Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος"

Τα πάθη της φιλαργυρίας, της οργής και της λύπης.

Theomitoros — Sat, 07 Nov 2026 08:00:30 +0000

Η φιλαργυρία

Το πάθος της αποκτήσεως πλούτου, είπαν οι Πατέρες, είναι εκτός της ανθρώπινης φύσεώς μας και οφείλεται στην έλλειψη της πίστεως και την αρρωστημένη σκέψη του ανθρώπου. Γι’ αυτό χρειάζεται όχι λίγος αγώνας για την καταπολέμηση αυτού του πάθους, εάν θέλουμε με την πρέπουσα επαγρύπνηση στον εαυτό μας να επιτύχουμε την αληθινή σωτηρία και τον φόβο του Θεού στη ζωή μας. Εάν αυτό το πάθος ριζώσει μέσα μας γίνεται τυραννικότερο από όλα· και εάν εμείς υποδουλωθούμε στις συμβουλές και συνήθειές του, χάσαμε τα πάντα, διότι λέει και ο Απόστολος, ότι «Ρίζα γαρ πάντων των κακών έστιν η φιλαργυρία» (Α’ Τιμ. 6, 10), δηλ. της οργής, της λύπης και όλων των άλλων.

Μάλιστα και ειδωλολατρεία την ονόμασε, διότι πολλοί εξαιτίας της φιλαργυρίας εξέπεσαν όχι μόνο από τη χριστιανική ζωή, αλλά ζημιώθηκαν ψυχικά και σωματικά, όπως μας λέει η Αγία Γραφή. Και οι Πατέρες λένε ότι, όποιος συγκεντρώνει χρυσό και άργυρο και ελπίζει στον εαυτό του, δεν πιστεύει στον Θεό, ο Οποίος φροντίζει και γι’ αυτόν.

Γι’ αυτό να φυλασσόμαστε από αυτό το πάθος, το οποίο οδηγεί τη ψυχή στην απώλεια και την καταστροφή, και να προσευχόμαστε στον Θεό να διώξει από κοντά μας το πονηρό αυτό πνεύμα της φιλαργυρίας. Και όχι μόνο από άργυρο και χρυσό να προφυλαγόμαστε, αλλά και από κάθε εξωτερικό και αναγκαίο αντικείμενο, τα οποία μας οδηγούν στην πλεονεξία, όταν ζητάμε περισσότερα από όσα χρειαζόμαστε. Όπως π.χ. την απόκτηση πολλών ενδυμάτων, υποδημάτων, κελλίων, διαφόρων σκευών και άλλων. Όλα τα αναγκαία για τη ζωή μας να μην είναι πολυτελή και ακριβά διότι και εξαιτίας αυτών πέφτουμε στις κοσμικές συνήθειες. Ενώ η αληθινή απάρνηση της φιλαργυρίας, της πολυκτημοσύνης και επιθυμίας αυτών είναι όχι να μην αποκτούμε περιουσία, αλλά να μην προσκολλώμεθα στα παρόντα και μάταια πράγματα αυτού του βίου. Αυτή η αποδέσμευση από τα γήινα μάς βοηθεί για την ψυχική μας καθαρότητα.

Η οργή

Εάν μας ενοχλεί ο λογισμός της οργής και μας πιέζει να σκεπτόμαστε το κακό και να ανταποδώσουμε με το κακό πάλι αυτόν που μας έβλαψε, τότε να σκεπτόμαστε τον λόγο του Κυρίου, ο οποίος λέει: «Εάν δε μη αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, ουδέ ο πατήρ υμών αφήσει τα παραπτώματα υμών» (Ματθ. 6, 15). Συνεπώς, λοιπόν, αυτός που θέλει να συγχωρηθούν οι αμαρτίες του, είναι υποχρεωμένος πρώτα να συγχωρήσει με την καρδιά του τον αδελφό του. Διότι έτσι μας δίδαξε ο Θεός να ζητάμε συγχώρηση των πταισμάτων μας. Και εάν δεν συγχωρήσουμε εμείς τότε είναι φανερό ότι ούτε και τα δικά μας αμαρτήματα θα συγχωρηθούν. Με αυτή την έννοια πρέπει να κατανοήσουμε και τον λόγο των Πατέρων, ότι η προσευχή του οργιζόμενου δεν είναι ευπρόσδεκτη, έστω και να είχε την δύναμη αυτός να αναστήσει ένα νεκρό.

Οι Πατέρες είπαν αυτό το λόγο όχι ότι ένας οργίλος άνθρωπος δεν μπορεί να αναστήσει νεκρό, αλλά για να δείξουν το μέγεθος της θεομίσητης προσευχής του. Γι’ αυτό με κανένα τρόπο δεν πρέπει εμείς να οργιζόμαστε, ούτε να κάνουμε κάποιο κακό στον αδελφό μας, όχι μόνο με το έργο ή με το λόγο, αλλά ούτε και με την αλλοίωση του προσώπου μας. Διότι μπορεί κάποιος και μόνο με το βλέμμα του να περιφρονήσει τον αδελφό του, όπως είπαν οι Πατέρες.

Ενώ η τελεία νίκη κατά των λογισμών της οργής είναι να προσευχόμαστε για τον αδελφό, ο οποίος μας σκανδάλισε, όπως συμβουλεύει ο Αββάς Δωρόθεος λέγοντας τα εξής: «Θεέ μου, βοήθησε τον αδελφό μου και με τις ευχές του σώσόν με τον αμαρτωλόν. Διότι το να προσευχόμαστε για τον αδελφό μας σημαίνει αγάπη και συμπάθεια, ενώ το να καλούμε σε βοήθεια τις προσευχές του σημαίνει ταπείνωση». Ακόμη να τον ευεργετούμε, όσο είναι δυνατόν, διότι έτσι εκπληρώνουμε την εντολή του Κυρίου, που λέει: «Αγαπάτε τους εχθρούς υμών…, καλώς ποιείτε τοις μισούσιν υμάς και προσεύχεσθε υπέρ των επηρεαζόντων υμάς και διωκόντων υμάς» (Ματθ. 5, 44).

