Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος" "Θεομήτορος"

Τί είναι και τι περιλαμβάνει ο όρθρος της εκκλησίας μας, με απλά λόγια

theomitoros — Sun, 23 Aug 2015 08:00:00 +0000

Τί είναι απολυτίκια, καθίσματα, ευλογητάρια, αναβαθμοί, εωθινό Ευαγγέλιο…

Πρόκειται για μια ερώτηση που πραγματικά βοηθάει πολύ στο να κατανοήσουμε τα περί του τυπικού της εκκλησίας μας. Έτσι ακόμα και με μια μόνο ανάγνωση του παρακάτω, την Κυριακή που θα εκκλησιαστούμε, θα ξέρουμε σε ποιό σημείο βρίσκεται η ακολουθία.

Όρθρος λέγεται η Ακολουθία που τελείται πριν τη Θεία Λειτουργία. Είναι δοξολογία στο Χριστό, που Εκείνος είναι το Φως του κόσμου και ο Ήλιος της Δικαιοσύνης και είναι επίσης παράκληση στον Κύριο του Σύμπαντος με την ανατολή της καινούργιας ημέρας.
Συγχρόνως είναι η καλύτερη ψυχική προετοιμασία για τη Θ.Λειτουργία (το Μυστήριο των Μυστηρίων) που θα επακολουθήσει.

1. ΕΞΑΨΑΛΜΟΣ: Κατανυκτική ανάγνωση (όλοι ιστάμεθα όρθιοι) των 6 από τους 150 ψαλμούς του Ψαλτηρίου, τους περισσότερους των οποίων έγραψε ο Δαβίδ. Είναι συγχρόνως ύμνος, δέηση και προφητεία.

• 3ος : εικονίζει τη σταθερή ελπίδα της ψυχής στο Θεό.
• 37ος : Θρήνος της ψυχής για το βάρος των αμαρτιών.
• 62ος : Απαλή παρηγορητική πρωινή προσευχή.
• 87ος : Δέηση ψυχής τσακισμένης από τις συμφορές.
• 102ος: Προσευχή ευγνωμοσύνης για τις ευεργεσίες του Θεού.
• 142ος : Θερμή παράκληση βοήθειας.

2. ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΑ: Σύντομα τροπάρια που περιγράφουν περιληπτικά την υπόθεση της εορτής. Λέγονται απολυτίκια διότι ξεκινούν ψαλλόμενα από τον Εσπερινό πριν την Απόλυση και μετά τη φράση του πρεσβύτη Συμεών που επαναλαμβάνει ο ιερεύς: «Νυν απολύεις τον δούλον σου Δέσποτα…». Συνήθως είναι τρία: Το πρώτο είναι του Ήχου της ημέρας αναφερόμενο στην Ανάσταση, το Δεύτερο στον Άγιο που εκείνη την ημέρα εορτάζει και το τρίτο στη Θεοτόκο.

3. ΚΑΘΙΣΜΑΤΑ: Σύντομα τροπάρια της Αναστάσεως στον ήχο της ημέρας. Ονομάζονται καθίσματα επειδή οι πιστοί εκάθοντο για να κατανοήσουν πιο άνετα τα βαθιά νοήματα που περιέχουν. Και αποτελούσαν ανάπαυλα σε Αναγνώσεις μακρές από το Ψαλτήριον του Δαβίδ.

4.ΕΥΛΟΓΗΤΑΡΙΑ: Ψάλλονται πάντα σε ήχο Πλάγιο του Α΄. Εκφράζουν την κατάπληξη των Αγγέλων, των Μυροφόρων και των Αποστόλων για το Θαύμα της Αναστάσεως και καταλήγουν σε υμνολογία της Αγίας Τριάδος και το ενθουσιώδες «Αλληλούια».

5. ΑΝΑΒΑΘΜΟΙ: Ψαλμοί στον Ήχο της ημέρας, που διηγούνται τα μεγαλεία της δημιουργίας και μοιάζουν με σκαλοπάτια που ανεβάζουν τη ψυχή προς τον ουράνιο Δημιουργό. Είναι εμπνευσμένα από τους Ψαλμούς των Αναβαθμών (119-133) από τους οποίους έχουν πάρει πολλές εκφράσεις.

6. ΕΩΘΙΝΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ: Αναγιγνώσκεται μέσα στο Ιερό Βήμα, όπου η Αγ.Τράπεζα συμβολίζει τον Πανάγιο Τάφο και ο ιερεύς τον Άγγελο που αναγγέλλει το χαρμόσυνο γεγονός της Αναστάσεως «καθήμενος εν τοις δεξιοις». Υπάρχουν 11 Εωθινά Ευαγγέλια. Μετά την ανάγνωση του Ευαγγελίου ο ιερεύς το περιφέρει μέσα στο Ναό για να το ασπαστούν οι πιστοί, ενώ ψάλλεται κατανυκτικά ο 50ος ψαλμός της μετανοίας συνήθως στον ήχο της ημέρας, αφού προηγουμένως είχε απαγγελθεί το «Ανάστασιν χριστού θεασάμενοι», η Διακήρυξη αυτή του Μυστηρίου της Θείας ενανθρωπήσεως και του Πάθους καθώς και του μεγάλου Θαύματος της Αναστάσεως που αποτελεί τον Θεμέλιο Λίθο της Πίστεώς μας.

7. ΚΑΝΟΝΑΣ: Ψάλλεται στον ήχο της ημέρας και περιέχει τροπάρια Αναστάσιμα, Σταυρώσιμα και της Θεοτόκου. Αν εορτάζεται Άγιος υπάρχει και κανόνας του Αγίου. Μεσολαβούν τα Μεσώδια καθίσματα (συνήθως του Αγίου και του γεγονότος της ημέρας και επίκαιρο τροπάριο στην Υπεραγία Θεοτόκο, το λεγόμενο Θεοτοκίον) και ανάγνωση/απαγγελία του Αναστασίμου κοντακίου και του οίκου (όλα του ήχου της ημέρας). Αναφέρονται (κοντάκιο και οίκος) στην Ανάσταση του Κυρίου και τις συνέπειες αυτής, που είναι η Λύτρωση του ανθρώπινου γένους , αφήνοντας έτσι στους εκκλησιαζομένους ένα άρωμα χαράς ανακουφίσεως και ελπίδας. Καταλήγομε στο Συναξάριο όπου απαγγέλλεται το εορτολόγιο της ημέρας.

8. ΚΑΤΑΒΑΣΙΕΣ: Ψάλλονται μεγαλοπρεπώς συνήθως τα πρώτα τροπάρια (ειρμοί) του Ακαθίστου Ύμνου «Ανοίξω το στόμα μου..». Αν είναι περίοδος Χριστουγέννων ή Κοιμήσεως Θεοτόκου ή Τιμίου Σταυρού ή Αναστάσεως ή Υπαπαντής ψάλλονται ειδικές Καταβασίες. Έχουν πολλές φράσεις από τη Παλαιά Διαθήκη και συγκεκριμένα από τη σωτηρία των Εβραίων από τους Φαραώ (όταν πέρασαν την Ερυθρά Θάλασσα οι Ισραηλίτες με επικεφαλής την αδελφή του Μωυσή Μαριάμ τραγούδησαν με τύμπανα και χόρεψαν τη σωτηρία τους δοξάζοντας το Θεό), τη σωτηρία των τριών παίδων από την Κάμινο κ.α. Λέγονται καταβασίες διότι συνηθιζόταν οι ψάλτες να κατεβαίνουν από τα στασίδια και να ψάλουν στο μέσον του Ναού ατενίζοντας την Ωραία Πύλη.

9. Θ΄ (ενάτη) ΩΔΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ: Εδώ τελειώνουν οι καταβασίες με την «Τιμιωτέρα» που απευθύνεται προς την Παναγία με στίχους από τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, ενώ ο ιερεύς θυμιατίζει την Αγ.Τράπεζα, τα Ιερά Εικονίσματα και έναν-έναν όλους τους πιστούς.

10. ΕΞΑΠΟΣΤΕΙΛΑΡΙΑ: Σε ρυθμό περιγραφικό και σύντομο ψάλλεται η διήγηση του Εωθινού Ευαγγελίου. Είναι 11, αντίστοιχα προς τα Ευαγγέλια. Πήραν το όνομά τους από τη φράση του Ψαλμού «ο εξαποστέλλων το φως και πορεύεται». Φράση σχετική με τον Όρθρο.

