅπως θά ’ρθει τὴν ἔσχατη ἡμέρα – «ἐπὶ τῶν νεφελῶν» τοῦ οὐρανοῦ. Πάντοτε ἡ νεφέλη εἶναι τὸ οὐράνιο ὄχημα τοῦ ἐρχόμενου Θεοῦ· εἶναι ἡ τιμητικὴ συνοδεία τοῦ Κυρίου τῆς ἱστορίας…

Ἡ Βυζαντινὴ Παράδοση καὶ ἰδίως ἡ ἱερὴ Ὑμνογραφία, εἶδε στὴ νεφέλη, ἐμφανῆ τὴν προτύπωση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, ἡ ὁποία, ὡς ἄλλη νεφέλη, ἀσυγκρίτως «πλατυτέρα» τῆς παλαιᾶς, σκέπει καὶ ὁδηγεῖ τὸν νέο Ἰσραήλ – ἐμᾶς – πρὸς τήν «ἐπηγγελμένη» οὐράνια πατρίδα. Ὁ ποιητὴς τοῦ κανόνα τοῦ Ἀκαθίστου, Ἰωσὴφ ὁ ὑμνογράφος, ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴ Θεοτόκο λέγει πρὸς αὐτήν: «νεφέλη ὁλόφωτε, ἡ τοὺς πιστοὺς ἀπαύστως ἐπισκιάζουσα» (ᾠδὴ ΣΤ΄). Γιὰ τὴν Παράδοσή μας ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος εἶναι τὸ ὄχημα, διὰ τοῦ ὁποίου κατέβηκε ὁ Θεός, ἡ ἀληθινὴ νεφέλη ποὺ ἔκρυψε μέσα της, ἀλλὰ καὶ φανέρωσε συνάμα τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ στὸν κόσμο. Ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ τιμητικὴ συνοδεία τοῦ Κυρίου, δεμένη ἄρρηκτα μαζί του, «ἐξ ἄκρας συλλήψεως» καὶ μένουσα πλέον ἀχώριστα ἑνωμένη μὲ αὐτόν «εἰς τὸ διηνεκές». Στοὺς Βυζαντινοὺς ἀλλὰ καὶ στοὺς νεώτερους χρόνους, ἡ Παναγία ἰσχύει καὶ πιστεύεται ὡς ἡ ὁδηγήτρια τῶν πιστῶν στὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ.

Στὴ σύνδεση αὐτὴ τῆς νεφέλης μὲ τὴν Παναγία συνετέλεσαν καὶ διάφορα γεγονότα, ποὺ σχετίζονται μὲ τὴν ἱστορία τῆς Βασιλίδος τῶν πόλεων, τῆς Κωνσταντινούπολης, καὶ τὴ διάσωσή της ἀπὸ διάφορους ἐχθροὺς ποὺ τὴν ἐπιβουλεύονταν. Εἶναι γνωστὸ ὅτι σὲ ὧρες δύσκολες γιὰ τὴ Βυζαντινὴ αὐτοκρατορία καὶ γιὰ τὴ Βασιλεύουσα, ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ μὲ τοὺς ἄρχοντές του προσεύχονταν στὴ Μεγάλη Ἐκκλησία. Δὲν εἶναι δὲ λίγες οἱ φορές, ποὺ ἄνθρωποι μὲ εὐλάβεια ἔβλεπαν τὴν Παναγία νὰ προσεύχεται γιὰ τὴν Πόλη καὶ νὰ τὴ σκεπάζει μὲ τὸ πέπλο της… Ὁ πρῶτος ποὺ εἶδε αὐτὸ τὸ ὅραμα τῆς θείας Σκέπης ἦταν ὁ ἅγιος Ἀνδρέας, ὁ «διὰ Χριστὸν σαλός», περὶ τὸ ἔτος 936. Τὸ ὅραμα ἔχει ὡς ἑξῆς: σὲ ἀγρυπνία ποὺ ἐτελεῖτο στὸ ναὸ τῆς Παναγίας τῶν Βλαχερνῶν, στὴν Πόλη, ὁ ἅγιος Ἀνδρέας καὶ ὁ μαθητής του Ἐπιφάνιος εἶδαν μὲ τὰ μάτια τους μεγαλοπρεπῆ γυναῖκα νὰ βγαίνει ἀπὸ τὴν Ὡραία Πύλη καὶ νὰ κατευθύνεται πρὸς τὸ κέντρο τοῦ ναοῦ, ἀκολουθούμενη ἀπὸ ἁγίους, λευκοφοροῦντες καὶ ψάλλοντες, καὶ ὑποβασταζόμενη ἀπὸ τὸν τίμιο Πρόδρομο. Ὅταν ἡ γυναῖκα ἔφτασε στὸ μέσον τοῦ ναοῦ, ἔκλινε τὰ γόνατα καὶ προσευχήθηκε ἐπὶ μακρόν μετὰ δακρύων. Ὕστερα εἰσῆλθε στὸ Ἅγιο Βῆμα καί, ἀφοῦ προσευχήθηκε καὶ ἀπὸ ἐκεῖ ὑπὲρ τοῦ «περιεστῶτος» λαοῦ, ἔβγαλε κι ἄπλωσε τὸ μαφόρι της ὡς σκέπη ἐπὶ τοῦ ἐκκλησιάσματος…

Καθὼς γνωρίζουμε, ἡ Βασιλεύουσα κατὰ τὴν ἐποχὴ ἐκείνη διέτρεχε μεγάλο κίνδυνο νὰ πέσει στὰ χέρια τῶν Ἀγαρηνῶν. Ὅμως, τὸ ὅραμα τοῦ ἁγίου Ἀνδρέα, ποὺ δὲν ἄργησε νὰ διαδοθεῖ παντοῦ, ἔδωσε θάρρος στὸ λαὸ κι ἐλπίδα. Κι ὅταν, μὲ τὴ βοήθεια τῆς Παναγιᾶς, γλύτωσε ἀπὸ τὸν κίνδυνο, ἑόρτασε καὶ ὕμνησε δεόντως τὴν ἁγία Σκέπη καὶ προστασία της. Ἀπὸ τότε θεσπίσθηκε τὸ γεγονὸς ὡς μία ἀκόμη θεομητορικὴ ἑορτὴ καὶ ὁρίσθηκε ἡ 1η Ὀκτωβρίου, ὡς ἡμέρα ἑορτῆς τῆς ἁγίας Σκέπης τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, «εἰς ἀνάμνησιν» τῆς ὀπτασίας ποὺ εἶδε ὁ ἅγιος Ἀνδρέας καὶ γιὰ νὰ θυμούμαστε εὐγνωμόνως οἱ πιστοὶ τὴν Ὑπερμάχο Στρατηγό, ποὺ μᾶς σκεπάζει καὶ μᾶς φυλάει πάντοτε ἀπὸ ὁρατοὺς καὶ ἀόρατους ἐχθρούς.

Κατὰ ταῦτα, ἡ γιορτὴ τῆς ἁγίας Σκέπης, πέραν τῆς θεολογικῆς της σημασίας, προσλαμβάνει καὶ ἕνα ἰδιαίτερο στοιχεῖο, σὲ σχέση πρὸς τὶς λοιπὲς θεομητορικὲς ἑορτές: συνδέεται, δηλαδή, καὶ μὲ τοὺς καημοὺς καὶ τὶς ἀγωνίες τοῦ ὀρθοδόξου λαοῦ τῆς Βασιλεύουσας, κι ἐν συνεχείᾳ τοῦ νέου Ἑλληνισμοῦ, στὶς κρίσιμες στιγμὲς τοῦ βίου του.

Ἐμεῖς, οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες – γιὰ τὴν ἀκρίβεια οἱ πατεράδες καὶ οἱ παπποῦδες μας – ζήσαμε προσφάτως μιὰ ἀκόμη ὁμόθυμη προσφυγή μας στὴν προστασία τῆς Παναγίας μητέρας μας, τότε ποὺ μιὰ μεγάλη δύναμη ἀπείλησε τὴν πατρίδα καὶ τὴν ἐλευθερία μας. Μιλοῦμε γιὰ τὸν πόλεμο τοῦ 1940, τὴ νικηφόρο ἔκβαση τοῦ ὁποίου ἡ συνείδηση σύμπαντος τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀποδίδει πρωτίστως στὴν Ὑπερμάχο Στρατηγό, ἡ ὁποία, σύμφωνα μὲ μαρτυρίες πολεμιστῶν, περιέσκεπε τὶς Ἑλληνικὲς μεραρχίες καὶ τὶς προστάτευε ἀπὸ τὶς προσβολές τῶν ἐχθρῶν.

Λίγα χρόνια μετὰ ἀπὸ ἐκεῖνο τὸ ἔπος, ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν Σπυρίδων Βλάχος – ὁ ἀπὸ Ἰωαννίνων – ἐκφράζοντας τὰ αἰσθήματα εὐγνωμοσύνης τῶν ἁπανταχοῦ Ἑλλήνων πρὸς τὴ Θεοτόκο, ποὺ γλύτωσε τὴν Πατρίδα μας ἀπὸ τὰ ἐπαπειλούμενα κακά, ἔκρινε εὔλογο καὶ συνεπὲς πρὸς τὴν ἐνιαία Βυζαντινὴ καὶ τὴν ὕστερη νεοελληνικὴ Παράδοση, ὁ ἑορτασμὸς τοῦ ἱστορικοῦ «ΟΧΙ» τῆς 28ης Ὀκτωβρίου νὰ προσλάβει κι ἕναν θρησκευτικὸ χαρακτῆρα. Εἰσηγήθηκε λοιπόν – ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σπυρίδων – τὸ ἔτος 1952, καὶ ἡ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ὁμοφώνως ἐπικρότησε τὴν πρότασή του, ὅπως ἀπὸ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ἡ ἑορτὴ τῆς ἁγίας Σκέπης, ἀντὶ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου, νὰ ἑορτάζεται τὴν 28η τοῦ αὐτοῦ μηνός, συνδυασμένη πρὸς τὴν ἐθνική μας ἑορτή. Ἀνατέθηκε δὲ στὸν ἁγιορείτη ὑμνογράφο τῆς τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας μοναχὸ Γεράσιμο Μικραγιαννανίτη ἡ ἐκπόνηση τῆς σχετικῆς ἀκολουθίας.

Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί· ἡ θεομητορικὴ ἑορτὴ τῆς ἁγίας Σκέπης, ὅσο κι ἄν γιὰ μᾶς ἔλαβε, ὅπως εἴπαμε, ἕναν ἰδιάζοντα χαρακτῆρα, πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι σήμερα ἔχει ὑπερβεῖ τὶς τοπικὲς παραδόσεις καὶ ἱστορίες· εἶναι, πλέον, ἑορτὴ μὲ χαρακτῆρα παγκόσμιο, οἰκουμενικό. Στὴν ἑορτὴ τῆς ἁγίας Σκέπης, ὅλος ὁ ἀνὰ τὴν οἰκουμένην ὀρθόδοξος κόσμος, χωρὶς νὰ ἀρνεῖται τὴ δική μας παράδοση καὶ ἱστορία, αἰσθάνεται τὴ Μητέρα τοῦ Θεοῦ παροῦσα, νὰ τὸν σκεπάζει μὲ τὸ μαφόρι της, νὰ τοῦ συμπαρίσταται καὶ νὰ τὸν στηρίζει στὶς δοκιμασίες καὶ στὸν πόνο του.        Εἶναι βέβαιο ὅτι ἡ Παναγία Μητέρα δὲν προσευχήθηκε καὶ δὲν ἔκλαψε μόνο τότε, πρὶν χίλια τόσα χρόνια, στὸ ναὸ τῶν Βλαχερνῶν, ἀλλὰ προσεύχεται καὶ κλαίει σὲ κάθε ἐποχὴ καὶ σὲ κάθε τόπο, μέχρι τὰ τέλη τῶν αἰώνων. Τὸ ἱερὸ πέπλο της τὸ ἀπλώνει μὲ ἀγάπη καὶ συμπάθεια καὶ σκεπάζει κάθε γενιὰ ἀνθρώπων σὲ κάθε τόπο.

Μὲ τὴν εὐκαιρία, λοιπόν, τῆς ἑορτῆς τῆς ἁγίας Σκέπης, ἄς προσπέσουμε στὴ χάρη τῆς Θεομήτορος κι ἄς τὴν παρακαλέσουμε εὐλαβικά:

«Ὑπερένδοξε, ἀειπάρθενε, εὐλογημένη Θεοτόκε, φύλαξον ἡμᾶς ὑπὸ τὴν Σκέπην σου».

 Πρωτοπρεσβυτέρου Λάμπρου Χ. Τσιάρα
Γενικοῦ Ἀρχιερατικοῦ Ἐπιτρόπου
Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἰωαννίνων

Το άρθρο Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΣΚΕΠΗΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΓΙΑΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

“Καὶεἶπε Μαριάμ· Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον
καὶ ἠγαλλίασε τὸ πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ σωτῆρί μου,
ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὐτοῦ. ἰδοὺ γὰρ ἀπὸ τοῦ νῦν
μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γενεαί·
ὅτι ἐποίησέ μοι μεγαλεῖα ὁ δυνατὸς καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ”.