Αυτούς που εφαρμόζουν αυτά ο Κύριος τούς υποσχέθηκε όχι μόνο τη Βασιλεία των ουρανών, κάποια ανάπαυση ή χάρισμα σαν τα παρόντα, αλλά την ίδια την κληρονομιά της υιοθεσίας, διότι λέγει «Όπως γένησθε υιοί του πατρός υμών του εν τοις ουρανοίς» (Ματθ. 5, 45). Και ο ίδιος ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός, ο οποίος θέσπισε αυτή την εντολή και υποσχέθηκε αυτή την μεγάλη ανταπόδοση, εξετέλεσε τα όσα δίδαξε, δίνοντας σε εμάς ως παράδειγμα τον Εαυτό Του, ώστε και εμείς να Τον μιμηθούμε, όσο είναι δυνατόν. Πόσες τιμωρίες υπέμεινε Αυτός από τους Εβραίους για εμάς τους αμαρτωλούς και όχι μόνο δεν οργίστηκε, αλλά προσευχόταν γι’ αυτούς στον Ουράνιο Πατέρα Του λέγοντας: «Πάτερ, άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασι τί ποιούσι» (Λουκ. 23, 24). Το ίδιο και όλοι οι άγιοι βάδισαν αυτή την οδό και απέκτησαν την θεία Χάρι προσφέροντας στους διώκοντας αυτούς το καλό αντί του κακού. Επίσης προσεύχονταν γι’ αυτούς και σκέπαζαν τα αμαρτήματά τους, όταν τους έβλεπαν να τα κάνουν και τους δίδασκαν με ακακία και συμπάθεια.

Η λύπη

Πολύν αγώνα έχουμε να κάνουμε εναντίον του πονηρού πνεύματος της λύπης, το οποίον οδηγεί τη ψυχή στην απελπισία και την απώλεια. Εάν προέλθει κάποια λύπη από τους ανθρώπους, πρέπει να την υπομένουμε με χαρά, ενώ γι’ αυτούς, που μας λύπησαν να προσευχόμαστε, όπως είπα προηγουμένως, έχοντας υπ’ όψιν μας ότι, όσα μας συμβαίνουν, δεν γίνονται χωρίς την παραχώρηση του Θεού. Όλα όσα μας στέλνει ο Κύριος, τα στέλνει μόνο για την ωφέλεια και σωτηρία της ψυχής μας.

Ίσως στην αρχή μας φανεί ότι δεν μας προκαλούν καμμία ωφέλεια, αργότερα όμως θα καταλάβουμε, ότι μας είναι ωφέλιμο αυτό που επιτρέπει σε εμάς ο Θεός και όχι αυτό που θέλουμε εμείς να γίνει. Έτσι λοιπόν, να μη σκεπτόμαστε ανθρώπινα, αλλά να πιστεύουμε με σιγουριά ότι ο ακοίμητος οφθαλμός του Θεού όλα τα βλέπει και τίποτε δεν γίνεται χωρίς τη θέλησή Του. Από τον πλούτο του ελέους Του μας συμβαίνουν αυτές οι καταστάσεις και οι πειρασμοί, διότι με την υπομονή μας θα αξιωθούμε των ουρανίων ανταμοιβών, διότι χωρίς πειρασμούς κανείς δεν στεφανώθηκε ποτέ. Γι’ αυτό λοιπόν, να προσφέρουμε στον Θεό δοξολογία για όλα, διότι Αυτός είναι ο Δοτήρας και Σωτήρας μας, όπως λέει ο άγιος Ισαάκ ο Σύρος: «Στόμα, το οποίον δοξολογεί τον Θεό, είναι ευπρόσδεκτο στον Θεό και καρδιά που από το βάθος της ευχαριστεί τον Θεό, κατοικεί τότε μέσα της η Χάρις».

Επί πλέον να αποφύγουμε τις μεμψιμοιρίες και κατακρίσεις εναντίον αυτών που μας λύπησαν και να προσευχόμαστε γι’ αυτούς, όπως λέει ο ίδιος ο άγιος: Ο Θεός υπομένει όλες τις αδυναμίες του ανθρώπου, ενώ αυτός που κατηγορεί το συνάνθρωπό του πάντοτε, δεν θα παραμείνει απαίδευτος. Πρέπει όμως να έχουμε τη ψυχοσωτήρια λύπη για τις αμαρτίες που διαπράξαμε, έχοντας ελπίδα με τη μετάνοιά μας στον Θεό και γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχει αμάρτημα το οποίον να νικά τη φιλανθρωπία του Θεού, ο οποίος συγχωρεί όσους ειλικρινά μετανοούν και προσεύχονται σ’ Αυτόν.

Αυτή η λύπη είναι συνδυασμένη με τη χαρά (χαρμολύπη) και ανάβει στον άνθρωπο τον πόθο για κάθε τι το πνευματικό και του χαρίζει υπομονή στις δοκιμασίες του. «Η γαρ κατά Θεόν λύπη, λέει ο Απόστολος, μετάνοιαν εις σωτηρίαν αμεταμέλητον κατεργάζεται· η δε του κόσμου λύπη θάνατον κατεργάζεται» (Β’ Κορ. 7, 10). Συνεπώς λοιπόν, την κατά Θεόν λύπη να επιζητούμε διότι επιφέρει εσωτερική ανάπαυση, ενώ την προερχόμενη από τον σατανά λύπη να την απομακρύνουμε από την καρδιά μας, καθώς και όλα τα άλλα πάθη, με την προσευχή, την ιερή ανάγνωση και την μετάληψη των Αχράντων Μυστηρίων. Η λύπη που δεν προέρχεται από τον Θεό και για την αγάπη του Θεού, είναι αιτία όλων των κακών και, εάν δεν ελευθερωθούμε απ’ αυτήν, αμέσως μας κυριεύει η απελπισία, ενώ η ψυχή μας ερημώνεται από την Χάρι, κυριεύεται από την ακηδία και δεν επιθυμεί να προσεύχεται και να διαβάζει τα ιερά βιβλία.

ΠΗΓΗ: https://www.pemptousia.gr

Το άρθρο Τα πάθη της φιλαργυρίας, της οργής και της λύπης. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Καθώς προσεύχεσαι, προσπάθησε να κρατάς το νου και την προσοχή σου μέσα στην καρδιά, πουθενά άλλου.

Theomitoros — Fri, 06 Nov 2026 08:00:04 +0000

Το ότι ο νους, ύστερ’ από λίγη ώρα προσευχής, φεύγει από την καρδιά, χάνει τη μνήμη του Θεού και μετεωρίζεται, δηλαδή περιπλανιέται και ρεμβάζει, φανερώνει αδυναμία αυτοσυγκεντρώσεως και υποσυνείδητη αδιαφορία για την προσευχή.

Η ψυχή κατά βάθος δεν εκτιμά την άξια της προσευχής και δεν την αισθάνεται τόσο ως ανάγκη όσο ως καθήκον. Βιάζεται, λοιπόν, ν’ απαλλαγεί άπ’ αυτήν το συντομότερο, κάνοντας την όπως-όπως.