11. ΑΙΝΟΙ: Ψάλλονται στον ήχο της ημέρας. Ξεκινούν με το «Πάσα πνοή ..» δηλαδή καθετί που αναπνέει, όλοι μας και σε κάθε χρονική στιγμή ας δοξολογούμε τον Κύριο. Τα τροπάρια αυτά περιγράφουν λεπτομέρειες από τα γεγονότα του Πάθους και της Αναστάσεως στον ήχο της ημέρας. Αν υπάρχει και άλλη εορτή συμπληρώνονται με τροπάρια της εορτής. Οι αίνοι καταλήγουν στο Δοξαστικό. Είναι αργό τροπάριο που χρωματίζει με την ωραιότατη μελωδία της βυζαντινής μουσικής την Αναστάσιμη περιγραφή του Εωθινού Ευαγγελίου. Φυσικά έχουμε 11 Δοξαστικά. Αν είναι μεγάλη Εορτή, το Αναστάσιμο Δοξαστικό της Κυριακής αντικαθίσταται με εκείνο της Εορτής.

12. ΔΟΞΟΛΟΓΙΑ : Ψάλλεται στον ήχο του Δοξαστικού (σύμφωνα με το Τυπικό της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας), και αποτελεί την πανηγυρική κατάληξη του Όρθρου. Έτσι οι χριστιανοί πλημμυρισμένοι από τη χαρά και τη ελπίδα της Αναστάσεως προσέρχονται με κατάνυξη στο Μυστικό Δείπνο της Ζωής.

Το άρθρο Τί είναι και τι περιλαμβάνει ο όρθρος της εκκλησίας μας, με απλά λόγια εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Το κερί στη ζωή της Εκκλησίας μας

theomitoros — Mon, 02 Jul 2012 09:49:00 +0000

Δεν υπάρχει ορθόδοξος Ναός που να μην έχει στην είσοδό του, στον πρόναο ή το πρόπυλο, μανουάλι με κεριά για τους πιστούς και τους προσκυνητές. Και δεν υπάρχει Ορθόδοξος πιστός, από τα νήπια έως τους υπερήλικες, ο οποίος να μην ανάβει το κερί του κάθε φορά που εισέρχεται στον ιερό χώρο του Ναού.

Πώς όμως και γιατί επικράτησε το άναμμα των κεριών στους Ναούς μας;

Η χρήση βεβαίως των κεριών όπως και άλλων φωτιστικών μέσων γινόταν τον πρώτο καιρό για λόγους καθαρά πρακτικούς. Υποκαθιστούσαν τα κεριά το φυσικό φως, για να μπορούν οι πιστοί να βλέπουν στις λατρευτικές τους συνάξεις. Η χρήση τους βέβαια έγινε ακόμη πιο αναγκαία την περίοδο των διωγμών· τότε που η Εκκλησία του Χριστού βρισκόταν στις ανήλιαγες κατακόμβες και χρειαζόταν φως.

Από τον 4ο αιώνα και μετά όμως, που η Εκκλησία εξήλθε διά διατάγματος του αγίου Κωνσταντίνου από τις κατακόμβες, η χρήση διάφορων φωτιστικών μέσων διατηρείται στην Εκκλησία μας με χαρακτήρα έντονα συμβολικό πέραν του καθαρώς πρακτικού.

Έτσι το κερί αποτελεί μια υπόμνηση εσωτερικής αλλοιώσεως, αλλαγής. Όπως αυτό αλλοιώνεται καθώς καίγεται, έτσι καλούμαστε να αλλοιωνόμαστε κι εμείς με το φως του Χριστού, το οποίο θα κατακαίει κάθε πάθος και κακία μας.

Το κερί αρχικά είναι σβησμένο και δεν έχει ούτε τη φωτιστική ιδιότητα ούτε τη θερμότητα. Αυτά τα αποκτά αφού ανάψει από τη φλόγα κάποιου άλλου. Με τον ίδιο τρόπο καλούμαστε κι εμείς να «ανάψουμε» από τη φλόγα του Παναγίου Πνεύματος, να αποκτήσουμε τη θερμότητα της πίστεως και να ακτινοβολήσουμε το φως των καλών έργων στη ζωή μας και στην κοινωνία μας.