15 Αυγούστου.
Γιορτάζει η Κυρία Θεοτόκος.
Γιορτάζει ολόκληρη η Ελλάδα.
Κάθε πόλη και χωριό έχει ένα ναό ή εξωκλήσι προς τιμήν Της.
Τιμούμε Αυτή που έφερε στον κόσμο τον Λυτρωτή μας.
Αυτή που έγινε η Πλατυτέρα των Ουρανών και η Χώρα του
Αχωρήτου.

Αν θέλουμε, να σκιαγραφήσουμε κάποια χαρακτηριστικά της
προσωπικότητας της Υπεραγίας Θεοτόκου, σίγουρα θα ήταν: η
ταπείνωση και η υπακοή.

Αρχικά, παρατηρούμε από την αρχή των Ευαγγελίων την ταπείνωση
της Παναγίας. Από τον Ευαγγελισμός Της με τον Αρχάγγελο Γαβριήλ,
βλέπουμε το λόγο Της: “ὅτι ἐπέβλεψεν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης
αὐτοῦ”. Δέχθηκε χωρίς αντιρρήσεις να ενσαρκώσει τον Ιησού Χριστό.
Αλλά, και λίγο αργότερα στο γάμο της Κανά, δέχεται την ταπείνωση από
τον Υιό Της: “τί ἐμοὶ καὶ σοί, γύναι; οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου” (Ιω. 2,4).

Επίσης, το σημερινό αποστολικό ανάγνωσμα από την προς
Φιλιππησίους επιστολή του Αποστόλου Παύλου, τονίζει την ταπείνωση
που βίωσε ο Χριστός από τη Γέννηση μέχρι τη Σταύρωσή Του· “μορφὴν
δούλου λαβών, ἐν ὁμοιώματι ἀνθρώπων γενόμενος, καὶ σχήματι εὑρεθεὶς
ὡς ἄνθρωπος ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου,
θανάτου δὲ σταυροῦ”.

Ας πάρουμε, μέσα από αυτήν την μεγάλη Θεομητορική εορτή,
αφορμή για τη ζωή μας. Ας αναρωτηθούμε λίγο μέσα μας: Άραγε
κάνουμε ταπείνωση; Στον πνευματικό μας, στην οικογένειά μας, στους
συναδέλφους μας; Ή με την πρώτη παρατήρηση είμαστε έτοιμοι να τους
φωνάξουμε; Αν θέλουμε να εντρυφήσουμε λίγο παραπάνω, κάνουμε
πραγματική ταπείνωση; Ή μόνο για το θεαθήναι; Μόνο στο χώρο της
Εκκλησίας;

Το επόμενο βασικό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας της
Παναγίας, η υπακοή στο θέλημα του Θεού. Έγινε η μεσίτρια των
ανθρώπων προς το Θεό. Όταν άρχισαν τα Πάθη του Κυρίου μας, η
Παναγία, βλέποντας τον Υιό Της να υποφέρει, παρατηρούμε την
ανθρώπινη φύση Της. Κλαίει, θρηνεί, στεναχωριέται. Όμως, κάνει
υπακοή στο θέλημά Του, για τη σωτηρία των ανθρώπων.

Και πάλι· ας δούμε τον εαυτό μας μέσα στην καθημερινότητά μας.
Κάνουμε υπακοή στο θέλημα της Εκκλησίας; Κάνουμε υπακοή στον
Πνευματικό μας πατέρα; Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου, η
Αγία μας Εκκλησία, θέσπισε νηστεία προς τιμήν του προσώπου της
Υπεραγίας Θεοτόκου. Κάνουμε νηστεία; Τιμούμε με αυτό τον τρόπο το
Πρόσωπό Τη;

Ας ευχηθούμε, ο Τριαδικός Θεός διά πρεσβειών της Υπεραγίας
Θεοτόκου «ἦς τὴν Κοίμησιν Αὐτῆς ἐορτάζομεν», να μεσιτεύει για όλους
μας προς τον πολυεύσπλαγχνο Θεό και να μας χαρίζει την μετάνοια στη
ζωή μας!

“Ἄγγελοι τὴν Κοίμησιν τῆς Παρθένου, ὁρῶντες ἐξεπλήττοντο, πῶς ἡ
Παρθένος ἀπαίρει, ἀπὸ τῆς γῆς εἰς τὰ ἄνω”.

Το άρθρο Και είπε Μαριάμ – Του Σωτήρη Θεολόγου εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Είναι οι μέρες αυτές αφιερωμένες στην Παναγία επειδή ακριβώς η ίδια η Παναγία είναι η πιο αφιερωμένη από όλες τις υπάρξεις και μάλιστα αποκαλύπτει ότι το μυστήριο του ανθρώπου είναι αυτή η αφιέρωση. Η αφιέρωση αυτή είναι το μυστικό για να καταλάβουμε, η αναφορικότητα όπως την λέει η νεότερη φιλοσοφία, είναι ο τρόπος που μπορούμε να καταλάβουμε την ανθρώπινη ύπαρξη, γιατί ακριβώς όπως φαίνεται ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι αυτοαναφορικός. Θα έλεγα μάλιστα ότι πιθανώς η μεγαλύτερη ανακάλυψη της ρχαίας και της νεώτερης φιλοσοφίας και της ψυχολογίας ταυτόχρονα είναι αυτή η αναφορικότητα. Κι αν τυχόν χαθεί αυτή η αναφορικότητα με ένα τρόπο που ουσιαστικά αφορά και τον  σύγχρονο δικαιωματισμό, αυτό το πράγμα γίνεται φυλακή για τον άνθρωπο. Και αυτό το πράγμα είναι πολύ σημαντικό να το δούμε και θεολογικά.

Το έτεροαναφορικό αντικείμενο είναι η πιο σημαντική ανακάλυψη της φιλοσοφίας και της ψυχολογίας, αλλά και της ανθρώπινης εμπειρίας και το συνέδεσα αυτό σε μια ομιλία που έκανα στο  μοναστήρι του Οσίου Δαυίδ στην Εύβοια, που την στιγμή αυτή που μιλάμε σώθηκε ως εκ θαύματος από την φωτιά, για τον παράλυτο. Αυτός ο παράλυτος φτάνει στον Χριστό με μια τεράστια ελπίδα. Η ελπίδα του είναι η ατομική του ολοκλήρωση, να σταθεί στα πόδια του. Και ξαφνικά ακούει κάτι που είναι σκανδαλώδες και για μας και για εκείνον. Μην ανησυχείς του λέει ο Χριστός, συγχωρούνται οι αμαρτίες σου. Μα εγώ δεν ενδιαφέρομαι γι’ αυτό. Έχω έρθει εδώ ζητώντας την θεραπεία μου. Δεν έχω καμία άλλη επιθυμία. Δεν επιθυμώ να σωθώ, ούτε να συγχωρεθούν οι αμαρτίες μου, ούτε να γίνω καλύτερος. Αυτή τη στιγμή θέλω μόνο να περπατήσω. Αυτός ο υπαρξιακός αποπροσανατολισμός ή μάλλον αναπροσανατολισμός που κάμνει ο Χριστός είναι πολύ σημαντικός και απρόσμενος. Του λέει, κοίταξε να δεις, υπάρχει ένα ολόκληρο πακέτο που το παίρνεις μαζί. Δεν μπορείς να πάρεις εκλεκτικά ένα κομμάτι του πακέτου. Δεν μπορεί να γίνεται αυτή η αθλιότητα που γίνεται σήμερα κατά κόρον και προβάλλεται από τα ΜΜΕ, ότι από όλα παίρνω το καλύτερο και δεν πληρώνω τίποτα, έτσι όπως γίνεται στα αμερικάνικα φίλμ που ο ήρωας τα παίρνει όλα και δεν χάνει τίποτα. Αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος και δεν συμβαίνει ποτέ στην πραγματική ζωή.

Στην πραγματική ζωή συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή αυτό το οποίο αρπάζω, αυτό που διαλέγω, με ακολουθεί μέχρι τέλους των συνεπειών του. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε. Με φτάνει πάντοτε ως το τέλος. Δεν μπορεί να κλαδέψω τον ναρκισσισμό του άλλου και να μείνει ο δικός μου υπέροχος. Δεν είναι δυνατόν να εκμεταλλευτώ τον άλλο και να μην με εκμεταλλευτούν εμένα. Δεν γίνεται εγώ να αδιαφορώ για τις ανάγκες των άλλων και οι δικές μου ανάγκες να γίνουν τελικά σεβαστές. Αυτό το πακέτο, λέει στον παράλυτο ο Χριστός, πρέπει να το προσέξεις. Μου ζητάς την ατομική σου ολοκλήρωση και εγώ ζητώ την θέση σου μέσα στο σύνολο της κοινότητας. Γιατί αυτό σημαίνει συγχωρούνται οι αμαρτίες σου. Αμαρτίες δεν είναι τίποτα άλλο παρά αποτελέσματα μιας αποτυχημένης κοινωνίας με τους άλλους, με τον Θεό.

Η φοβερή ερώτηση του Χριστού είναι μια ερώτηση αναφορικότητας. Σε τι αναφέρεσαι; Δεν κατάλαβες ότι το πρόβλημά σου είναι ακριβώς αυτή η ελλιπής αναφορικότητα, η ελλιπής παρουσία σου μέσα στην πραγματικότητα των ανθρώπων;  Αυτή η ελλιπής σου παρουσία μέσα στην πραγματικότητα του κόσμου, αυτή η ελλιπής σου παρουσία μέσα στην πραγματικότητα του Θεού. Αυτό το πράγμα είναι η αμαρτία. Και αυτό το πράγμα είναι το κακό, και αυτό το πράγμα γεννάει κάθε άλλο κακό, του λέει ο Χριστός. Και αυτά είναι λόγια συγκλονιστικά. ΚΑι για υτούς που τα ακούνε και δεν τα καταλαβαίνουν, ποιος είναι αυτός που συγχωρεί αμαρτίες; Αντί να καταλάβουν την συγκλονιστική διάσταση της δήλωσης του Χριστού, αντί να καταλάβουν την διδασκαλία του Χριστού, αυτοί καθονται και σκέφτονται και λένε ποιος είναι αυτός που συγχωρεί αμαρτίες. Το θέμα είναι, αν κατανοήσεις  την φοβερή δυναμική αυτού του υπαρξιακού πακέτου που καταλήγει στην προσωπική σου βλάβη, αλλά αρχίζει με την βλάβη των άλλων, καταλήγει στην προσωπική σου μη ολοκλήρωση, αλλά ξεκινάει με τον αποκεφαλισμό των άλλων, καταλήγει στην προσωπική σου αρρώστια, αλλά στο μεταξύ έχεις εσύ αρρωστήσεις κάποιους άλλους.

Αυτό το πράγμα, είναι το μυστήριο. Και βλέπετε πόσο σύγχρονο είναι το ευαγγέλιο, επειδή μιλάει ο Χριστός ως Θεός μέσα στα ανθρώπινα αυτά που λέει αφορούν τους νόμους της ανθρώπινης ύπαρξης. Αυτό το οποίο ο άνθρωπος είναι κατά φύσιν. Και πρέπει να το καταλάβουμε και εμείς σήμερα με σημερινούς υπαρξιακούς όρους. Και βλέπετε αν το δούμε έτσι καταλαβαίνουμε το μεγάλο πρόβλημα του ανθρώπου, που είναι το πλαίσιο που θα θέσει την ύπαρξή του. Από εκεί ξεκινούν όλα, και από αυτό προέρχονται οι συνέπειες που αντιμετωπίζουμε στην ιδιωτική μας ζωή. Αλλά επειδή ακριβώς είμαστε μέσα στον χώρο της γενικευμένης φιλαυτίας, το να φτάσουμε να δούμε το αίτιο τη στιγμή που μας πονάει το αποτέλεσμα, είναι πργματικά ακανθώδες και δυσεπίλυτο ζήτημα και αυτό ακριβώς αντιμετωπίζουν οι Πνευματικοί, οι Γεροντάδες, αυτοί που ασκούν πνευματική καθοδήγηση. Δεν λέω οι ψυχολόγοι, γιατί αυτοί συνήθως δεν μπαίνουν σε αυτό τον κόπο και το λέω με λύπη αυτό. Οι ψυχολόγοι συνήθως μπαίνουν στην ενίσχυση του ατομικού υποκειμένου, δηλαδή στην ενίσχυση του εγώ, στη διαδικασία να δικαιώσουν το εγώ και το εγώ χάνει ακόμα περισσότερο την αναφορικότητά του, βυθίζεται ακόμα περισσότερο στην αμαρτία αυτή, στην ουσία της αμαρτίας.