Να προσεύχεσαι με φόβο Θεού, επικεντρώνοντας την προσοχή σου στις έννοιες των λέξεων. Η ευχή του Ιησού και άλλες σύντομες προσευχές γεννούν στην καρδιά αισθήματα θεία, με τα οποία δεσμεύεται η προσοχή, παραμένοντας στη μνήμη του Κυρίου.

Να θυμάσαι, πάντως, ότι στην τελείωση και τη σωτηρία δεν φτάνει κανείς μόνο με την προσευχή, αλλά και με την παράλληλη καλλιέργεια όλων των αρετών.

Όσο προοδεύουμε στην πνευματική ζωή, όσο δηλαδή μειώνονται τα πάθη μας και αυξάνονται οι αρετές μας, τόσο προοδεύουμε και στην προσευχή.

Οι βασικότερες αρετές είναι: ο φόβος του Θεού, η αγνεία, η ταπείνωση, η μετάνοια, η υπομονή, η αγάπη. Όταν αυτές εμφανιστούν, ακολουθούν όλες οι άλλες και μαζί τους η προσευχή.

«Να φροντίσω περισσότερο για τη συνεπή εκτέλεση του καθημερινού προσευχητικού μου κανόνα ή για την προσοχή στην προσευχή;».
Η προσευχή δίχως προσοχή δεν είναι προσευχή. Γι’ αυτήν, επομένως, πρέπει να φροντίζεις περισσότερο. Συνάμα, όμως, να είσαι συνεπής και στην εκτέλεση του καθημερινού σου κανόνα.

Να συμμετέχεις, επίσης, και στη λατρεία της Εκκλησίας μας. Να πηγαίνεις στο ναό συχνά, σε κάθε ακολουθία, αν τούτο είναι δυνατό, και να συμπροσεύχεσαι ευλαβικά με τους άλλους πιστούς.

Διάβασε στη «Φιλοκαλία» το απόσπασμα άπό το βίο του όσιου Μαξίμου του Καυσοκαλύβη, που έλαβε από την Ύπεραγία Θεοτόκο το χάρισμα της άδιάλειπτης προσευχής. Μιμήσου την πίστη και την αρετή του, για να γίνεις κι εσύ άξιος αύτης της μεγάλης δωρεάς. Δίχως αγώνα, τίποτα δεν θα κατορθώσεις.

Εθισμός στην προσευχή
Έχετε τη συναίσθηση και βασανίζεστε από το λογισμό πως η συμμετοχή σας στη λατρευτική σύναξη ήταν όχι καλή, όχι ουσιαστική. Ο νους σας τριγύριζε έδω κι εκεί και την καρδιά σας αναστάτωναν άπρεπα αισθήματα.

Σε τέτοιες περιπτώσεις να μετανοείτε αμέσως, να καταδικάζετε τον εαυτό σας και να βάζετε αρχή διορθώσεως. Άλλωστε, το τέλος της ακολουθίας δεν είναι τέλος και της προσευχής.

Να εθίσετε, λοιπόν, το νου και την καρδιά σας σε διαρκή κατάσταση προσευχής. Αυτό μπορεί να συντελεστεί με την αδιάλειπτη ευλαβική μνήμη του Θεού και με την παράδοση του εαυτού σας στο θέλημα Του.

Έτσι, όταν θ’ αφήνετε την ακολουθία, δεν θ’ αφήνετε την προσευχή. Μόνο θ’ αλλάζετε μια μορφή προσευχής με άλλη.

Να προσεύχεστε χρησιμοποιώντας τα λειτουργικά βιβλία, αλλά ν’ αρχίσετε σιγά-σιγά ν’ απευθύνετε και τα δικά σας λόγια στον Κύριο, λόγια που θ’ ανταποκρίνονται τόσο στις ψυχικές όσο και στις σωματικές ανάγκες σας.

Καμιά φορά η ψυχή μας επιθυμεί να στραφεί στον Κύριο χωρίς συγκεκριμένη ανάγκη. Η επιθυμία αυτή οφείλεται απλά σε μια, ας την πω έτσι, δίψα του Θεού. Σ’ όποιο βαθμό και μ’ όποια μορφή κι αν εμφανιστεί μέσα σας, δεν πρέπει να την αφήνετε ανικανοποίητη.

Την ίδια κιόλας ώρα ν’ αφοσιώνεστε στην προσευχή, όπου κι αν είστε, στο σπίτι, στη δουλειά, στο δρόμο.

Όσο πιο εγκάρδια ανταποκρίνεστε στο θείο τούτο κάλεσμα, όσο πιο θερμά ικανοποιείτε τον άγιο τούτο πόθο, τόσο πιο συχνά θα εμφανίζεται, τόσο πιο πολύ θα διαρκεί, τόσο πιο βαθιά θα ριζώνει.

Οσίου Θεοφάνους του Εγκλείστου, «Χειραγωγία στην πνευματική ζωή

ΠΗΓΗ: https://proskynitis.blogspot.com

Το άρθρο Καθώς προσεύχεσαι, προσπάθησε να κρατάς το νου και την προσοχή σου μέσα στην καρδιά, πουθενά άλλου. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Χρειάζονται οἱ τιμωρίες; + Κραγιόπουλος Συμεών – Ἱερεύς

Theomitoros — Thu, 05 Nov 2026 08:00:14 +0000

Ἄλλες ἀπὸ τὶς τιμωρίες, ποὺ βάζουν οἱ γονεῖς, καὶ γενικότερα οἱ μεγαλύτεροι, στὰ παιδιά, προκαλοῦν φόβο, φόβο παθολογικό, ἄλλες προκαλοῦν ταπείνωση, ἀλλὰ μὲ τὴν κακὴ ἔννοια τῆς λέξεως, ταπεινωτικὴ δηλαδὴ κατάσταση στὸ παιδί, καὶ τὸ τρίτο εἶδος τῶν τιμωριῶν ἔχει σχέση κυρίως μὲ τὸ ξύλο, μὲ τὸ νὰ δέρνει κανεὶς τὸ παιδί.

Θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ συμπεράνει ὅτι δὲν πρέπει νὰ τιμωροῦμε τὰ παιδιά, ἐφόσον οἱ τιμωρίες, ἔτσι ἢ ἀλλιῶς, κατὰ τὸν ἕναν ἢ τὸν ἄλλο τρόπο, κάνουν κακὸ στὰ παιδιά. Βγαίνει τὸ συμπέρασμα κατ’ ἀρχὴν ὅτι δὲν πρέπει νὰ τιμωροῦνται τὰ παιδιά. Εἶναι σωστὸ αὐτό; Δηλαδή, ὅλη ἡ φροντίδα τῶν γονέων πρέπει νὰ ἔγκειται στὸ νὰ προσέχουν νὰ μὴν τιμωρήσουν τὰ παιδιά, νὰ μὴν τὰ στενοχωρήσουν, νὰ μὴν ὑποβληθοῦν τὰ παιδιὰ σὲ κάποιο ζόρισμα; Αὐτὸ εἶναι τὸ ἄλλο ἄκρο. Ὅπως εἶναι ἄκρο νὰ τιμωρεῖ κανεὶς ἀλόγιστα τὰ παιδιὰ καὶ μάλιστα νὰ τὰ τιμωρεῖ, ἐπειδὴ ὁ ἴδιος θύμωσε, ἔτσι εἶναι ἄκρο νὰ παραχαϊδεύει κανεὶς τὰ παιδιὰ καὶ ὅλη του ἡ φροντίδα νὰ εἶναι μὴν τυχὸν τὰ στενοχωρήσει, μὴν τυχὸν τὰ κάνει νὰ κλάψουν.

Χρειάζονται καὶ οἱ τιμωρίες. Μὲ μόνη τὴ διαφορὰ ὅτι πρέπει ὅλα αὐτὰ νὰ γίνονται κατὰ ἕναν τέτοιο τρόπο, ποὺ νὰ μὴ βλάπτονται τὰ παιδιά, καὶ νὰ μὴ γίνεται ζημιά, στὴν προσπάθεια ποὺ κάνει κανεὶς νὰ τὰ διορθώσει, ἀλλὰ νὰ ὠφελοῦνται. Βέβαια, ἐμεῖς, οἱ ὁποῖοι βρισκόμαστε σ’ αὐτὸν τὸν κόσμο, εἴμαστε ἀπόγονοι τοῦ Ἀδάμ, καὶ τὰ παιδιά, ποὺ ἔρχονται στὸν κόσμο ὡς ξεχωριστὲς προσωπικότητες, ἐπίσης κατάγονται ἀπὸ τὸν Ἀδάμ, εἶναι ἀπόγονοι τοῦ Ἀδάμ.

Δὲν εἶναι τὰ παιδιὰ tabula rasa, ἄγραφος χάρτης, ὅπως πίστευε ἡ ψυχολογία, ὅταν ἦταν στὴ νηπιακή της κατάσταση. Ἄλλοτε δηλαδὴ οἱ ψυχολόγοι πίστευαν ὅτι ἕνα παιδὶ ποὺ ἔρχεται στὸν κόσμο εἶναι ἕνας ἄγραφος πίνακας. Ὅπως ἕνας πίνακας εἶναι ἀδειανός, καὶ μπορεῖ νὰ γράψει κανεὶς ὅ,τι θέλει ἐκεῖ, ἔτσι πίστευαν ὅτι καὶ τὰ παιδιὰ ἔρχονται στὸν κόσμο ὁλόλευκα, χωρὶς νὰ ἔχουν τίποτε τὸ κακό, καὶ ἁπλῶς θὰ γραφτεῖ στὴν ψυχή, αὐτὸ τὸ ὁποῖο θὰ γράψουν οἱ μεγάλοι, εἴτε καλὸ εἴτε κακό. Δὲν εἶναι ἔτσι. Εἶναι καὶ τὸ παιδὶ ἀπόγονος τοῦ Ἀδάμ, καὶ ἑπομένως εἶναι κληρονόμος ὅλης αὐτῆς τῆς φθορᾶς, ὅλης τῆς ἀσθενείας τῆς ἁμαρτίας, ποὺ ἔχει μπεῖ στὸν ἄνθρωπο.

Μέσα λοιπὸν σ’ αὐτὴ τὴν ἀλήθεια, μέσα σ’ αὐτὴ τὴν πραγματικότητα, πρέπει νὰ δοῦμε πρῶτα ἐμᾶς τοὺς ἴδιους, ἀλλὰ καὶ τὸ παιδὶ ποὺ ἔρχεται στὸν κόσμο αὐτό, καὶ εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ τὸ ἀναθρέψουμε καὶ νὰ τὸ διαπαιδαγωγήσουμε κατ’ ἐνώπιον Θεοῦ, ὅπως θέλει ὁ Θεός. Μέσα σ’ αὐτὴ τὴν ἀλήθεια πρέπει νὰ δοῦμε τὰ πράγματα καὶ νὰ ἐνεργήσουμε, ὅσο γίνεται σωστότερα.

Δὲν μπορεῖ τὸ παιδὶ νὰ εἶναι ἀσύδοτο. Δὲν μπορεῖ νὰ κάνει ὅ,τι θέλει. Δὲν μπορεῖ νὰ ἐνεργεῖ ἔτσι ἢ ἀλλιῶς, ὅπως τοῦ ἔλθει ἀπὸ μέσα του, διότι εἶναι καὶ αὐτὸ ἀπόγονος τοῦ Ἀδάμ. Μπορεῖ νὰ ἔχει καὶ καλὰ πράγματα μέσα του –ὄχι μπορεῖ· ὁπωσδήποτε ἔχει– ἀλλά, ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, ἔχει καὶ ἄλλα τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι καθόλου καλά, καὶ ὅταν αὐτὰ ἀφεθοῦν ἐλεύθερα νὰ ἐκδηλωθοῦν, νὰ καλλιεργηθοῦν, νὰ ἀναπτυχθοῦν καὶ νὰ φουντώσουν, τὸ παιδὶ ὁδηγεῖται στὴν καταστροφή.

Ὅταν ἕνας γονέας, ἕνας κηδεμόνας γενικότερα, θέλει νὰ ἀναθρέψει τὸ παιδὶ του «ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου», ὅπως λέει ὁ ἀπόστολος (Εφ. 6:4), τότε πρέπει νὰ τὸ διαπαιδαγωγήσει, νὰ τὸ ἀναθρέψει μέσα ἀκριβῶς σ’ αὐτὴ τὴν ἀλήθεια: ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος, ὅλα ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα βλέπει στὸ παιδί, τὰ ὁποῖα εἶναι μιὰ κληρονομιά, ποὺ φέρει ἀπὸ τὸν πρῶτο ἄνθρωπο, τὸν Ἀδάμ, στὰ χέρια τοῦ γονέα μὲ τὴ χάρη τοῦ Θεοῦ εἶναι μέσα μὲ τὰ ὁποῖα μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει τὸ παιδὶ στὴ σωτηρία, στὴν ἀναγέννηση, στὴν τελειότητα. Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, οἱ τιμωρίες πρέπει νὰ εἶναι τέτοιες, ὥστε νὰ μὴ φαίνονται ὅτι εἶναι τιμωρίες καὶ νὰ μὴν εἶναι κατ’ οὐσίαν τιμωρίες, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἡ φυσικὴ συνέπεια τῶν πράξεων τοῦ παιδιοῦ: «Ἔκανες αὐτό; Σὲ περιμένει ἐκεῖνο».