Το κερί όταν καίγεται φωτίζει, και όταν φωτίζει καίγεται και εκδαπανάται. Έτσι και κάθε πιστός. Μόνο όταν εκδαπανάται και προσφέρεται και θυσιάζεται με έργα αγάπης και φιλανθρωπίας, φωτίζει το φως του Χριστού γύρω του. Γι’ αυτό κάθε φορά που ανάβουμε το κερί μας, καλούμαστε να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας, ότι πρέπει να συνεχίζουμε να ζούμε μέσα στο φως της χάρης του Θεού που πήραμε με τη Βάπτισή μας, τότε που πρωτοφωτιστήκαμε με το ανέσπερο φως του Θεού.

Πριν ο πολιτισμός με το ηλεκτρικό του ρεύμα μπει και στη λειτουργική ζωή της Εκκλησίας μας, ο φωτισμός των ιερών Ναών γινόταν με πολυελαίους που είχαν κεριά ή κανδήλια. Ο πολυέλαιος και τότε αλλά και σήμερα, συμβολίζει τη θριαμβεύουσα Εκκλησία του Χριστού. Τα κεριά ή σήμερα οι ηλεκτρικές λάμπες, συμβολίζουν τους αγίους ή το φως των εν ουρανοίς ευρισκομένων αγίων. Γι’ αυτό και σε ιερές πανηγύρεις και θείες Λειτουργίες, ιδιαίτερα στα μοναστήρια, σείουν τους πολυελαίους, για να φανερώσουν, ότι και οι άγιοι στα επουράνια συνεορτάζουν και συμμετέχουν και συγχορεύουν με την επίγεια Εκκλησία του Χριστού.

Όχι λοιπόν! Δεν είναι απλώς ένας τύπος το άναμμα του κεριού. Ούτε είναι κάτι που, όπως λέγεται από πολλούς συχνά τελευταία, επινόησε και διατηρεί η Εκκλησία μας για καθαρά εισπρακτικούς και κερδοσκοπικούς λόγους.

Είναι μια βαθιά υπόμνηση. Υπόμνηση για αγιασμό. Για θυσία. Για φωτισμό. Κρύβει έναν μυστικό συμβολισμό που βοηθά τους πιστούς.

Γι’ αυτό και αιώνες τώρα ο πιστός λαός μας διατηρεί αυτή την πρακτική. Και θα πρέπει και ο καθένας μας με τέτοια συναίσθηση και αγίους πόθους να την επιτελεί και να τη διδάσκει σε μικρούς και μεγάλους.

«Ο ΣΩΤΗΡ», 01/11/2011

Το άρθρο Το κερί στη ζωή της Εκκλησίας μας εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Ἡμερήσιος λατρευτικός κύκλος προσευχῆς