Γιατί προσέξτε έχουμε μια ηθικολογική άποψη για την αμαρτία που είναι καταστροφική. Είναι μια νομική αντίληψη της αμαρτίας, σαν να πέρασες με κόκκινο. Δεν είναι ότι πέρασες με κόκκινο. Είναι ότι δεν λειτουργεί οντολογικά η ύπαρξη, όταν δεν υψωθεί στο ύψος των προτάσεων που έχει κάνει ο Θεός για τη δημιουργία. Δεν λειτουργεί δηλαδή η ύπαρξή σου σύμφωνα με το manual της δημιουργίας σου που το ξέρει ο Θεός, αφού αυτός σε έφτιαξε. Και λειτουργούν μετά οι ενδοϋπαρξιακοί νόμοι και έρχονται τα αποτελέσματα που τα βλέπουμε όλοι και δεν τα αναμένουμε δήθεν, όπως είναι και το άλλο το μη αναμενόμενο να πάσχει κανείς σε κάτι που δεν έφταιξε. Ναι αλλά έφταιξαν άλλοι στο χώρο που εσύ πάσχεις. Με βάση το νόμο του χάους μεταφερμένο στα υπαρξιακά φαινόμενα, δεν μπορείτε να φανταστείτε μια δική μου λαθεμένη μου συμπεριφορά πόσο μακριά μπορεί να φτάσει, όπως και ένα αγαθό μου έργο πόσο μακριά μπορεί να φτάσει. Είμαστε όλοι συνδεδεμένοι. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο λάθος από το να νομίζει κάποιος ότι είναι μόνος του. Γιατί δεν είναι μόνος του ούτε ένα δευτερόλεπτο. Γιατί οφείλει την γλώσσα του, την ύπαρξή του, τις χειρονομίες του, τα πάντα σε κάποιον άλλον, από τον πρώτο άλλον που είναι η μάννα μέχρι τον έσχατο Άλλο που είναι ο Θεός ο ίδιος και του οποίου είμαστε εικόνα.

Δηλαδή είμαστε εικονικά πλάσματα όχι με την έννοια ότι δεν είμαστε πραγματικά αλλά είμαστε όντα  τα οποία περιέχεται η υπαρξή τους σε μια εικονική οντολογίαπου σημαίνει  είμαστε αναφορικά όντα. Και επειδή είμαστε αναφορικά όντα, αμαρτία είναι η παραγνώριση της αναφορικότητας, αμαρτία είναι ο ιδιασμός.  Κι αυτή η αναφορικότητα πρέπει να αναλυθεί σωστά για να γίνει κατανοητή. Δεν είναι μια αναφορικότητα επειδή εγώ απλώς αναφέρω τα πάντα στην ύπαρξή μου. Γιατί κι αυτό είναι λάθος. Είναι μια αναφορικότητα πραγματική. Είχα εισάγει τον όρο «η ετερότητα του ετέρου». Όχι η ετερότητα που εγώ του προβάλλω, γιατί η ετερότητα που εγώ του προβάλλω είναι κι αυτή ένα τεράστιο αδίκημα.  Κι όμως ένα μεγάλο μέρος της φιλοσοφίας αυτό το υπερασπίζεται. Έχουν όμως λάθος. Και αυτό φαίνεται ότι ο άλλος ανθίσταται όταν του επιβάλλεις το δικό σου νόημα της υπαρξιακής ερμηνευτικής. Αυτό το πράγμα τον οδηγεί σε αντίδραση, Κι αυτό γιατί ο άνθρωπος υπερασπίζεται ένα πυρήνα υπαρξιακό, αυτό το ξέρουν μόνο οι Πατέρες, ο οποίος είναι πραγματικά δικός του και τον οποίο πρέπει να σεβαστείς. Πρέπει να σεβαστείς την αναφορικότητα του άλλου, αυτό που πράγματι είναι ο άλλος. Τότε γεννιέται η έννοια της αμαρτίας. Αμαρτία υπάρχει όταν εσείς καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι από μέρους μου μια υπερβολή, από μέρους μου ένα λάθος, είναι κάτι που είναι  αυθάδεια, είναι κάτι που είναι κακό να το κάνω, επειδή έχετε αντιρρήσεις.

Είναι πολύ σημαντικό το πώς θα γίνω δεκτός μέσα σου. Όπως πραγματικά είμαι ή με ψεύτικο πρόσωπο; Η ανάλυση είναι φιλοσοφοψυχολογική αλλά η πραγματική λύση υπάρχει στον θεολογικό χώρο, αν είναι σωστά τοποθετημένος. Γιατί τα λέω αυτά σήμερα; Επειδή θα μιλήσω για την Παναγία. Η Παναγία είναι η τέλεια πραγμάτωση της αναφορικότητας. Είναι πολύ σημαντικό αυτό να το καταλάβουμε με σημερινούς όρους. Το να σας πω ότι η Παναγία είναι μοναδική και σπουδαία αυτό το ξέρετε. Το σημαντικό είναι όλο αυτό το σύμπαν που κτίζει η θεολογία να το καταλάβουμε για να έχουμε κίνητρα. Το έργο της Παναγίας είναι τεράστιο απ’ αυτή την άποψη. Το έργο της είναι η πραγμάτωση του ομοουσίου. Λέω ότι έλεγα προηγουμένως με θεολογικούς όρους. Τι έλεγα προηγουμένως; Η πραγμάτωση της αναφορικότητας των πραγματικών άλλων. Όχι των αφηρημένων άλλων που τους σκέφτομαι για ναρκισσιστική μου απόλαυση. Η πραγματική σχέση είναι να μιλήσω με σας και να προσπαθήσω να σηκώσω το βάσανό του και το πρόβλημά του. Αυτό δηλαδή που κάνει ένας πνευματικός. Αυτή είναι η πραγματική φιλία που μπαίνει ο ένας στον πόνο και στον κόπο του άλλου. Ή ένας γάμος που αν δεν δουλέψει έτσι θα λήξει γρήγορα ειδικά σήμερα που όλοι διδάσκονται να κατασπαράσσουν τους άλλους. Αυτή η απανθρωπιά καλλιεργείται σήμερα, να εκμεταλλεύεσαι τους άλλους χωρίς να κινδυνεύεις.

Η Παναγία λοιπόν, κουβαλάει το ομοούσιο στη δημιουργία όσο ήταν δυνατό σε άνθρωπο. Κι αυτό θα προξενήσει την επέμβαση του Θεού μετά για να ολοκληρώσει το έργο αυτό, εν Αγίω Πνεύματι. Το να πετύχουμε την σωτηρία μας αυτό σημαίνει να έρθει το ομοούσιο της Αγίας Τριάδας στα ανθρώπινα. «Ίνα ώσιν εν». Τι σημαίνει; Είναι μια παράδοξη και επικίνδυνη διατύπωση του Χριστού του ίδιου. Αυτό υπηρετεί η Παναγία. Ο μεγάλος Θεολόγος και ανθρωπιστής Καβάσιλας, ανθρωπιστής όμως όχι όπως τους άλλους που οδηγούν στην απομόνωση και τελικά στην κατάθλιψη, λέει: Πριν την Παναγία το κακό είχε γίνει ένα με την ανθρώπινη φύση. Φοβερή κουβέντα. Το κακό έμοιαζε να είναι ταυτισμένο με την ανθρώπινη φύση. Έμοιαζε να μην υπάρχει μέσα στον άνθρωπο δύναμη για το αγαθό. Μέσα, λέει, σε μύρια σώματα δεν έβρισκες άνθρωπο. Η Παναγία την δοσμένη δύναμη κατά της αμαρτίας, κατά του κακού την κάνει πραγματικότητα με ένα τρόπο ακέραιο και καταπληκτικό. «Έρωτι Θεού και ρωμαλέω λογισμώ και γνώμης ευθύτητι». Αναπτύσσει έρωτα Θεού και ρώμη λογισμού που πηγάζει από τον θείο αυτό έρωτα και μια ευθύτητα γνώμης που πηγάζει από αυτή την ρώμη του λογισμού. Ευθύτητα, θα κάνω αυτό το ένα και μόνο αυτό το «ενός εστί χρεία». Πολεμά κατά της αμαρτίας με ένα καθολικό τρόπο κι έτσι μη δεχόμενη κανένα άλλο λογισμό εκτός από τον λογισμό της αφιέρωσης στον Θεό. Δηλαδή η απόλυτη αναφορικότητα στον Θεό.

Πως έγινε αυτή η κίνηση; Λέει, δεν έγινε μόνο με τις δικές της δυνάμεις έγινε και με την χάρη «την χάριν είλκυσεν». Όχι όμως ειδική χάρη, όχι περισσότερη χάρη απ’ αυτή που είχε μέχρι το σημείο αυτό ο οποιοσδήποτε άλλος άνθρωπος. Προσέξτε το. Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Πήρε την ίδια χάρη που πήραμε κι εμείς. Το δόγμα της άσπιλης σύλληψης της Παναγίας της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας έχει απορριφθεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία. Γιατί απορρίφθηκε; Γιατί η Παναγία αμέσως εμφανίζεται μη γνήσια στην προαίρεσή της. Ήταν απολύτως ευθεία, αφιερωμένη και αναφορική στον Θεό. Αν πούμε ότι έλαβε ειδική χάρη και απαλλάγηκε από τις συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος, δηλαδή από την φθορά, έχουμε λάθος. Πρέπει κάποτε να κουβεντιάσουμε για το λεγόμενο προπατορικό αμάρτημα που είναι μια εφεύρεση του Αυγουστίνου και κανονικά είναι κάτι διαφορετικό, δεν είναι ένα νομικό γεγονός, μια νομική παράβαση, μια αυθάδεια ηθικιστικού είδους, αλλά είναι στην πραγματικότητα είναι ένα λάθος οντολογικό ως δρόμος, αυτό που λέμε η υπονόμευση της αναφορικότητας και μια σειρά συνεπειών και το κακό έτσι πρέπει να το δούμε.

Το αποτέλεσμα λοιπόν της αφιέρωσης της Παναγίας είναι αυτή η απόλυτη αναφορικότητα και αυτό δεν γίνεται με καμιά ειδική προσθήκη χάρης, επειδή αν γινόταν έτσι, αν το έκανε η Χάρις ολόκληρο αυτό το πράγμα καταστρέφεται η ενεργός συμμετοχή του ανθρώπου στο μυστήριο της σωτηρίας. Βαθύτερα καταστρέφεται ο διάλογος, γιατί αναφορικότητα χωρίς διάλογο δεν υπάρχει. Αν είμαι πραγματικός ενώπιον του Θεού πρέπει να μιλάω κι εγώ. Αν είναι ο Θεός πραγματικός μέσα στη ζωή μου πρέπει κι αυτός να μπορεί να μιλάει, γι’ αυτό και η Θεολογία της κτιστής χάριτος έχει απορριφθεί από την Ορθοδοξία. Γιατί;  Γιατί ο Θεός πρέπει να είναι άκτιστος όταν μιλάει μαζί μου για νάναι πραγματικός, όπως είναι ο Θεός. Ο Θεός είναι άκτιστος και μιλάει ως άκτιστος με μένα. Αν είναι κτιστός σημαίνει ότι ουσιαστικά μιλάω με τον εαυτό μου σαν σε καθρέπτη. Αυτά είναι μεγάλα θέματα, δεν μπορούμε να τα συζητήσουμε όλα εδώ, αλλά πολλά απ’ αυτά συνδέονται. Δυστυχώς οι Προτεστάντες δεν τιμούν καθόλου την Παναγία, δεν την ονομάζουν Θεοτόκο και λένε απλώς η Μαρία.

Πρέπει να είναι ένα ιστορικό ανθρώπινο πρόσωπο η Παναγία που αποδεικνύει την ελευθερία της και την προαίρεσή της για να έχει νόημα αυτή η αναφορικότητα δια της συνεργείας. Πως ; Να είναι ενεργός κι από την πλευρά της Παναγίας, να το πω απλά. Αυτό σημαίνει συνέργεια. Όταν τραβάνε κάποιον και τον βάζουν στη φυλακή δεν υπάρχει συνέργεια, το αποδέχεται αναγκαστικά. Αυτό δε λέγεται συνέργεια. Συνέργεια λέγεται το μυστήριο της ελευθερίας, της ελεύθερης αγάπης, του ελεύθερου έρωτος, της ελεύθερης αναφορικότητας. Και συνίσταται ακριβώς η θεία εικόνα στον άνθρωπο σε αυτή την ελευθερία. Δεν υπάρχει ο πλήρης άνθρωπος χωρίς την ελευθερία. Ο Θεός αυτή την ελευθερία την σέβεται. Να τον φτύσω, να τον πετάξω στα σκουπίδια. Βλέπετε εγώ δεν σέβομαι την ελευθερία του άλλου να με φτύσει, να με πετάξει στα σκουπίδια, και να με αγνοήσει, και να μη με καταλάβει καθόλου. Κι αν το παρακάνει παίρνω κι ένα πιστόλι και το αδειάζω στο κεφάλι του.