ΠΗΓΗ: https://agiazoni.gr

Το άρθρο Χρειάζονται οἱ τιμωρίες; + Κραγιόπουλος Συμεών – Ἱερεύς εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Το άρωμα της αγιότητας…

Theomitoros — Wed, 04 Nov 2026 08:00:23 +0000

****************************************************

Πριν μερικά χρόνια βρισκόμουν στον Άγιον Όρος και συγκεκριμένα στην μονή Οσίου Γρηγορίου. Την νύχτα ένιωσα μια θλίψη. Σύνηθες για τον ψυχισμό μου, που ωστόσο όμως ήταν πολύ έντονη σε σημείο να στραγγίζει μια μια τις ανάσες ψυχραιμίας μου.

Φοβήθηκα πετάχτηκα όρθιος από το κρεβάτι και βγήκα στην αυλή της μονής. Καθώς περιφερόμουν, είδα φίλο ενάρετο ιερομόναχο ο οποίος περνούσε από την αυλή με προορισμό το κελί του. Ήταν ώρα ξεκούρασης.

«Τι κάνεις εδώ» μου λέει τέτοια ώρα;

«Εεε τι να κάνω, φόβος γέροντα» του λέω, «και ταραχή». «Μάλιστα» είπε προβληματισμένος. «Έλα μαζί μου», μονολόγισε και αμέσως έστριψε το κορμί του.

«Που;» του απάντησα γεμάτος απορία. «Ελα, ελα να πάμε κάπου όμορφα».

Με πήρε και αφού περπατήσαμε στους χαμηλά φωτισμένους διαδρόμους της μονής, φτάσαμε σε ένα μικρό εκκλησάκι. Μπήκαμε στο ναό. Κάθισε εδώ μου λέει και περίμενε. Εισήλθε στο ιερό. Σε λιγάκι βγήκε κρατώντας στα χέρια του, μια κάρα. Γονάτισα και εναπόθεσε αυτή επί της κεφαλής μου.

Τον άκουσα που κάτι ψιθύριζε, όπως η μάνα νανουρίσματα στα παιδικά αυτιά μας όταν θέλει να μας ηρεμήσει. Προσευχόταν για μένα. Ίσως να μην υπάρχει πιο αγαπητική πράξη.

Μαλάκωσα. Ειρήνευσα.

«Προσκύνησε» μου λέει. Σηκώνομαι, σκύβω και ασπάζομαι την κάρα. Τι… άρωμα ήταν αυτό Θεέ μου. Τι ευωδία!! Τρύπησε τα ρουθούνια μου. Εισήλθε εντός μου. Φώτισε τον κήπο της καρδιάς μου και δρόσισε την ξεραΐλα της θλίψης.

Όλα έγιναν αλλιώς. Χαμογέλασα. Σημείο της παρουσίας του Θεού. Ήταν η κάρα της Αγ. Αναστασίας της Ρωμαίας που γιορτάζει στις 29 Οκτωβρίου. Σήμερα δηλαδή και την θυμήθηκα. Καθώς θυμήθηκα και κάτι άλλο, ότι υπάρχουν πολλά όμορφα αρώματα μα σαν εκείνο της αγιότητας δεν υπάρχει…

***

π. λίβυος

***

ΠΗΓΗ: https://inpantanassis.blogspot.com

Το άρθρο Το άρωμα της αγιότητας… εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Η θέα του Χριστού. Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσανίνωφ.

Theomitoros — Tue, 03 Nov 2026 08:00:34 +0000

Θέλεις να δεις τον Ιησού Χριστό; «Έλα και δες», λέει ο απόστολός Του (Ιω. 1:47).

Ο Κύριος υποσχέθηκε στους μαθητές Του ότι θα είναι μαζί τους παντοτινά «ως τη συντέλεια του κόσμου» (Ματθ. 28:20). Και, πραγματικά, είναι μαζί τους μέσα στο άγιο Ευαγγέλιο και στα Μυστήρια της Εκκλησίας. Τον Χριστό δεν Τον βλέπουν όσοι δεν πιστεύουν στο Ευαγγέλιο. Αυτοί δεν Τον βλέπουν, γιατί είναι τυφλωμένοι από την απιστία.

Θέλεις ν’ ακούσεις τον Χριστό; Σου μιλάει με το Ευαγγέλιο. Μην περιφρονείς τη σωτήρια φωνή Του. Φύγε μακριά από την αμαρτωλή ζωή και άκου με προσοχή τη διδασκαλία Του, που είναι η αιώνια ζωή.

Θέλεις να σου φανερωθεί ο Χριστός; Ο Ίδιος σε διδάσκει πώς θα το πετύχεις: «Όποιος κρατά τις εντολές μου και τις εκτελεί, αυτός με αγαπά· κι αυτός που με αγαπά, θα αγαπηθεί από τον Πατέρα μου, κι εγώ θα τον αγαπήσω και θα του φανερώσω τον εαυτό μου» (Ιω. 14:21).

* * *

Φυλάξου από τη φαντασία σου, που μπορεί να σου δημιουργήσει την εντύπωση ότι βλέπεις τον Ιησού Χριστό, ότι Τον αγγίζεις, ότι Τον αγκαλιάζεις. Δεν πρόκειται παρά για μια ολέθρια αυταπάτη, ένα μάταιο παιχνίδι υπερηφάνειας, επάρσεως, αλαζονείας ή, όπως ονομάζεται από τους ασκητικούς συγγραφείς, οιήσεως.

Αν τηρείς τις εντολές του Κυρίου, με τρόπο θαυμαστό θα δεις τον Κύριο μέσα σου, όπως Τον έβλεπε ο απόστολος Παύλος και όπως ζητούσε να Τον βλέπουν και οι άλλοι χριστιανοί, θεωρώντας πως όσοι δεν το είχαν κατορθώσει, δεν είχαν φτάσει στην κατάσταση που έπρεπε ως χριστιανοί.