theomitoros — Fri, 22 Jun 2012 15:00:00 +0000

Του Μητρ. Γόρτυνος κ. Ιερεμία

Τά κηρύγματα, ἀγαπητοί μου χριστιανοί, πού ἀκοῦτε κάθε Κυριακή ἀπό τούς ἱερεῖς σας στήν θεία Λειτουργία, ἀναφέρονται στήν Ὀρθόδοξη πίστη μας. Πρέπει νά μάθουμε
τήν πίστη μας καί νά εἴμαστε ἕτοιμοι καί τό αἷμα μας νά χύσουμε γι ̓ αυτήν. Τήν ἅγια πίστη μας ἡ Ἐκκλησία μας τήν ἔκανε τραγούδι, τήν ἔκανε ψαλμωδία θέλω νά πῶ, καί τήν ἔβαλε στήν θεία Λατρεία. Ναί, ἡ Λατρεία μας, ἀγαπητοί μου, αὐτά, δηλαδή, πού ἀκοῦμε ἀπό τούς Ψάλτες μας στήν Ἐκκλησία πού πηγαίνουμε, ἔχουν ὅλη τήν πίστη μας, ἔχουν ὅλα τά δόγματα τοῦ «Πιστεύω» μας. Καί ἡ προσευχή πού κάνουμε μόνοι μας στό σπίτι μας πρέπει νά εἶναι ἡ ἴδια. Πρέπει νά ἐξαρτᾶται ἀπό τήν θεία Λατρεία καί νά μήν εἶναι μόνο προσευχή γιά ἀτομικά μας αἰτήματα. Ἡ χριστιανική ζωή μας πρέπει νά κινεῖται στούς κύκλους τῆς θείας Λατρείας τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας μας.
Πρῶτος κύκλος εἶναι ὁ ἡμερήσιος. Ἡ ἡμέρα, ἀγαπητοί μου, πρέπει νά ἀρχίζει ἀπό τόν Θεό καί νά τελειώνει μέ τόν Θεό. Πρέπει νά ἀρχίζουμε τήν ἡμέρα μέ προσευχή καί νά τήν τελειώνουμε μέ προσευχή. Ὅταν ξυπνᾶμε τό πρωί πρέπει νά λέμε τήν ὀρθρινή μας προσευχή. Ἡ Ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου εἶναι μεγάλη. Τό ἐννοῶ ὅτι δέν μπορεῖ νά λέτε ὅλη τήν Ἀκολουθία αὐτή, γιατί εἶστε ἐργαζόμενοι ἄνθρωποι καί δέν ἔχετε χρόνο. Ἄς εἶναι καλά τά Μοναστήρια μας, πού κάνουν καθημερινά τήν Ὀρθρινή Ἀκολουθία. Ἀλλά πρέπει νά βρίσκουμε καί ἐμεῖς στόν κόσμο λίγο χρόνο γιά νά κάνουμε τήν πρωινή προσευχή μας. Ὅλα τά σπίτια τῶν Ὀρθο- δόξων, χριστιανοί μου, μαζί μέ τό ἱερό Εὐαγγέλιο, τά ἅγια εἰκονίσματα καί τό καντήλι, πρέπει νά ἔχουν καί τήν ἱερή Σύνοψη. Στήν ἱερή Σύνοψη λοιπόν ὑπάρχουν λίγα φύλλα πού ἔχουν τήν πρωινή προσευχή. Ὅ,τι μπορεῖτε, ἀνάλογα μέ τόν χρόνο πού ἔχετε, διαβάστε ἀπό ἐκεῖ. Ὁπωσ- δήποτε πρέπει νά λέτε τό «Ἐξεγερθέντες τοῦ ὕπνου προσπίπτομέν Σοι, ἀγαθέ…» καί τά ἄλλα δύο ἑωθινά τροπάρια πού εἶναι στήν συνέχεια· νά λέτε ἐπίσης τόν ὕμνο τῆς Παναγίας μας «Τήν Τιμιωτέραν τῶν Χερουβίμ…» καί τέλος νά λέτε τήν Δοξολογία. Στήν πρωινή μας προ- σευχή πρέπει νά εὐχαριστοῦμε τόν Θεό γιά τήν νύχτα πού πέρασε καί νά Τόν παρακαλοῦμε γιά τήν καινούργια μέρα πού μᾶς ἦλθε. Προσωπικά, μαζί μέ τά ἄλλα πού λέγω στήν πρωινή μου προσευχή, λέγω καί αὐτά τά σύντομα καί ἁπλᾶ λόγια: «Παναγία μου – λέγω – Σ ̓ εὐχα- ριστῶ γιά τήν καινούργια μέρα πού μοὔδωκες. Εὐλόγησέ την νά εἶναι εἰρηνική καί ἀναμάρ- τητη. Νά μήν κάνω κακό τήν ἡμέρα αὐτή καί νά μήν πάθω κακό». Καί τελειώνω λέγοντας: «Τήν πᾶσαν ἐλπίδα μου εἰς Σέ ἀνατίθημι, Μῆτερ τοῦ Θεοῦ, φύλαξόν με ὑπό τήν σκέπην Σου». Στήν ἀγκαλιά τῆς Παναγίας καί κάτω ἀπό τήν Σκέπη Της νά περνᾶμε τίς ἡμέρες μας, ἀδελφοί μου.