Αυτά τελευταία κακώς τα λέμε γυναικοκτονίες. Ανθρωποκτονίες είναι. Δεν την σκοτώνει επειδή είναι γυναίκα αλλά επειδή ως άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται την ανθρώπινη ύπαρξη που έχει δίπλα του. Το πρόβλημα είναι ανθρωπολογικό και πνευματικό. Δεν είναι πρόβλημα φυλετικής διαμάχης, όπως ανόητα νομίζουν μερικοί. Άλλωστε και άντρες και γυναίκες μπορούν να εξοντώσουν ο ένας τον άλλο τέλεια και βιολογικά και ψυχολογικά χωρίς κανένα είδος όπλου. Αλλά τι να περιμένει κανείς. Η κοινή αντίληψη που έχουμε σήμερα για πολλά πράγματα είναι βαρβαρική.

Δεν υπάρχει λοιπόν άσπιλη σύλληψη, υπάρχει βέβαια κάτι που πρέπει ορθοδόξως να το κατανοήσουμε, υπάρχει και είναι σοβαρό, η αγνή διάθεση των γονέων της. Κοιτάξτε στα παιδιά η προσευχητική διάθεση και η αναφορικότητα των γονέων επηρεάζει. Δηλαδή η Παναγία δεν έχει άσπιλη σύλληψη, δηλαδή ένα όν που δεν πέρασε από τους πειρασμούς του Αδάμ και της Εύας, γιατί αυτό υπονοεί η άσπιλη σύλληψη, είναι η διδασκόμενη από το άγιο παράδειγμα των γονέων της. Ναι αυτό είναι αλήθεια. Είναι βασικό ότι οι γονείς της είναι άγιοι, ο άγιος Ιωακείμ και η αγία Άννα, η εκκλησία γιορτάζει και την σύλληψη της αγίας Άννας, είναι μια μεγάλη πραγματική αγία. Και η Παναγία είναι καρπός αυτής της βαθιάς αναφορικότητας κι ένα δώρο από τον Θεό, και επιστρέφεται σαν δώρο στον Θεό, τριών χρονών την προσφέρουν στον Ναό. Αυτό το πράγμα είναι ένα φοβερό κεφάλαιο για την Παναγία.

Κι εμείς δίπλα σε τόσα ανούσια ίσως που αφήνουμε στα παιδιά μας θα μπορούσαμε να αφήσουμε ένα τέτοιο κεφάλαιο αφιερώσεως. Είναι η μεγαλύτερη  προσφορά για ένα παιδί αυτή η αφιέρωση. Και η ίδια το συνεχίζει και το φτάνει στην τελειότητά του. Κατά άνθρωπο κάνει το μέγιστο που μπορεί να κάνει. Και με τον τρόπο αυτό λέει το φοβερό ο Καβάσιλας «έτσι την του Θεού προς εαυτήν στρέφει των οφθαλμών». Ξαφνικά γυρίζει ο Θεός και την κοιτάζει. Δεν μας βλέπει όλους ο Θεός ; Άλλο να μας βλέπει και άλλο να μας κοιτάξει κάποια στιγμή. Αυτή είναι μια φοβερή στιγμή για όλη την ανθρώπινη ιστορία. Και συνεχίζοντας λέει «όπως την έβλεπε κατάλαβε ότι είναι καλή η ανθρώπινη φύση, όπως την είχε φτιάξει. Τέρμα η απογοήτευση που του δίναμε μέχρι τότε. Και τον είλκυσε τον απαθή. Και έγινε εξ αιτίας της άνθρωπος αυτός που δεν ήθελε να δει τον άνθρωπο μπροστά του, λόγω της αμαρτίας. Ακούστε εκφράσεις οι οποίες είναι συγκλονιστικές στην κυριολεξία. Εντάξει μας βλέπει ότι και να κάνουμε ο Θεός, αλλά να γυρίσει να σε κοιτάξει!

Θυμηθείτε το περιστατικό με την αιμορροούσα. Ξαφνικά γύρισε και την κοίταξε. Γιατί η αιμορροούσα δεν του έλεγε έλα και κάνε με καλά, αλλά απορούσε αυτή, είσαι η πηγή της ζωής, είσαι το αληθινό φως; Ξαφνικά ο άνθρωπος προσελκύει την προσοχή του Θεού. Όπως ένας πατέρας που έχει είκοσι παιδιά και γίνεται σπίτι ο χαμός και ένα παιδί τον κοιτάζει και ρωτάει, πατέρα ποιος είσαι εσύ που κάνεις όλα αυτά τα εξαίσια, και γυρίζει και αρχίζει και τον κοιτάζει ο πατέρας. Εγώ το έχω ονομάσει αυτό «ανθρωπισμός εν συνεργεία» γιατί υπάρχει και ο αποσυνδεδεμένος ανθρωπισμός της αναγέννησης. Εδώ είναι ένας ανθρωπισμός άλλου είδους που δεν καταλύεται ο άνθρωπος, αλλά ενισχύεται άπειρα, επειδή ελκύει ξαφνικά τον Θεό τον ίδιο. Και γίνεται άνθρωπος, τολμηρότατη κουβέντα, εξ αιτίας της ο Θεός. Βλέπει μια τόσο καθαρή αφιέρωση, τόσο καθαρή αναφορικότητα, τόσο υπέροχη προσήλωση, τόσο μεγάλη και ερωτική, αδιάσπαστη και χωρίς φιλοδοξίες και χωρίς  ιδιοτέλεια αφιέρωση.

Δεν θέλει να καθιδρύσει καμιά φιλοσοφική σχολή η Παναγία, δεν θέλει καμιά παραπομπή στον εαυτό της, θέλει μονάχα να μιλήσει εκείνος, να δει εκείνον, να αφιερωθεί σε εκείνον, να δείξει μέσα στην ύπαρξή της εκείνον. Και βεβαίως λόγω αυτής της αφιέρωσης που είναι απόλυτη αποκτάει το δικαίωμα και της ψυχοσωματικής ανάληψης της ανθρώπινης φύσης. Εδώ είναι συγκλονιστική αυτή η λεπτομέρεια. Του δίνει η Παναγία το δικαίωμα να ενσαρκωθεί, όπως είναι ψυχοσωματικά παραδομένη σ’ αυτόν, του δίνει το δικαίωμα να παραλάβει την ανθρώπινη φύση. Όχι πλέον να διαλέγεται εξωτερικά μαζί της αλλά να γίνει ένα μαζί της. Είναι συγκλονιστικό. Όπως το λέει σε άλλο σημείο «ηράσθη ο Θεός γεννηθήναι εκ των αυτής αιμάτων». Τολμηρότατες εκφράσεις, ερωτεύθηκε να γεννηθεί από τα αίματά της. Είναι συγκλονιστικές επειδή η Παναγία φαίνεται ότι μέσα στη ζωή της γίνεται ήδη ένα με τον Χριστό πριν την ενσάρκωση. Η ενσάρκωση είναι απλώς ο καρπός της ζωής της, είναι πολύ φυσιολογική, γι’ αυτό λέει ο Καβάσιλας κάπου, όταν έρθει η ώρα και της λέει ο άγγελος θα γεννήσεις τον Χριστό, δεν λέει αδύνατον να γίνουν αυτά, απλώς ρωτάει μόνο για τον τρόπο που είναι παρθένος και πως θα γίνει αυτό.

Και συνεχίζει ο Καβάσιλας, έτσι καταλαβαίνουμε δύο πράγματα, ότι ο κόσμος έγινε για χάρη της Μαρίας, όλος ο κόσμος έγινε για να εμφανιστεί η απόλυτη αναφορικότητα, η απόλυτη Παναγία, η απόλυτη ύπαρξη σε αναφορά προς τον Θεό. Έγινε μητέρα αυτουνού που ήταν δίκαιο να είναι μάννα. Δεν χρειαζόταν κανένας άλλος λόγος για τον Θεό να σαρκωθεί παρά για να γίνει υιός αυτής της μητέρας. Τι έκανε λοιπόν αυτή η γυναίκα το οποίο μέσα στην αυτοαναφορικότητά της μας αφορά όλους ; Μας έκανε όλους αναφορικά όντα. Δηλαδή πρώτον μας έμαθε πως γίνεται η προσευχή. Δεν ξέραμε πως γίνεται η προσευχή. Αν διαβάσετε τον Επίκουρο θα καταλάβετε γιατί. Όχι λέει, μη μου μιλάτε για προσευχή,δεν υπάρχει τίποτα πιο αστείο απ’ αυτό. Γιατί αν μας ακούσει ο Θεός, οι μισοί άνθρωποι πρέπει να καταστραφούν, αφού οι άλλοι μισοί εύχονται εναντίον τους. Η προσευχή είναι μυστήριο πράγμα, δεν ξέρουμε τι είναι. Εδώ όμως η προσευχή είναι έκφραση μιας απόλυτης αγάπης που απαντά σε μια απόλυτη αγάπη.

Και δεύτερον, έκανε αυτό που θα έκανε μετά από λίγο ο Χριστός. Κουβάλησε όλο το ανθρώπινο γένος .Κουβάλησε την ανθρώπινη φύση στο θυσιαστήριο αυτό της υπάρξεώς της προς τον Θεό. Λέει κάπου ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ότι η Παναγία είναι η πρώτη ησυχάστρια, ανακάλυψε την ησυχαστική προσευχή. Γιατί στην προσευχή όλοι φώναζαν προς τον Θεό, κάμναν και θυσίες, ο Θεός άλλοτε άκουγε, άλλοτε όχι. Φωνασκίες είναι οι θυσίες τόσοι ταύροι, τόσα …  Φωνάζουμε προς τον Θεό αυτά που θέλουμε. Η ησυχαστική προσευχή είναι άλλο πράγμα. Είναι η είσοδος της καρδιάς στον νου εν Αγίω Πνεύματι . Ο άνθρωπος ζητά το απολύτως ουσιώδες και αυτό το ξέρει ο Θεός. Είναι μια προσευχή αφιερώσεως. Και όταν αφιερώνει κανείς τον εαυτό του στον Θεό μετά από λίγο θα καταλάβει ότι τα πάντα πρέπει να αφιερωθούν στον Θεό. Είναι η ίδια η βαθιά λογική της προσευχής όπως μας την έδειξε η Παναγία. Δεν μπορώ να λέω Θεέ μου αφιερώνομαι σε σένα και την ίδια στιγμή να αφήνω  όλα τα πράγματα γύρω μου αναφιέρωτα. Αφιερώνω τον κόσμο στον Θεό, αφιερώνω τους ανθρώπους στον Θεό δι εμού. Το έδειξε η Παναγία. Δεν είναι μια ιδιοτελής προσωπική προσευχή και δεν είναι μια ιδιοτελής κλεισμένη στον εαυτό της ψυχοβιολογική ύπαρξη, είναι μια ύπαρξη που ανέλαβε την πρεσβεία υπέρ παντός του γένους. Και κατάλαβε την φονικότητα της κατάστασης που ζει το ανθρώπινο πλάσμα ακούγοντας τους ανθρώπους να ζουν τον θάνατο και την φθορά. Να υποφέρουν μαρτύρια που απορρέουν από την πτώση και την καλλιέργεια της πτώσης που κάνουμε ευχαρίστως.

Αυτό το πράγμα που έβλεπε η Παναγία την οδήγησε να καταλάβει το μαρτύριο που υφίσταται η ανθρώπινη ύπαρξη, και το περιεχόμενο της προσευχής και της αφιερώσεώς της έγινε όλο το ανθρώπινο γένος. Και με την έννοια αυτή είναι μια πρώτη πραγμάτωση του ομοουσίου. Ανθρώπινα η Παναγία μίλησε για όλους μας. Αναφερόταν σε όλους μας και στον Θεό ταυτόχρονα. Ήταν δική μας και του Θεού. Δική του και δική μας ταυτόχρονα. Ήταν το κατοικητήριο όλης της ανθρωπότητας προτού εμφανιστεί η ανθρώπινη φύση του Χριστού στην οποία πραγματικά φιλοξενείται όλο το ανθρώπινο είναι. Και με την έννοια αυτή το έργο της Παναγίας είναι συγκλονιστικό. Και δεν μπορούμε να φανταστούμε κανένα ανθρώπινο έργο το οποίο μπορεί να συγκριθεί με αυτό. Ο Ηράκλειτος ανέβηκε σε κάποια ύψη με το νου του αλλά ήταν βυθισμένος στα πάθη του. Ευχόταν όλοι οι Εφέσιοι να χαθούν που δεν καταλάβαιναν τα λόγια του.

Η Παναγία όμως όλους, τους ανόητους, τους ασύνετους, τους τρελούς, τους συμπονεί, τους έδωσε ύπαρξη μέσα της. Και έτσι εικόνισε την μεγάλη αγάπη του Θεού, και εικόνισε το ομοούσιο με ένα τρόπο ανθρώπινο για να ρθει ο Χριστός να το πραγματοποιήσει μετά στην εντέλεια και να μας δείξει και τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συνεχίσουμε την πραγμάτωσή του μέσα στην Εκκλησία με την χάρη των μυστηρίων αλλά και με την προσωπική μας άσκηση με το μυστήριο του Σταυρού που δεν είναι τίποτα άλλο από την πράξη με την οποία εισέρχομαι στο μυστήριο της ετερότητας του ετέρου. Ο Σταυρός αυτό είναι, να καταλάβω τον άλλο έτσι όπως είναι, και όχι όπως τον θέλω. Γιατί αν τον καταλάβω όπως τον θέλω θα με σταυρώσει αυτός, αν τον καταλάβω όπως είναι θα σταυρωθώ μόνος μου, αλλά αυτός ο σταυρός είναι σωτήριος μετέχει στον Σταυρό του Χριστού και θα κερδίσω τον άλλο και την αιώνια ευγνωμοσύνη του. Θα γίνω εγώ εκκλησία για τον άλλο με ένα τρόπο που θα επιτρέπει στα αλήθεια να καταλάβω κάτι απ’ αυτό που είναι η βασιλεία του Θεού.