Αν ζεις ζωή αμαρτωλή, αν ικανοποιείσαι με τα πάθη σου και συνάμα νομίζεις ότι αγαπάς τον Χριστό, ο αιώνιος μαθητής του Κυρίου, αυτός που στο Μυστικό Δείπνο έγειρε στο στήθος Του, θα σου καταλογίσει πλάνη και θα σε διαψεύσει. Γράφει: «Όποιος λέει, “Τον γνώρισα”, δεν τηρεί όμως τις εντολές Του, είναι ψεύτης· δεν λέει την αλήθεια. Όποιος, απεναντίας, υπακούει στον λόγο Του, αυτός ασφαλώς αγαπά τον Θεό μ’ όλη του την καρδιά» (Ιω 2:4-5).

Αν κάνεις το αμαρτωλό σου θέλημα, καταπατώντας έτσι τις ευαγγελικές εντολές, τότε ο Κύριος θα σε συναριθμήσει ανάμεσα σ’ εκείνους που δεν Τον αγαπούν. «Αυτός που δεν με αγαπά», λέει, «δεν ακολουθεί τα λόγια μου» (Ιω. 14:24).

Εξέτασε με επιμέλεια τα ενδύματά σου. Μη Βιάζεσαι να πας στο γάμο του Υιού του Θεού φορώντας σαν ασύνετος βρωμερά παλιοκούρελα, μολονότι είσαι καλεσμένος σ’ αυτό το γάμο όπως κάθε χριστιανός. Ο Βασιλιάς του ουρανού έχει υπηρέτες, που θα σου δέσουν τα πόδια και τα χέρια και θα σε πετάξουν έξω, στο σκοτάδι, μακριά από τον Θεό (Ματθ. 22:11-13). Οι δαίμονες είναι οι υπηρέτες στους οποίους θα παραδοθεί ο αδιάντροπος αναζητητής της αγάπης και άλλων υψηλών πνευματικών καταστάσεων, που δεν καθαρίστηκε με τη μετάνοια, αλλά φούσκωσε από οίηση και υψηλοφροσύνη. Σκοτάδι είναι η τύφλωση του πνεύματος του ανθρώπου από την εμπάθεια και τη σαρκικότητα. Όποιος βρίσκεται σ’ αυτή την κατάσταση, έχει χάσει την πνευματική του ελευθερία, είναι δούλος της αμαρτίας και των πονηρών πνευμάτων. Το δέσιμο των ποδιών και των χεριών σημαίνει την απώλεια της ικανότητας για θεάρεστη ζωή και πνευματική προκοπή. Απ’ αυτή την τραγική κατάσταση απελευθερώνεται ο άνθρωπος, αv, αφού παραδεχθεί και απορρίψει την πλάνη του, μπει στο σωτήριο στάδιο της μετάνοιας.

Δύσκολη είναι η έξοδος από την πλάνη. Φρουρά στέκεται στην πόρτα, πόρτα ασφαλισμένη με μεγάλη κλειδαριά κι αμπάρες, πόρτα σφραγισμένη με τη σφραγίδα την άσπαστη του άδη. Κλειδαριά κι αμπάρες είναι η υπερηφάνεια, που βρίσκεται βαθιά κρυμμένη στη καρδιά του ανθρώπου, η κενοδοξία, που αποτελεί το κίνητρο κάθε δραστηριότητας του, η υποκρισία και η πονηριά, με τις οποίες κατορθώνει να βάλει τη μάσκα των καλών προθέσεων, της ταπεινοφροσύνης και της αγιότητας, σκεπάζοντας την υπερηφάνεια και την κενοδοξία του. Σφραγίδα άσπαστη, πάλι, είναι η αποδοχή των ενεργειών της πλάνης ως ενεργειών θείων και ευλογημένων.

Μπορεί, άραγε, ο άνθρωπος που βρίσκεται σε πλάνη, στην περιοχή του ψεύδους και της απάτης, να γίνει τηρητής των εντολών του Χριστού, που είναι η αλήθεια από την Αλήθεια; Όποιος δέχεται το ψεύδος, όποιος ευχαριστιέται με το ψεύδος, όποιος ταυτίζεται με το ψεύδος, όποιος ενώνεται με το πνεύμα του ψεύδους, μπορεί να αγαπήσει την αλήθεια; Όχι, θα τη μισήσει, θα γίνει φανατικός εχθρός και διώκτης της.

Τι θα κάνετε εσείς, δύστυχοι ονειροπόλοι, που νομίζατε ότι περάσατε όλη την επίγεια ζωή σας στην αγκαλιά του Θεού, όταν κεραυνόπληκτοι θ’ ακούσετε την απόφαση του Σωτήρα, «Ποτέ δεν σας ήξερα· φύγετε μακριά μου, εσείς που αντιστρατεύεστε τον νόμο του Θεού» (Ματθ. 7:23);

Φίλε μου αληθινέ, πήγαινε στον Κύριο Ιησού Χριστό. Πλησίασε Τον από τον δρόμο των ευαγγελικών εντολών. Γνώρισε Τον μέσα σ’ αυτές. Με την τήρησή τους φανέρωσε και απόδειξε την αγάπη σου σ’ Εκείνον. Ο Ίδιος τότε θα σου αποκαλύψει τον εαυτό Του και θα πλημμυρίσει την καρδιά σου από ανέκφραστη αγάπη, την αγάπη του Θεού. Η αγάπη αυτή δεν προέρχεται από σένα, τον πεσμένο άνθρωπο, αλλά αποτελεί δώρο του Αγίου Πνεύματος. Το δίνει ο μοναδικός αληθινός Θεός στα «δοχεία» που καθαρίστηκαν με τη μετάνοια και στολίστηκαν με την ταπείνωση και τη σωφροσύνη.

Να εμπιστεύεσαι τη ζωή σου και την ψυχή σου στο Κύριο, τον παντοδύναμο και πανάγαθο, όχι στον εαυτό σου, τον αδύναμο και αμαρτωλό. Έτσι θα είσαι ασφαλής. Ο Κύριος είναι ο δημιουργός σου. Μετά τη θλιβερή πτώση σου, Εκείνος ενανθρώπησε για σένα, καταδικάστηκε για σένα, έχυσε το αίμα Του για σένα. Μα και τι δεν θα κάνει ακόμα για σένα! Ετοιμάσου να δεχθείς τα δώρα Του, καθαρίζοντας την ψυχή σου. Αυτό είναι το δικό σου έργο. Αμήν.

Από το βιβλίο: Αγίου Ιγνατίου Μπριαντσανίνωφ, Επισκόπου Καυκάσου και Μαύρης Θάλασσας, Έργα 1. Ασκητικές εμπειρίες Α’. Ιερά Μονή Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 2009, σελ. 114.