Τέλείωσε ἡ ἡμέρα καί ἦλθε ἡ ἑσπέρα. Μέ τήν ἑσπέρα ἀρχίζει ἡ ἄλλη ἡμέρα καί γι ̓ αὐτό κάνουμε μιά ἄλλη Ἀκολουθία πού τήν λένε Ἑσπερινό. Καί ἐδῶ θά πῶ πάλι: Ἄς εἶναι καλά τά εὐλογημένα Μοναστηράκια μας πού κάνουν κάθε μέρα τόν Ἑσπερινό καί κρατοῦν τήν πα- ράδοση τῆς ὀρθόδοξης Λατρείας μας. Ἀλλά καί ἐμεῖς, χριστιανοί μου, στόν κόσμο πρέπει νά κάνουμε Ἑσπερινό, ἔστω κάτι ἀπό τήν Ἀκολουθία αὐτή. Ἀπό τήν Σύνοψη πάλι, κατά τίς 6 τό ἀπόγευμα, νά λέτε κάθε μέρα διαβαστά τό «Φῶς ἱλαρόν» καί τό «Καταξίωσον, Κύριε, ἐν τῇ ἑσπέρᾳ ταύτῃ ἀναμαρτήτους φυλαχθῆναι ἡμᾶς…». Αὐτό τό λίγο καί μικρό πού θά κάνετε μόνοι σας σᾶς δένει μέ τήν Ἐκκλησία, γιατί ἡ Ἐκκλησία ἔκανε τίς προσευχές αὐτές.

Καί προτοῦ νά κοιμηθεῖτε τό βράδυ, πάλι νά κάνετε τήν προσευχή σας. Εἶναι πολύ ἀναγκαία ἡ βραδυνή προσευχή, χριστιανοί μου, πιό ἀναγκαία ἀπό τίς ἄλλες. Καί ξέρετε ποιό εἶναι τό μυστικό; Τό μυστικό εἶναι ὅτι τήν νύχτα ἐμεῖς κοιμώμαστε, ἀλλά ὁ ἐχθρός μας διά- βολος δέν κοιμᾶται. Καί ὁ τρισκατάρατος αὐτός ἐκμεταλλεύεται τήν νύχτα στόν ὕπνο μας τό ὑποσυνείδητό μας, πού δέν κοιμᾶται, καί πετάει σ ̓ αὐτό τήν «σαβούρα» του ὡς ἀκάθαρτους λογισμούς καί ἐπιθυμίες. Γι ̓ αὐτό λοιπόν εἶναι ἀναγκαία ἡ προσευχή μας πρίν ἀπό τόν ὕπνο· καί τό νόημα τῆς προσευχῆς αὐτῆς εἶναι ὅτι παραδίδουμε καί τήν ψυχή καί τό σῶμα μας στόν Θεό, γιά νά μᾶς προστατέψει ἀπό τόν πονηρό. «Ἀπόδειπνο» λέγεται ἡ βραδυνή αὐτή προσευχή. Νά κάνετε, χριστιανοί μου, τό Ἀπόδειπνο μαζί μέ ὅλη σας τήν οἰκογένεια. Ἐννοῶ καί τά παιδιά σας καί τά μικρούλια ἀκόμη παιδάκια σας. Κι ἄν ἀπό τόν κόπο τῆς ἡμέρας δέν μπορεῖτε νά κάνετε ὅλο τό Ἀπόδειπνο, κάνετε κάτι ἀπό αὐτό. Ἰδιαίτερα συνιστῶ νά λέτε τό «Πιστεύω», τό «Ἄσπιλε, ἀμόλυντε…» καί τό «Καί δός ἡμῖν, Δέσποτα…».