Είχε πει κάποτε ο Αλμπέρ Καμύ «ο άνθρωπος δεν θέλει Θεό, θέλει την εκκλησία». Μεγάλο πράγμα αυτό. Είναι η εκκλησία, είναι η πραγμάτωση του ομοουσίου, είναι δηλαδή ακριβώς αυτό που έκανε η Παναγία κι αυτό που τελειοποίησε ο Χριστός. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται την ουσία της φύσεώς του, αυτό που είναι στην πραγματικότητα. Δηλαδή μια υπέροχη αναφορικότητα όπου στην πραγματικότητα συλλειτουργεί μαζί με όλους, βρίσκει την αλήθεια του μέσα στην αλήθεια των άλλων και οι άλλοι βρίσκουν κι αυτοί αλήθεια σ’ αυτόν και με τον τρόπο αυτό είναι ταυτόχρονα και ψυχικά υγιείς. Δεν είναι τυχαίο βλέπετε στην Αμερικάνικη κοινωνία που είναι πιο διαδεδομένη η ψυχανάλυση, ο πρώτος λόγος για να πάει κάποιος στον ψυχαναλυτή είναι να μην επικοινωνεί με το περιβάλλον του, δηλαδή να έχει προβλήματα επικοινωνίας προβλήματα σχέσεων. Και βέβαια αυτά τα προβλήματα δεν λύνονται χωρίς το μυστήριο του Σταυρού, χωρίς την παρουσία του Αγίου Πνεύματος και την Εκκλησία που μας μαθαίνει την στοιχειώδη αφιλαυτία.  Μας μαθαίνει τον στοιχειώδη τρόπο να μη φοβόμαστε την κατάλυση του ναρκισσισμού μας. Από εκεί και πέρα ξεκινάει μια διαδικασία βαθιάς παιδείας η οποία χρειάζεται χρόνια για να ολοκληρωθεί και η οποία όσο βαθαίνει τόσο πιο πολύ καταλαβαίνουμε το πόσο σημαντικά συγκλονιστικό είναι το έργο του Χριστού το οποίο η Παναγία προετοιμάζει.

* Από το 3ο ψηφιακό αρχονταρίκι με τον π. Νικόλαο Λουδοβίκο την Τετάρτη 4 Αυγούστου 2021 με θέμα: «Η Παναγία και εμείς».

Το άρθρο Η Παναγία και εμείς εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Αποφάσισα να γράψω λίγα λόγια για σένα Παναγία μου μα με το που ξεκίνησα να γράφω δείλιασα! Τί να γράψω εγώ για σένα; Και πώς να εκφράσω αυτά που έχω μέσα μου για σένα;

Νιώθω όμως έντονη την επιθυμία να σου αποτίσω ένα φόρο τιμής εγώ η μηδαμινή για όλα όσα έχεις κάνει και εξακολουθείς να κάνεις για μένα! Οπότε θα προσπαθήσω να καταγράψω κάποιες σκέψεις μου…

Μεγάλωσα σε ένα σπίτι που οι γονείς μου ευλαβούνταν πολύ την Παναγία και ιδιαίτερα η μητέρα μου καθώς ήταν και εξακολουθεί να είναι η προστάτιδα της!

Όταν ξεκίνησα την πνευματική μου ζωή άρχισα να τη γνωρίζω καλύτερα, μέσα από τη μελέτη, τις παρακλήσεις, τις ακολουθίες και τους χαιρετισμούς! Στην πορεία, μου αποκαλύφθηκε και μέσα από προσωπικά μου βιώματα!

Γνώρισα τον πιο ταπεινό και γλυκό άνθρωπο που έζησε στη γη! Πώς να μη θέλεις για μάνα σου την πιο σπλαχνική και στοργική μάνα; Μια μάνα που τόσο υπέφερε για το παιδί της όταν το έβλεπε καρφωμένο στο Σταυρό! Τόσο αγέρωχη, τόσο δωρική, τόσο γενναία πώς να μην τη θαυμάσεις;

Έναν άνθρωπο που η αμαρτία δεν χωρούσε μέσα του γιατί ξεχείλιζε από αρετές! Θα έπρεπε να είναι το πρότυπο κάθε γυναίκας, συζύγου ή μητέρας! Μας έδειξε το δρόμο και τον τρόπο για όλα με τη στάση της και τις αρετές της!

Είχε απλότητα, ταπείνωση, υπομονή, ευγένεια, καλοσύνη, αμνησικακία, αλτρουισμό και έναν ωκεανό αγάπης για όλους! Το Πνεύμα το Άγιο αναπαυόταν στην ψυχή της!

Στην πιο δύσκολη περίοδο της ζωής μου, μου κρατούσε το χέρι, με καθοδηγούσε, μου μαλάκωνε τον πόνο, με προστάτευε, μου χαμογελούσε!

Όποτε την επικαλούμαι είναι παρούσα, όχι γιατί το αξίζω αλλά γιατί εκείνη είναι σπλαχνική! Πολλοί Άγιοι την εξύμνησαν, η επίγεια αλλά και η ουράνια Εκκλησία ψέλνουν για αυτήν!

Εγώ τί να προσθέσω; τί να συνεισφέρω; Νιώθω όμως ότι της χρωστάω όχι ένα αλλά πολλά ευχαριστώ για τις τόσες της ευεργεσίες ορατές και μη!

Αχ καλή μου Παναγία! Σε ευχαριστώ που με διδάσκεις αγάπη, ήθος, θάρρος, υπομονή, γενναιοδωρία, ευσπλαχνία, συγχωρητικότητα, ταπείνωση και τόσα άλλα! Σε ευχαριστώ που μου δείχνεις το δρόμο της αγιότητας!

Σε ευχαριστώ που είσαι μάνα μου! Σε ευχαριστώ που με στηρίζεις! Σε ευχαριστώ που έβγαλες από το σκοτάδι την ψυχή μου! Σε ευχαριστώ που χάρισες νέα ζωή στον άντρα μου!

Σε ευχαριστώ που χαρίζεις γαλήνη στο σπιτικό μου! Σε ευχαριστώ που βοηθάς την επίγεια μάνα μου! Σε ευχαριστώ που τώρα μπορώ να σου μιλάω και να σου λέω ευχαριστώ!

Και συγνώμη που δεν είμαι και ποτέ δε θα γίνω αντάξιο παιδί σου!

Την πάσαν ελπίδα μου εις σε ανατίθημι! Μήτερ του Θεού φύλαξον με υπό τη σκέπην σου!

Πηγή: Ιερός Ναός Αγίου Σώστη Νέας Σμύρνης

Το άρθρο Ευλογημένη Θεοτόκε! εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Του Μητροπολίτου Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού κ. Δανιήλ

Κάθε καλός και λογικός άνθρωπος θλίβεται, όταν σκέπτεται τον θάνατο ενός προσφιλούς του προσώπου και πολύ περισσότερο, όταν το προσφιλές αυτό πρόσωπο είναι η μητέρα του. Ποιος, όσο σκληρόκαρδος κι αν είναι, δεν συγκινείται στη σκέψη του αποχωρισμού της πιο αγαπημένης υπάρξως, της μητέρας του; Η επέτειος του θανάτου της είναι γι’ αυτόν ημέρα λύπης και πένθους.

Κάτι όμως αντίθετο και παράξενο συµβαίνει με μας όλους τους Χριστιανούς, που τελούμε την επέτειο μνήμης του αποχωρισμού της πνευματικής µας μητέρας, της ενδόξου και αειπαρθένου Μαρίας: Ανατολή και Δύσις πανηγυρίζουν, συνευφραίνονται και ψάλλουν εορταστικούς ύμνους. Ολοι είμεθα χαρούμενοι κι όλοι εορτάζουμε. Δεν είναι η επέτειος αυτή επέτειος πένθους, αλλά χαράς. Δεν είναι µεγάλη Παρασκευή, αλλά Πάσχα, Εορτή, Πανήγυρις.

Και πολύ σωστά. Ετσι πρέπει να είναι, γιατί εμείς σήµερα εορτάζουμε έναν ζωηφόρο θάνατο, μία ένδοξο µετάσταση, μία θριαμβευτική άνοδο στον ουρανό.

1. Εορτάζουμε έναν ζωηφόρο θάνατο

Η Παναγία, η αληθινή µητέρα του Υιού του Θεού, αποθνήσκει, δηλαδή γίνεται ο χωρισμός της ψυχής από το σώμα, αλλά αποθνήσκει για να εισέλθει στην ουράνια δόξα της Βασιλείας του Θεού.

Ο Υιός της, απόλυτος κύριος και δεσπότης, εξέλεξε τον δρόμο του θανάτου για να οδηγήσει τους πολλούς στη σωτηρία. Η Παναγία, η μητέρα Του, δεν μπορούσε να ακολουθήσει άλλο δρόμο.

Αποθνήσκει για να γίνει υπόδειγμα δικό µας, για να μας διδάξει πως πρέπει να αντικρίσουμε τον θάνατο. Αποθνήσκει για να γίνει δική µας παρηγορήτρια κι έτσι τώρα με παρρησία μπορούμε να την επικαλούμεθα λέγοντας: «Θεοτόκε Παρθένε, δεήσου υπέρ ημών νυν και εν τη ώρα του θανάτου ημών», γιατί γνώρισε και πέρασε κι αυτή απ’ αυτή την ώρα.

Ο θάνατος λοιπόν της Παναγίας δεν είναι ήττα, ταπείνωση, τιμωρία, αλλά νίκη, δόξα, αμοιβή.

Τέσσερα κάνουν τον θάνατο τρομερό: οι πόνοι που τον συνοδεύουν, η απώλεια των προσφιλών προσώπων και αντικειμένων, η ανησυχία για το παρελθόν και ο φόβος για το μέλλον.

Κανένα από αυτά τα τέσσερα δεν τάραξε την Παρθένο Μαρία.

α) Εκείνη υπέφερε πολύ, είναι η βασίλισσα των µαρτύρων, αλλά κανένας πόνος φυσικός ούτε αρρώστια δεν τάραξαν τον ήρεμο θάνατό της.

β) Αυτή δεν είχε την καρδιά της προσκολληµένη στα γήινα, επομένως εγκαταλείπει πρόθυμα τον κόσμο αυτό στον οποίο τίποτε άλλο, εκτός από τις ψυχές, δεν αγάπησε.

γ) Δεν έχει τίποτα να φοβηθεί για την περασμένη ζωή της. Ούτε η παραμικρή αμαρτία δεν βαρύνει τη συνείδησή της, απεναντίας πλήθος μισθών στολίζει την ψυχή της και αναμένει την ανταμοιβή· και

δ) Πηγαίνει στην συνάντηση του θείου Υιού της, του Ουρανίου Πατρός και του Αγίου Πγεύματος, πηγαίνει για να στεφανωθεί με το αιώνιο και αμάραντο στεφάνι της δόξης.

Ο θάνατος λοιπόν της Παναγίας δεν ήταν σκληρός και οδυνηρός, αλλά γλυκύς και ήρεμος. Η Παναγία δεν απέθανε από ασθένεια και με πόνους, αλλά από φλογερή αγάπη, που  έτρεφε για το δοξασµένο παιδί της και Θεό της. Αυτή η αγάπη της έφερε τον χωρισμό της ψυχής από το σώμα, τον θάνατο. Αυτό δεν είναι θαύμα, αλλά η διακοπή ενός θαύματος. Θαύμα ήταν πώς κατόρθωνε να ζει στη γη χωρίς τον Υιό της. Σωστά λοιπόν ο θάνατός της ήταν ζωηφόρος, έδωσε τη ζωή, σκόρπισε τη χαρά και την αιώνια ανάπαυση.

2. Τιμούμε την ένδοξο «µετάστασί» της

Τιμούμε το γεγονός ότι παρευθύς μετά τον θάνατο της Παναγίας, η ψυχή της ενώθηκε με το ένδοξο σώμα της για να εισέλθει στον Παράδεισο, Εκείνο δηλαδή που θα γίνει για τους εκλεκτούς στο τέλος του κόσμου, στη γενική κρίση, έγινε παρευθύς μετά τον θάνατο της Παναγίας. Μεγάλο προνόμιο, εξαιρετική τιμή για την Παρθένο.