ΠΗΓΗ: https://paterikos.blogspot.com

Το άρθρο Η θέα του Χριστού. Άγιος Ιγνάτιος Μπριαντσανίνωφ. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Εν τω κρυπτώ – Αγίου Παισίου Βελιτσκόφσκυ.

Theomitoros — Mon, 02 Nov 2026 08:00:54 +0000

1. Πρόσεχε, ἄνθρωπε, ὅταν προσεύχεσαι ἐν τῷ κρυπτῷ. Πρόσεχε, ὅσο πιό πολύ μπορεῖς. Πρόσεχε σεαυτῷ. Νά προσεύχεσαι ἐν ψαλμοῖς‧ καί νά ψάλλεις τίς προσευχές σου μέ φόβο, μέ χαρά, μέ ζῆλο‧ καί μέ μιά βαθειά ὑπόκλιση πρός τήν Εἰκόνα τοῦ Κυρίου.

Στούς Ψαλμούς θά εὕρεις, καί προσευχή, ἀλλά καί διδασκαλία. Μή περιορίζεσαι νά λές τά ἱερά λόγια, μόνο μέ τήν κίνηση τῆς γλώσσας σου. Φρόντιζε νά προσεύχεσαι μέ ὅλη σου τήν καρδιά. Ἕνωνε σῶμα, ψυχή καί πνεῦμα σέ ἕνα. Ὅποιος κοπιάζει ἄκριτα, ὅποιος ὅταν προσεύχεται, δέν «προσέχει ἑαυτῷ», (δηλαδή δέν ἔχει νήψη καί προσοχή), αὐτός ὄχι μόνο δέν ἔχει μισθό ἀπό τόν Θεό, ἀλλά καί Τόν ἐξοργίζει. Καί ὅπως ἐκεῖνος, πού θέλει νά γεμίσει ἕνα δοχεῖο μέ νερό, δέν θά μπορέσει ποτέ νά τό γεμίσει, ἄν εἶναι τρύπιο, ἔτσι καί ἐκεῖνος πού προσεύχεται, χωρίς νά «προσέχει ἑαυτῷ», δέν θά πάρει ποτέ μισθό.

2. ᾿Από μᾶς ὁ Χριστός ζητάει, νά μή περιοριζόμαστε νά διαβάζωμε τόν ψαλμό, ἤ νά λέμε τήν προσευχή μας, ὅπως λένε τά μικρά παιδιά τά μαθήματά τους‧ ἀλλά, εἴτε μέ ψαλμό, εἴτε μέ προσευχή, πρέπει νά προσευχόμαστε ὁλόψυχα στόν Θεό μέ ὅλη μας την ψυχή, καί νά εἴμαστε σέ, μιά συνεχῆ συντριβή καί νά διατηροῦμε τήν σκέψη μας καθαρή.

‛Ο Θεός δέν σοῦ ζητάει νά Τοῦ εἰπεῖς μιά ποσότητα ἀπό ψαλμούς καί προσευχές. Προσέχει μόνο νά ἰδεῖ, ἄν τό φρόνημά μας εἶναι γαλήνιο καί ἑδραῖο. Χιλιάδες προσευχές μπορεῖ νά γίνωνται μόνο μέ τήν γλῶσσα, ἐνῶ τό πνεῦμα θά βρίσκεται δεμένο μέ μάταιες σκέψεις‧ μέ πράγματα ρυπαρά καί ἀκάθαρτα. Καί εἶναι ποτέ δυνατό, ὁ Θεός νά ἀκούσει καί νά δεχθῆ τέτοιες προσευχές; Σύ ὁ ἴδιος, καλέ μου ἄνθρωπε, δέν ξέρεις, πῶς νά τις ἀξιολογήσεις τέτοιες προσευχές!

Ὁ Θεός δέν ζητάει ἀπό μᾶς πολλές προσευχές, ἀλλά, ὅπως εἶπε ὁ ἄγγελος στόν ἅγιο Παχώμιο, νά προσευχόμαστε μέ φόβο Θεοῦ καί μέ συντριβή.

3. ‛Η ἀγωνία σου δέν πρέπει νά εἶναι γιά ποσότητα, ἀλλά γιά προσευχή μέ βαθειά ἐπίγνωση, ἐν τῷ κρυπτῷ. Γιατί μόνο τότε ὅλα ὅσα κάνομε, θά εἶναι δεκτά στόν Θεό.

Κάθε τί τό μικρό, δέν εἶναι πάντοτε μικρό. Καί κάθε τί τό μεγάλο, δέν εἶναι ὁπωσδήποτε μεγάλο καί τέλειο.

Εἶναι ἀπαραίτητο καί νά νηστεύωμε‧ καί νά ἔχωμε φόβο Θεοῦ.

Ἔχε θλιμμένη καί περίλυπη ὄψη. Στέκε στήν προσευχή σου ταπεινά. μέ συντριβή. Παριστάμενος ἐνώπιον τοῦ θρόνου τοῦ Θεοῦ, μῆ τό ξεχνᾶς, ὅτι εἶσαι γῆ καί σποδός, σκουλήκι, ἀράχνη‧ καί τό ἔργο σου ἱστός ἀράχνης.

Νά φαντάζεσαι τόν ἑαυτό σου καταδικασμένο ἀπό τόν Θεό‧ παραβάτη τῶν ἐντολῶν Του‧ ἐξ ὁλοκλήρου κακόν.

Νά κρατεῖς τά πόδια ἴσια – τεντωμένα‧ οἱ πτέρνες σου νά εἶναι μαζί. Καί νά μή μετακινεῖσαι‧ νά μήν ἀλλάζεις θέση.

Τά χέρια νά τά ἔχεις, ὅπως πρέπει, σταυρωμένα στό στῆθος.

Ὅπως στέκει ὁ ἔνοχος ὑπόδικος μπροστά στόν δικαστή του, χωρίς νά τολμᾶ νά κυττάζει ἐδῶ καί ἐκεῖ, ἔτσι πρέπει νά στεκόμαστε καί ἐμεῖς μπροστά στόν Θεό, ἐνώπιον τοῦ ῾Οποίου οἱ ἄγγελοι στέκουν μέ φόβο καί τρόμο καί Τόν δοξάζουν μέ τίς ἀσίγητες δοξολογίες τους.