Ἔρχεται ἡ νύχτα. Σᾶς εὔχομαι νά ἔχετε ὕπνο τήν νύχτα, γιατί εἶναι ἀναγκαῖος ὁ ὕπνος, γιά σᾶς τούς ἐργαζόμενους ἰδιαίτερα, ἀλλά καί γιά ὅλους μας. Τόσο πολύ εἶναι ἀναγκαῖος ὁ ὕπνος, ὥστε τά κείμενά μας τόν λένε «φυσίζωο», γιατί δίνει ζωή· καί ἀκόμη ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει εἰδική εὐχή πού διαβάζει ὁ ἱερεύς στόν ἄνθρωπο πού δέν ἔχει ὕπνο. Ἀλλά ἄν ποτέ, χριστιανοί μου, ἔχετε ἀϋπνία, τότε, ἔτσι ὅπως εἶστε ξαπλωμένοι στό κρεββάτι, νά κάνετε ἀπό μέσα σας προσευχή καί νά λέτε τό τροπάριο «Ἰδού ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυ- κτός…». Γιατί τήν νύχτα γίνεται μιά ἄλλη Ἀκολουθία προσευχῆς, πού τήν λέμε Μεσονυκτικό. Καί κύριο τροπάριο τοῦ Μεσονυκτικοῦ εἶναι τό «Ἰδού ὁ Νυμφίος ἔρχεται…».

Τί ὡραῖα, χριστιανοί μου, νά κυλάει ἔτσι ἡ ἡμέρα μας καί ἡ νύχτα μας μέ τόν Θεό. Θά ἔχουμε ἔτσι μιά γαλήνη ψυχῆς καί θά ζοῦμε τόν Παράδεισο πρίν ἀπό τόν Παράδεισο. Ἀλλά στά Μοναστήρια μας, πού οἱ εὐλογημένοι Μοναχοί καί Μοναχές μας θέλουν ὅλη- ὅλη τήν ἡμέρα νά τήν ἔχουν ἀφιερωμένη στόν Θεό, κάνουν καί ἄλλες προσευχές. Στήν Ἐκκλησία μας ὑπάρχει ἕνα ὡραῖο βιβλίο πού τό λέμε Ὡρολόγιο. Λέγεται ἔτσι γιατί ἔχει τήν Ἀκολουθία τῶν «Ὡρῶν». Ὁ Δαυίδ εἶχε πεῖ «ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ᾔνεσά σε», Θεέ μου (Ψαλμ. 118,164). Καί μέ βάση τόν λόγο αὐτό τοῦ Δαυίδ ἡ Ἐκκλησία μας ἔκανε ἑπτά τίς λειτουργικές Ἀκολουθίες της. Πρώτη Ἀκολουθία εἶναι ἡ «Πρώτη Ὥρα». Τό πότε εἶναι οἱ «Ὧρες» θά τό βρίσκετε μέ τό νά προσθέτετε τόν ἀριθμό 6. Πρώτη λοιπόν Ὥρα εἶναι 7 τό πρωί (1+6=7). Τότε γίνεται ὁ Ὄρθρος. Ἔπειτα εἶναι ἡ «Τρίτη Ὥρα», δηλαδή, 9 τό πρωί (3+6=9). Τήν ὥρα αὐτή ἔγινε ἡ ἐπιφοίτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 12 τό μεσημέρι ἔχουμε τήν «Ἕκτη Ὥρα» (6+6=12). Αὐτήν τήν ὥρα σταυρώθηκε ὁ Χριστός μας στόν Γολγοθᾶ γιά τήν σωτηρία μας καί ἔμεινε καρφωμένος τρεῖς Ὧρες. Καί στίς 3 τό ἀπόγευμα εἶπε ὁ Ἐσταυρωμένος Χριστός μας τό «Τετέλεσται». Τότε γίνεται ἡ «Ἑνάτη Ὥρα» (9+6=3 μ.μ.). Τέλος, ἔχουμε τό ἀπόγευμα τήν Ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ καί τοῦ Μεσονυκτικοῦ τά μεσάνυχτα, γιά τά ὁποῖα σᾶς μίλησα. Αὐτός εἶναι ὁ ἡμερήσιος κύκλος τῆς προσευχῆς τοῦ χριστιανοῦ, ἀδελφοί μου. Ὅ,τι μπορεῖ ὁ καθένας ἄς κάνει, ἀρκεῖ νά τό κάνει μέ τήν καρδιά του. Καί μήν ξεχνᾶτε τήν προσευχή μέ τά πέντε λόγια: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησέ με». Σᾶς παρακαλῶ εὔχεσθε καί γιά μένα νά μοῦ δίνει ὁ Κύριος τήν Θεία Του Χάρη, ὅπως καί ἐγώ εὔχομαι γιά σᾶς.

Το άρθρο Ἡμερήσιος λατρευτικός κύκλος προσευχῆς εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".