Το άχραντο σώμα της δεν γνώρισε τη φθορά του τάφου, γιατί η φθορά του τάφου είναι συνέπεια της αμαρτίας και η Παναγία ήταν τέλειο υπόδειγμα σε όλο το διάστηµα της επίγειας ζωής της, ήταν πάντα άσπιλος και αμόλυντος και δεν γνώρισε ούτε τη σκιά της αμαρτίας. «Οπως στη “σύλληψί” της, έμεινε άσπιλος στη γέννηση παρθένος, έτσι και στην κοίμησή της έμεινε άφθορος».

Το σώμα της Παναγίας έμεινε άφθορο, γιατί ήταν σώμα ζωοδόχο, είχε γεννήσει τον Υιό του Θεού, είχε γαλουχήσει τον ενανθρωπήσαντα λόγο. Πώς είναι δυνατό να γνωρίσει τη φθορά του τάφου; Πώς ο Ιησούς Χριστός που είναι Παντοδύναµος Θεός, θα άφηνε τη µητέρα του να γίνει βορά στα σκουλήκια; Πώς ήταν δυνατό να αδιαφορήσει γι’ αυτό το σώμα, επάνω στο οποίο τόσες φορές είχε αναπαυθεί; Κάθε παιδί θέλει παρευθύς να εκδηλώσει την αγάπη για τη μητέρα του κι ο Υιός του Θεού θα περίµενε τη γενική κρίση για να τιµήσει και να δοξάσει το σώμα της Μητέρας Του;

Λογική και σωστή η πίστη µας στο ένδοξο προνόμιο µεταστάσεως της Παναγίας. Αν παραδεχόµεθα ότι ορισμένοι άνδρες της Παλαιάς Διαθήκης, όπως ο Ενώχ, ο Ηλίας και άλλοι ένδοξοι ανελήφθησαν στους ουρανούς, γιατί να μην παραδεχθούμε κάτι περισσότερο για την Παναγία;

Αν έχουμε σώματα αγίων άθικτα και µυροβόλα, γιατί για το σώμα της Μητέρας του Θεού να μην παραδεχθούμε κάτι περισσότερο;

Εχομε λείψανα του αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού, των Αποστόλων και άλλων συγχρόνων της Παναγίας, και από την Παναγία δεν έχουμε τίποτε, ενώ ξέρομε ότι οι πρώτοι Χριστιανοί τιμούσαν με ιδιαίτερο τρόπο τα λείψανα των Αγίων.

Ολα αυτά τα επιχειρήματα επιβεβαιώνουν ό,τι πιστεύουµε και μας πείθουν για την ένδοξη µετάσταση της Παναγίας. Σωστά η Εκκλησία ψάλλει: «Τάφος και νέκρωσις ουκ εκράτησε», «Μετέστης προς ουρανόν».

 Δίκαια προξενεί χαρά και αγαλλίαση σε μας όλους το γεγονός ότι η επουράνιος Μητέρα µας βρίσκεται με την ψυχή και με σώμα ένδοξο στον ουρανό.

3. Πανηγυρίζουμε τη θριαμβευτική είσοδό της στον ουρανό

Συνοδευόμενη η Πανάχραντος Μητέρα του Υιού του Θεού από τις χορείες των Ασωμάτων Δυνάμεων, από τους Αρχαγγέλους και Αγγέλους, από τα Σεραφείμ και Χερουβείµ, από τις Κυριότητες και τις Δυνάμεις, από τις Εξουσίες και τα άλλα αναρίθμητα τάγματα των Αγγέλων, εισέρχεται θριαμβευτικά με το ένδοξο σώμα και την ψυχή της στη δόξα του Παντοδυνάµου για να απολαύσει το άκτιστο φως της θεότητος και συνδοξασθεί και συμβασιλεύσει με τον Υιό της.

Εκεί ψηλά πρέπει εμείς να αναζητήσουμε την Μητέρα του Θεού και Μητέρα µας, εκεί ψηλά μένει σε υπερκόσμιο φως και απολαμβάνει τη θεία ακτινοβολία, που κανείς δεν μπορεί να περιγράψει.

Εκεί υψηλά που είναι ο Υιός της, γιατί ο Ιδιος εβεβαίωσε «όπου ειμί εγώ εκεί και ο διάκονος ο εμός έσται» (Ιωάννου ιβ΄, 26). Εκεί υψηλά, όπου βασιλεύει ο Υιός και όπου παρέστη η βασίλισσα πεποικιλµένη και εστολισμένη. Είναι ή δεν είναι μεγάλα τα Προνόμια της Παναγίας; Ζωηφόρος θάνατος, ένδοξη μετάσταση, θριαμβευτική είσοδος. Δικαία η χαρά µας, ορθώς πανηγυρίζουµε.

Αλλά αυτό δεν φθάνει. Η επιθυμία της Μητέρας µας είναι άλλη. Αποβλέπει στο δικό µας συμφέρον. Θέλει να εξετάζουμε λιγότερο τη δόξα της και περισσότερο την αιτία που της δόθηκε τέτοια δόξα. Κι αν εξετάσουμε σήµερα, γιατί η Παναγία έχει τέτοια δόξα; Θα δούμε ότι είναι γιατί ανταποκρίθηκε στην αποστολή της, γιατί έφθασε σε µεγάλο, σε ύψιστο βαθμό τελειότητος. Ο άγιος Παύλος λέγει ότι «Αθλητής ου στεφανούται αν μη νομίμως αθλήση» (Προς Τιμόθεον Β΄, β΄, 5). Κανείς δεν στεφανώνεται αν δεν αγωνισθεί. Κι αυτό εφαρμόσθηκε και για την Παναγία. Δεν είναι τα εξαιρετικά της προνόμια: η παρθενία της, η θεϊκή µητρότητά της και τα άλλα που της δίδουν τη σημερινή δόξα. Αυτό θα ήταν πολύ αποθαρρυντικό για μας, αλλά είναι η ανταπόκρισή της στα θεία δώρα του Θεού. Σήμερα στέφεται η βαθιά της ταπεινοφροσύνη, η ανεξάντλητη υπομονή της, η ευσέβειά της, η καλοσύνη της, κι όλες οι άλλες ζηλευτές αρετές της.

Το άρθρο Η Κοίμηση της Παναγίας εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Τί εἶναι ἐκεῖνο πού κάνει ὅλους τούς χριστιανούς, ἀκόμη καί τούς «ἀσχέτους» καί ἀπομακρυσμένους ἀπό τήν πίστη, νά θεωροῦν τήν Παναγία ὡς τό κατεξοχήν ἀγαπητό πρόσωπο, ἐκεῖνο πού νιώθουν ὅτι τούς τραβᾶ σάν μαγνήτης καί δέν θέλουν νά «ξεκολλήσουν» ἀπ’ αὐτό;
Ὄχι ἀσφαλῶς τό μεγαλεῖο της πού τήν κάνει νά ὑπέρκειται ὅλων τῶν ἄλλων ἁγίων, ἀκόμη δέ καί τῶν ἴδιων τῶν ἀγγέλων καί τῶν ἀρχαγγέλων – ἕνα τέτοιο μεγαλεῖο τό μόνο πού προκαλεῖ εἶναι ἴσως ὁ φόβος καί ἕνα δέος πού σέ τελική ἀνάλυση μᾶς κάνει νά κλίνουμε γόνυ, γιατί δέν μποροῦμε νά κάνουμε ἀλλιῶς· οὔτε ἐπίσης ἡ «παντοδυναμία» της, ἐκχωρημένη ἀπό τόν Υἱό καί Θεό της, πού βαίνει παράλληλα πρός τήν παραπάνω μεγαλειότητά της καί τό ἀποτέλεσμα στό ὁποῖο ὁδηγεῖ· αὐτό πού «ἔχει» ἡ Παναγία μας καί μᾶς τραβᾶ καί μᾶς ἕλκει εἶναι ἀκριβῶς αὐτό πού συνιστᾶ τήν ἁγιότητά της, δηλαδή ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ. Ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ πού καταλαμβάνει ὁλόκληρη τήν ὕπαρξή της – «Κεχαριτωμένη» ἄλλωστε τήν προσφωνεῖ ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ – εἶναι ἡ ἑλκτική δύναμη πού στρέφει καί τόν πιό «δύστροπο» πρός αὐτήν καί τόν κάνει νά νιώθει ἄνετα μαζί της, σάν τό μικρό παιδί πού νιώθει ἄνετα πάντοτε μέ τή μάνα του.
Στήν πραγματικότητα ἡ ἕλξη τῆς χάρης της εἶναι ἕλξη τελικῶς πρός τήν ταπείνωσή της. Γιατί τί εἶναι ἐκεῖνο πού «ἀναγκάζει» τόν Θεό νά προσφέρει τή χάρη Του, δηλαδή τόν ἴδιο τόν Ἑαυτό Του, σ’ ἕνα πλάσμα Του, παρά μόνον τό στοιχεῖο πού ἀφήνει χῶρο γιά τή δική Του ἐγκατοίκηση σ’ αὐτό: τήν ταπείνωση τοῦ πλάσματός Του; Ὅπου ὁ Θεός ἐπισημαίνει τήν ταπείνωση, ἐκεῖ κλίνει καί τή βούλησή Του, ἐκεῖ βρίσκει «τόπον καταπαύσεώς» Του. «Πρός τίνα ἐπιβλέψω, εἰ μή πρός τόν ταπεινόν καί ἡσύχιον καί ἀκούοντά μου τούς λόγους καί τρέμοντα αὐτούς;» Διαρκῶς ἄλλωστε δέν τονίζει ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, ἤδη ἀπό τήν Παλαιά Διαθήκη, ὅτι «Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δέ δίδωσι χάριν;» Μαγνήτης τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ταπείνωση στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου, γι’ αὐτό καί θεωρεῖται ἡ ταπείνωση τό μοναδικό ἔδαφος στό ὁποῖο μπορεῖ νά φυτρώσει καί νά ἀναπτυχθεῖ καί ἡ πίστη καί ἡ ἀγάπη τοῦ ἀνθρώπου. Ὅπως τό ἔλεγε καί ὁ ἅγιος Γέροντας τοῦ ὁσίου Παϊσίου π. Τύχων: «ὁ Θεός εὐλογεῖ κάθε ἡμέρα τόν κόσμο Του, ὅταν ὅμως βλέπει ταπεινό ἄνθρωπο, τόν εὐλογεῖ καί μέ τά δυό Του χέρια».
Τήν πραγματικότητα αὐτή λοιπόν ἐπισημαίνουμε καί στό πάντιμο πρόσωπο τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ἤδη ἀπό τήν ὥρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ της ἐξαγγέλλεται ἐν χάριτι ἀπό τήν ἴδια ὅτι ὁ Θεός «ἐπέβλεψε ἐπί τήν ταπείνωσιν τῆς δούλης Αὐτοῦ». Καί ποιό τό χαρακτηριστικό τῆς ταπείνωσης πού φέρνει τή χάρη τοῦ Θεοῦ; Μά τίποτε ἄλλο ἀπό τήν ἑτοιμότητα τῆς ὑπακοῆς πρός τό ἅγιο θέλημα Ἐκείνου. «Ἰδού ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά τό ρῆμά Σου». Πρόκειται γιά ὅ,τι συνιστᾶ καί τό ἦθος τοῦ σαρκωμένου Θεοῦ μας, ὅπως μᾶς τό ἀποκαλύπτει ὁ ἀπόστολος Παῦλος στήν πρός Φιλιππησίους ἐπιστολή του: «Τοῦτο φρονείσθω ἐν ὑμῖν ὅ καί ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, ὅς ἐν μορφῂ Θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμόν ἡγήσατο τό εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ’ ἑαυτόν ἐκένωσεν, μορφήν δούλου λαβών…καί σχήματι εὑρεθείς ὡς ἄνθρωπος, ἐταπείνωσεν ἑαυτόν, γενόμενος ὑπήκοος μέχρι θανάτου, θανάτου δέ σταυροῦ». Στήν Παναγία μας βλέπουμε αὐτήν τήν ὑπακοή πού ἐπέδειξε ὁ Υἱός καί Θεός της, συνεπῶς τήν ἁγία ταπείνωσή Του καί τήν ἅγια χάρη Του.
Κι αὐτό τό ἦθος, τό ἦθος τῆς ταπείνωσης πού ἐκφράζεται ὡς ἀπόλυτη ὑπακοή στό ἅγιο θέλημα τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἐκεῖνο πού δείχνει τό πῶς πράγματι τιμᾶται ἡ Παναγία στίς ἑορτές της, κατεξοχήν δέ στήν Κοίμησή της. Καλά τά ἐγκώμια καί ὅλες οἱ ἄλλες δοξολογικές φωνές ἀπέναντί της, ἀλλά ἄν δέν καταλήγουν στήν ἀκολουθία τοῦ ἤθους της, στό μαρτυρικό φρόνημα τῆς ταπείνωσής της, μᾶλλον δέν ἔχουν καμία σημασία πνευματική γιά ἐμᾶς. Γιατί μοιάζουν μᾶλλον μ’ αὐτό πού ἐπεσήμαναν οἱ προφῆτες, κυρίως δέ ὁ μέγας Ἡσαΐας, ὁ ὁποῖος γινόταν τό στόμα τοῦ Θεοῦ γιά νά λέει: «Ὁ λαός αὐτός μέ τό στόμα μέ τιμᾶ, ἐνῶ ἡ καρδιά του πόρρω ἀπέχει ἀπ’ ἐμοῦ. Ἀποστρέφω τό πρόσωπό μου ἀπ’ αὐτούς».

Το άρθρο ΤΙ ΜΑΣ ΘΕΛΓΕΙ ΚΑΙ «ΚΟΛΛΑΜΕ» ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ; εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Απ’ το ένα μέρος ο άνθρωπος τελείως ανόητα, ως άφρων, λύπησε τον Θεό· δεν τον λογάριασε, δεν έμεινε στην αγάπη του Θεού, δεν έμεινε στη λατρεία του Θεού. Έκανε το δικό του και παιδεύεται και άκρη δεν βρίσκει και θα χαθεί.

Απ’ το άλλο μέρος ο Κύριος, ενώ τα ξέρει όλα και ξέρει πότε θα γίνει το καθένα αφήνει να καταλάβουμε ότι περίμενε· περίμενε να βρεθεί απ’ την ανθρώπινη πλευρά το πρόσωπο εκείνο το οποίο θα συντελούσε, ώστε η σωτηρία να είναι πλέον ασφαλής, κι όχι να τη χάσει και να τη χάνει όλο το ανθρώπινο γένος απ’ το σφάλμα απλώς των πρωτοπλάστων.

Αυτό είναι το μεγάλο, το συνταρακτικό γεγονός· ότι βρέθηκε απ’ την πλευρά των ανθρώπων το πρόσωπο που έψαχνε ο Θεός να βρει! Διότι ο άνθρωπος θα σωθεί, επομένως πρέπει να συνδράμει ο άνθρωπος· δεν γίνεται αλλιώς. Όπως συνέδραμε ο άνθρωπος κι έχασε τη σωτηρία του, έτσι πρέπει να συνδράμει, για να έρθει η σωτηρία· κι είναι η Παναγία αυτή που συνέδραμε. Βρέθηκε όπως την ήθελε ο Θεός.

Ο Θεός βέβαια την έπλασε κι αυτήν, αλλά – παρακαλώ να το προσέξουμε αυτό – ως ελεύθερο πλάσμα η Παναγία, φτιαγμένη απ’ τον Θεό βέβαια, αλλά ως ελεύθερο ον, ανταποκρίθηκε. Ο Θεός την έκανε να μπορεί να είναι έτσι, να μπορεί να ανταποκριθεί, αλλά εξαρτιόταν όμως κι απ’ αυτήν αν θα ανταποκριθεί ή δεν θα ανταποκριθεί.

Αυτή είναι η ανθρώπινη συμβολή, αυτό είναι το ανθρώπινο δόσιμο. Οι πρωτόπλαστοι ανταποκρίθηκαν στην εισήγηση του διαβόλου. Η Παναγία ανταποκρίθηκε στον Θεό, σ’ αυτό για το οποίο την ήθελε ο Θεός.

Και παρακαλώ αυτή την ώρα να προσέξουμε και να καταλάβουμε αυτό το μεγάλο μυστήριο. Δηλαδή όλο αυτό το οποίο ήταν η Παναγία, όλο της το έδωσε ο Θεός, αλλά αυτή το δέχτηκε και έκλινε τον τράχηλό της. Είπε: «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου» (Λουκ. 1:38) και δέχτηκε να ανταποκριθεί στην κλήση του Θεού, δέχτηκε αυτό που της έδινε ο Θεός, να γίνει δηλαδή μητέρα του, και ανταποκρίθηκε.

Εάν θέλετε, για να το καταλάβουμε, κανείς από μας απόψε εδώ κι όπου αλλού υπάρχουν άνθρωποι, χριστιανοί, δεν υπάρχει κανείς στον οποίον ο Θεός δεν δίνει την αγιότητα· δεν υπάρχει κανείς. Σ’ όλους δίνει την αγιότητα, σύμφωνα μ’ αυτά που είπε ο ίδιος ο Κύριος: «Μήτηρ μου και αδελφοί μου είναι όλοι αυτοί που ακούν τον λόγο του Θεού και τον τηρούν» (Μαρκ. 3:35).

Σ’ όλους δίνει λοιπόν αυτή την αγιότητα, αλλά θα βρεθεί άραγε κανένας που θα ανταποκριθεί; Και να αφήσουμε τις διάφορες δικαιολογίες που φέρνουμε· δεν περνάει τίποτε. Αυτό έκανε η Παναγία, ανταποκρίθηκε. Η Εύα έκανε το αντίθετο, ανταποκρίθηκε στην εισήγηση του διαβόλου. Κι αυτό τώρα ισχύει για όλους σ’ όλον τον κόσμο.

Η Παναγία έδωσε την ανθρώπινη φύση στον Χριστό, και ο Χριστός, ο υιός του Θεού, έγινε και υιός ανθρώπου, τέλειος άνθρωπος, και έτσι πραγματοποίησε το όλο έργο του, το οποίο είναι έργο σωτηρίας. Αν προσέξατε, και τα τροπάρια που ψάλαμε απόψε και που θα ψάλουμε στη συνέχεια, όλα, οι φράσεις, οι λέξεις, οι έννοιες, όλα τα νοήματα, όλα μιλούν γι’ αυτό το μυστήριο, που αξιώθηκε η Παναγία από τον Θεό να γίνει Μητέρα του. Και έτσι, ενώ από το ένα μέρος τα ‘χε έτοιμα όλα ο Θεός, απ’ το άλλο μέρος όμως δέχτηκε η Παναγία να βαστάσει αυτή τη δωρεά και ανταποκρίθηκε: «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου».

Και τι να πρωτοψάλουμε τώρα και τι να πρωτοϋμνήσουμε… Το ότι την αξίωσε ο Θεός να γίνει Μητέρα του; Το ότι την ανύψωσε τόσο πολύ; Το ότι ευφραίνεται κοντά στον Υιό της και απολαμβάνει τη δόξα του Θεού, απολαμβάνει τη Χάρη του Θεού κι όλα τα αγαθά που μπορεί να δώσει ένας Θεός; Είναι πολύ σημαντικό αυτό. Εμείς τα παίρνουμε τα πράγματα, ποιος ξέρει πώς!

Ναι, να χαρούμε απόψε την Παναγία· να τη χαρούμε και να συμμετάσχουμε σ’ αυτή τη χαρά της. «Κεχαριτωμένη χαίρε, μετά σου ο Κύριος», λένε τα τροπάρια· να χαρούμε που χαίρεται. Σαν να ‘μαστε κι εμείς μαζί της εκεί στον παράδεισο να χαρούμε, που ‘ναι κοντά στον Υιό της, που έχει όλη τη δόξα του Θεού.

Από το βιβλίο: π. Συμεών Κραγιοπούλου, Συνάξεις Δεκαπενταυγούστου, τόμ. Β’, Πανόραμα Θεσσαλονίκης 2002, σελ. 169.

Το άρθρο Η συμβολή της Παναγίας στο έργο της σωτηρίας, π. Συμεών Κραγιόπουλος (†) εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Κάθε φορὰ ποὺ ἑορτάζουμε τὴν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου εἶναι σὰν νὰ ἔχουμε Πάσχα· τὸ Πάσχα τοῦ καλοκαιριοῦ. Πάσχα μᾶς ἑτοιμάζει ἡ Κυρία Θεοτόκος. Διάβαση ἔνδοξη «ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν». Δεύτερο Πάσχα, ἅγιο, ἄμωμο, ζωοποιὸ γιὰ τὸ ἀνθρώπινο γένος, γιατί πράγματι σήμερα «νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὅροι».«Πῶς ἡ πηγὴ τῆς ζωῆς πηγαίνει πρὸς τὴν ζωὴ περνώντας ἀπὸ τὸν θάνατο!», ἀναφωνεῖ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός. Ὁ θάνατος τῆς «ζωαρχικῆς Μητρὸς» τοῦ Κυρίου ὑπερβαίνει τὴν ἔννοια τοῦ θανάτου, ὥστε δὲν ὀνομάζεται κἄν θάνατος, ἀλλὰ «κοίμησις» καὶ «θεία μετάστασις» καὶ ἐκδημία ἢ ἐνδημία πρὸς τὸν Κύριο. Καὶ ἂν ἀκόμη λεχθεῖ θάνατος, ὅμως εἶναι θάνατος ζωηφόρος, ἀφοῦ μεταβιβάζει σὲ οὐράνια καὶ ἀθάνατη ζωή.Ἡ μετάσταση τῆς Θεοτόκου ὡς ἕνα γεγονὸς ἀναμφισβήτητο, ποὺ διασώθηκε ἀπὸ τὴν ἱερὰ Παράδοση, ἔχει ἐνσωματωθεῖ στὴν διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας καὶ δὲν ἔχει σχέση μὲ τὶς εὐσεβιστικὲς δοξασίες τῶν Δυτικῶν περὶ ἀσπόρου συλλήψεως καὶ ἄνευ θανάτου ζωῆς τῆς Θεοτόκου.Ἡ Παρθένος ἦταν ἐκεῖνο τὸ ἰδιαίτερο δημιούργημα τοῦ Θεοῦ ποὺ ὑπερέβη ὅλους τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἀγγέλους. Αὐτὴ μόνη ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ἔζησε βίο πανάμωμο, καὶ τὸ ἀκατάληπτο γιὰ ὅλα τὰ λογικὰ ὄντα, κατέστη Μητέρα τοῦ Θεοῦ. Ἐπειδὴ δὲν εἶχε ποτὲ ἁμαρτήσει, δὲν ὑποχώρησε σὲ κάποιο φιλήδονο λογισμὸ δικαίως καὶ δὲν ἔζησε ἐπὶ τῆς γῆς μὲ ὀδύνες τῆς σαρκός, μὲ ἀσθένειες. Ἂν καὶ εἶχε σῶμα ζωαρχικὸ ἐν τούτοις ὡς ἄνθρωπος ὑπέρχεται στὴν ἀσθένεια τοῦ θανάτου καὶ πεθαίνει. Χωρὶς ὅμως νὰ χωρισθεῖ ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα Της ἀπὸ τὸν Θεό· λύνεται προσωρινὰ ὁ σύνδεσμος ποὺ τὰ ἐνώνει μεταξύ τους, ὅπως εἶχε γίνει καὶ μὲ τὸν Χριστό. Μετὰ τὸν θάνατο ἡ ψυχὴ Της ἐνώνεται ἀμέσως μὲ τὸν Χριστό. Διότι ὁ Κύριος κατὰ τὴν ὥρα τῆς Κοιμήσεως τῆς Μητέρας Του συνοδευόμενος ἀπὸ τὰ ὑπερκόσμια τάγματα τῶν ἀγγέλων καὶ ἁγίων παίρνει τὴν ἱερὰ ψυχὴ Της ὄχι ἁπλῶς στὸν οὐρανό, ἀλλὰ «ἕως αὐτοῦ τοῦ βασιλικοῦ θρόνου Του, εἰς τὰ ἐπουράνια Ἅγια τῶν Ἁγίων», ὅπως ἀναφέρει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός. Ἐνῶ τὸ ζωαρχικὸ καὶ θεοδόχο σῶμα τῆς Παναγίας μετὰ ἀπὸ τρεῖς ἡμέρες μετατίθεται στοὺς ὑπερουρανίους χώρους, ἄφθαρτο, πρὸς τὸν Μονογενῆ καὶ ἀγαπημένο Υἱό Της. Δηλαδὴ μποροῦμε νὰ μιλήσουμε καὶ γιὰ ἐν σώματι ἀνάσταση τῆς Θεοτόκου. Ἀνάσταση ὅμως ποὺ δὲν ἐνεργήθηκε ἀπὸ τὴν ἴδια, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν Υἱὸ καὶ Θεό Της.

Μάρτυρας αὐτῆς τῆς ἀναστάσεως-μεταστάσεως τῆς Θεοτόκου εἶναι ὁ ἀπόστολος Θωμᾶς, ὁ ὁποῖος δὲν παρευρισκόταν στὴν ὁσία ταφή Της, ἀλλὰ ἐρχόμενος καθυστερημένος ὡς συνήθως, μετὰ ἀπὸ τρεῖς ἡμέρες, καὶ μετὰ ἀπὸ παράκλησή του ἀνοίγουν οἱ ὑπόλοιποι ἀπόστολοι τὸν τάφο καὶ δὲν βρίσκουν τὸ θεοδόξαστο ἐκεῖνο σῶμα. Βλέπουν ὅμως τὴν Θεοτόκο νὰ ἀνεβαίνει στοὺς οὐρανοὺς καὶ νὰ παραδίδει στὸν ἀπόστολο Θωμᾶ τὴν Τιμία καὶ Ἁγία Της Ζώνη ὡς τεκμήριο τῆς μεταστάσεώς Της, κάτι ἀντίστοιχο ποὺ εἶχε γίνει καὶ μὲ τὴν ψηλάφηση τοῦ Κυρίου ἀπὸ τὸν ἴδιο ἀπόστολο.Τὸ σῶμα τῆς Παναγίας –ὅπως καὶ τὸ σῶμα τοῦ Υἱοῦ Της– δὲν ὑπέστη διαφθορὰ στὸν τάφο, δηλαδὴ δὲν ἀλλοιώθηκε, δὲν διαλύθηκε ἀπὸ τὰ ὑλικὰ στοιχεῖα ποὺ τὸ συνέθεταν. Ἐξάλλου μετὰ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ τὰ σώματα πολλῶν ἁγίων Του δὲν διαφθείρονται καὶ γίνονται μερικῶς ἄφθαρτα λείψανα· πόσο μᾶλλον ἦταν λογικὸ νὰ μὴν φθαρεῖ καὶ τὸ «θεοδόχον σκήνωμα» τῆς Μητέρας τοῦ Θεοῦ.Ὁ ἅγιος Ἀνδρέας Κρήτης λέγει ὅτι τὸ ἀδιάφθορο τῆς παρθενίας τῆς Θεοτόκου κατὰ τὴν γέννηση τοῦ Χριστοῦ ἔχει ὡς φυσικὸ ἐπακόλουθο καὶ τὴν μὴ διαφθορὰ τοῦ σώματός Της κατὰ τὴν ὥρα τοῦ θανάτου. «Ὁ τόκος διέφυγε τὴν φθορὰ καὶ ὁ τάφος δὲν δέχτηκε τὴν διαφθορά».Ἡ Παναγία Θεοτόκος μετὰ τὴν κοίμησή Της καθίσταται ἡ Μητέρα τῆς νέας κτίσεως, τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Ἐπειδὴ Αὐτὴ εἶχε τὴν κεντρικὴ θέση στὴν οἰκονομία τῆς σωτηρίας, ἀφοῦ ἀπὸ Αὐτὴν σαρκώθηκε ὁ Κύριος ποὺ εἶναι ἡ κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας, ἔχει τώρα στὴν ἐπουράνιο Ἐκκλησία ὅλο τὸ πλήρωμα τῆς Χάριτος καὶ δόξας καὶ παρρησίας. Ἔγινε ἡ εὐεργέτιδα πάσης της φύσεως καὶ κτίσεως, γι’ αὐτὸ προσκυνεῖται ἀπὸ ὅλη τὴν κτίση ὡς Κυρία καὶ Δέσποινα καὶ Βασίλισσα καὶ Θεομήτορα.

Διὰ τῆς Θεοτόκου καὶ ἐξαιτίας Αὐτῆς ἡ ἱστορία ὅλου τοῦ κόσμου εἰσῆλθε σὲ νέα τροχιά, ἀσύγκριτα μεγαλειωδέστερη καὶ ἀνώτερη ἀπ’ ὅ,τι ὑπῆρχε πρὶν ἀπὸ Αὐτήν. Δὲν μποροῦσε καὶ οὔτε μπορεῖ κάποιο δημιούργημα νὰ γίνει τελειότερο ἀπὸ Αὐτήν, οὔτε ἡ ἴδια μποροῦσε νὰ γίνει τελειότερη ἀπ’ ὅ,τι εἶναι. Ἀλλὰ καὶ σύμφωνα μὲ τοὺς Πατέρες τρία πράγματα δὲν μποροῦσε νὰ κάνει τελειότερα ὁ παντοδύναμος Θεός. Τὴν σάρκωση τοῦ Θεοῦ Λόγου, τὴν Παρθένο Θεοτόκο καὶ τὴν μακαριότητα ποὺ θὰ ἀπολαμβάνουν οἱ σεσωσμένοι.Ἡ Παναγία μετὰ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ ἦταν τὸ στήριγμα τῶν ἀποστόλων καὶ τῆς νεοϊδρυθείσης Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ. Αὐτὴ δίδασκε τοὺς νέους χριστιανούς, τοὺς καθοδηγοῦσε, τοὺς παρηγοροῦσε στὶς θλίψεις τους. Στὸν κατὰ πλάτος βίο Της διαβάζουμε ὅτι ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ τρεῖς ἡμέρες πρὶν ἀπὸ τὴν κοίμησή Της, τὴν ἐπισκέπτεται ὅπως καὶ στὸν Εὐαγγελισμό, καὶ τῆς ἀναγγέλει τὴν ἔνδοξη μετάστασή Της ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ζωή. Κατόπιν τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μὲ τρόπο θαυματουργικὸ συγκέντρωσε ὅλους τοὺς ἀποστόλους στὴν Γεθσημανή, στὸν οἶκο τῆς Θεοτόκου, γιὰ νὰ παραστοῦν στὴν ὁσία ταφή Της καὶ νὰ πάρουν τὴν εὐλογία Της. Ἀφοῦ ἐγκωμίασαν τὴν ὑπερύμνητο Μητέρα τοῦ Θεοῦ τὴν παρακαλοῦσαν νὰ τοὺς πεῖ κάποια τελευταία διδαχή Της ὡς παρακαταθήκη. Τότε ἡ Θεοτόκος τοὺς λέγει μία παραβολή, στὴν ὁποία ὁ κόσμος τοῦτος παρομοιάζεται μὲ μία ἐμποροπανήγυρη καὶ ὅποιος κάνει τὴν καλὴ ἐμπορία, ὅποιος δηλαδὴ κάνει τὴν καλύτερη ἀγορὰ αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ πιὸ κερδισμένος. Καὶ στὴν συνέχεια τοὺς ἐξηγεῖ ὅτι ἔτσι εἶναι καὶ στὰ πνευματικά. Ὅποιος τηρήσει μὲ μεγαλύτερο ζῆλο καὶ ἀκρίβεια τὶς ἐντολὲς τοῦ Χριστοῦ, αὐτὸς θὰ πετύχει τὸ μεγαλύτερο κέρδος, θὰ δοξασθεῖ περισσότερο στὴν βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Καὶ τοὺς προτρέπει νὰ ἐπιμένουν στὸν «καλὸν ἀγώνα».

Πράγματι πόσο εὐαρεστεῖται ἡ Παναγία μας ὅταν βλέπει ὅτι ἀγωνιζόμαστε γιὰ τὴν σωτηρία μας! Πόσο ἀναπαύεται! Καὶ ἡ ἴδια ὅμως πόσο ἀγωνίστηκε ἐπὶ τῆς γῆς μὲ ἀφανῆ τρόπο –ἐνῶ ὡς ἀναμάρτητη δὲν ὄφειλε νὰ τὸ κάνει– τὸ ἔκανε ὅμως γιὰ νὰ μᾶς ἀφήσει παράδειγμα τελείας ἀσκήσεως. Στὴν Γεθσημανὴ ἐκεῖ ποὺ ἔμενε, μετὰ τὴν κοίμησή Της, βρῆκαν στὶς πλάκες ὅπου ἔκανε μετάνοιες νὰ ἔχουν σχηματισθεῖ βαθουλώματα, λακκοῦβες ἀπὸ τὴν πολλὴ χρήση καὶ τριβή.Ἂς μιμηθοῦμε καὶ ἐμεῖς τὴν ἄμεση ὑπακοή Της, τὴν προσφιλῆ Της ταπείνωση, τὴν μυστικὴ ἐσωτερική Της πνευματικὴ ἐργασία, τὴν πυριφλεγῆ προσευχή Της, τὴν συνεχῆ νήψη ποὺ ἀσκοῦσε, τὸν θεῖο ἔρωτά Της, τὸν πνευματικὸ πόνο ποὺ ὡς ρομφαία ἔνιωσε κάτω ἀπὸ τὸν Σταυρὸ τοῦ Υἱοῦ Της.Σὲ ὅσους ἀγωνίζονται Αὐτὴ γίνεται «ὑπέρμαχος σύμμαχος», ἀσχέτως ἂν πρὶν ζοῦσαν ἀσώτως. Ἂς θυμηθοῦμε ὅτι καὶ γιὰ τὴν ὁσία Μαρία τὴν Αἰγυπτία ἡ Θεοτόκος ἔγινε ἡ «Ἐγγυήτρια» γιὰ τὴν μετάνοιά της. Καὶ ἀφοῦ ἡ ὁσία Μαρία ἀναχώρησε στὴν ἔρημο, ὅπου ἐκεῖ ἀγωνιζόταν μὲ ἀπαράκλητο τρόπο, ἡ ἴδια ἡ Παναγία τὴν παρηγοροῦσε μὲ τὶς θεῖες ἐμφανίσεις Της.

Ἡ Θεοτόκος ὡς κουροτρόφος τῶν μοναχῶν εἶναι καὶ ἡ χορηγὸς τῶν θείων χαρίτων γιὰ τοὺς μοναχοὺς καὶ ἰδιαίτερα γιὰ τοὺς Ἁγιορεῖτες. Αὐτὴ ἔδωσε τὸ χάρισμα τῆς νοερᾶς προσευχῆς στὸν ἅγιο Μάξιμο τὸν Καυσοκαλύβη, τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμᾶ, τὸν ἅγιο Σιλουανὸ τὸν Ἀθωνίτη, ἀλλὰ καὶ στὸν μακάριο Γέροντα Ἰωσὴφ τὸν Ἡσυχαστή, ὁ ὁποῖος συνδέεται ἄμεσα μὲ τὴν συνοδεία μας. Καὶ κατὰ ἕνα λόγο περισσότερο ἡ σημερινὴ ἡμέρα ἔχει ἰδιαίτερη σημασία γιὰ ἐμᾶς τὰ πνευματικὰ ἐγγόνια τοῦ Γέροντος Ἰωσὴφ τοῦ Ἠσυχαστοῦ, ἀφοῦ σὰν σήμερα, μετὰ τὴν θεία Λειτουργία, κοιμήθηκε μὲ ὀσιακὸ θάνατο τὸ 1959. Αὐτὸς ποὺ τόσο ἀγάπησε τὴν Παναγία μας –τὴν γλυκιά του Μανούλα καθὼς τὴν ἀποκαλοῦσε– ἐνῶ πάμπολλες ἀντιλήψεις, θεῖες ἐμφανίσεις καὶ χαρίσματα ἔλαβε ἀπὸ Αὐτήν. Καὶ πράγματι ἕνα ἰδιαίτερο χαρακτηριστικὸ γιὰ τοὺς ὁσίους Ἀθωνίτες Πατέρες ἦταν ἡ Θεοτοκοφιλία τους. Καὶ στὸ ἄκουσμα τοῦ ὀνόματός Της δὲν μποροῦσαν νὰ συγκρατήσουν τὰ δάκρυά τους, τὰ προερχόμενα ἀπὸ τὸν παναγνὸ μητροπαρθενικὸ ἔρωτα. Μόνο ποὺ ἀκούγεται τὸ ὄνομά Της ἡ φιλόθεος ψυχὴ κινεῖται σὲ θαυμασμό, σὲ εὐχαριστία καὶ εὐγνωμοσύνη. Ἔτσι καὶ ἡ μνήμη καὶ μόνο τῆς Θεοτόκου, δηλαδὴ ἡ διανοητικὴ ἐνασχόληση μὲ τὸ πρόσωπο τῆς Παναγίας, ἁγιάζει αὐτὸν ποὺ τὴν χρησιμοποιεῖ. Ἔλεγε ὁ μακαριστὸς π. Ἀθανάσιος ὁ Ἰβηρίτης ὅτι ἡ ἀγάπη πρὸς τὴν Θεοτόκο σώζει τὸν ἄνθρωπο καὶ ἂς μὴν ἔχει ἔργα.Ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος θὰ πρέπει νὰ ἀξιοποιήσει τὴν μεσιτεία τῆς Θεοτόκου, ἡ ὁποία εἶναι σωστική. Σὲ κάθε θλίψη καὶ πρόβλημά του νὰ μὴν ξεχνᾶ ὅτι ὑπάρχει «ἡ τῶν θλιβομένων βοηθός, ἡ προστάτις, ἡ ἀντιλήπτωρ, ἡ παραμυθία τῶν ὀλιγοψυχούντων» στὴν ὁποία μπορεῖ νὰ προστρέχει καὶ νὰ βρίσκει παρηγορία, ἄμεση λύση καὶ ἀπάντηση. Εὐχόμεθα ἡ Κυρία Θεοτόκος, ἡ ὁποία «μετέστη πρὸς τὴν Ζωήν», νὰ δίδει πάντοτε τὴν εὐλογία Της σὲ ὅλους μας ὥστε νὰ περάσουμε τὴν παροῦσα ζωὴ ὅσο τὸ δυνατὸν ἀβλαβῆ καὶ ἀκίνδυνο ἀπὸ τὶς πλάνες καὶ μεθοδεῖες τοῦ πονηροῦ καὶ νὰ μᾶς ἀξιώσει τῆς ἐπουρανίου βασιλείας τοῦ Υἱοῦ Της. Ἀμήν.

Το άρθρο Πόσο ευαρεστεἰται η Παναγία μας όταν βλέπει ότι αγωνιζόμαστε για την σωτηρία μας… εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".