Τό ἀκοίμητο Ὄμμα Του νύχτα καί ἡμέρα παρακολουθεῖ, τί κάνομε, τί σκεπτόμαστε, πῶς ζοῦμε, καί σέ ποιόν ἀποθέτουμε τήν ἐλπίδα μας στίς δύσκολες στιγμές μας καί στίς θλίψεις μας‧ σέ ἄνθρωπο; ἤ στόν πανοικτίρμονα Θεό;

4. Καί ὁ ἀγαθός Δεσπότης μας καί δίκαιος Κύριός μας ᾿Ιησοῦς Χριστός, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ, ὁ ἀληθινός Θεός, καί θέλει, καί μπορεῖ νά μᾶς ἀπαλλάξει ἀπό κάθε ἐπιθεση καί συμφορά δαιμονική.

Νά θεωρεῖτε τόν ἑαυτό σας χειρότερο ἀπό κάθε ἄλλον ἄνθρωπο καί κάθε ἄλλο πλάσμα‧ καί τά ἔργα σας νά μή τά θεωρεῖτε εὐάρεστα στόν Θεό.

Αν δέν τό κάνετε αὐτό, ἡ μυστική αὐτή ἔλλειψη φόβου Θεοῦ, ποῦ μένει πάντοτε ἀκατανόητη ἀπό τούς κοσμικούς ἀνθρώπους, θά σᾶς προκαλέσει τήν βλάσφημη ὑψηλοφροσύνη.

Σύμφωνα μέ τήν πίστη μας, ὁ Θεός μᾶς βοηθεῖ σέ κάθε μας πρόβλημα.

Αν λοιπόν ἔχωμε ἐμεῖς, λίγο δυνατή ἐλπίδα καί ἐμπιστοσύνη στον Θέο, ὁ Θεός θά μᾶς δείξει πολύ δυνατή βοήθεια.

Καί νά τό ξέρωμε:
Ἄν ἐμεῖς Τοῦ δείξωμε λίγο δυνατή ἐλπίδα καί ἐμπιστοσύνη, ὁ Θεός θά μᾶς δείξει πολύ δυνατή τήν βοήθεια καί ἐνίσχυση Του στά προβλήματά μας.

Από το βιβλίο: Τα Κρίνα τοῦ Ἀγροῦ, του Αγίου Παισίου Βελιτσκοφσκι.

Ἔκδοση Ιερᾶς Μητροπόλεως Νικοπόλεως και Πρεβέζης. Α’ έκδοση, Πρέβεζα 1996.

Μετάφραση:
† Ὁ Μητροπολίτης Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελέτιος.

ΠΗΓΗ: https://www.orp.gr

Το άρθρο Εν τω κρυπτώ – Αγίου Παισίου Βελιτσκόφσκυ. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Κυριακή Ε’ Λουκά, † του Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη

Theomitoros — Sun, 01 Nov 2026 08:00:52 +0000

Ο Κύριος είναι ο Δίκαιος Κριτής πλουσίων και πτωχών

Πέμπτη Κυριακή του Λουκά σήμερα, αγαπητοί, και το άγιο Ευαγγέλιο αναφέρεται στην παραβολή του πλουσίου και του Λαζάρου, την οποίαν είπε ο Ιησούς στους ακροατάς Του, επί τη ευκαιρία κάποιας ομιλίας Του πάνω στο θέμα του πλούτου.

Τους είπε στην αρχή για τον πιστό και φρόνιμο εκείνο οικονόμο της αδικίας, ο οποίος έκαμε καλή χρήση του άδικου πλούτου και ωφελήθηκε. Εδώ όμως, στην παραβολή που λέει στη συνέχεια του πλουσίου και του Λαζάρου, ο πλούσιος έκανε κακή χρήση του πλούτου και χάθηκε έστω και αν τον πλούτο δεν τον είχε με αδικίες. Το κέντρο βάρους πέφτει στο γεγονός της χρήσεως του πλούτου, με την έννοια αν σκεφτήκαμε και το άλλον, τον πλησίον, γιατί ο Θεός μας δίνει τα καλά για να φάνε και οι άλλοι, να βοηθήσουμε και τους άλλους. Εκείνος όμως ξέχασε πως υπάρχουν και άλλοι.

Στην πόρτα του απ’ έξω ήταν παραπεταμένος ο φτωχός, άρρωστος και μόνος, Λάζαρος. Του ‘δειχνε ο Θεός χρυσή ευκαιρία να κάμει ένα καλό, να τον ευσπλαγχνιστεί, να του δώσει να φάει, να τον μαζέψει και να του φερθεί με αγάπη και καλοσύνη. Δεν το έκαμε αυτό, παρά μονάχα ντυνότανε λαμπρώς και έτρωγε, επίσης, και ευφραινότανε. Όμως τα εδώ έχουν τέλος. Δοκιμασία είναι να έχεις πλούτο. Και δοκιμασία είναι να είσαι φτωχός και άρρωστος. Έδωσαν εξετάσεις και οι δύο και ο πλούσιος και ο Λάζαρος. Ο πλούσιος απέτυχε. Ο Λάζαρος επέτυχε δεν τον βλέπουμε να μιλάει και να κατακρίνει τον πλούσιο και να κάνει το ‘να και τα’ άλλο, αλλά τον βλέπουμε να κάνει υπομονή, να έχει εμπιστοσύνη στο Θεό. Άλλωστε το όνομα Λάζαρος σημαίνει ο Θεός είναι βοηθός. Και όντως ήταν βοηθός του ο Κύριος.

Πέθανε ο Λάζαρος και τον πήρανε οι άγγελοι και τον πήγαν στον ουρανό. Υπάρχει κι άλλη ζωή και Κρίση και ανταπόδοση. Πέθανε και ο πλούσιος και τον έθαψαν. Και μετά άλλαξε το σκηνικό. Στον ουρανό, εκεί που ήταν στην άλλη πλάση, στον Άδη, κάποια στιγμή σήκωσε τα μάτια του και βλέπει τον Αβραάμ και τον Λάζαρο στην αγκάλη του. Και τότε του κακοφάνηκε. Τότε στεναχωρήθηκε. Είχε παιδαγωγηθεί στον Άδη, αλλά εις μάτην. Και παρεκάλεσε τον Αβραάμ να στείλει τον Λάζαρο και να του δώσει μια σταγόνα νερό, εκείνος που δεν έδινε ένα ψίχουλο στον Λάζαρο πάνω σ’ αυτή τη ζωή. Κι ο Αβραάμ του είπε τη μεγάλη κουβέντα: «Μη ξεχνάς», του λέει, «πλούσιε» -σε εισαγωγικά το πλούσιε –«πως εσύ στη γη απόλαυσες τα αγαθά σου και ο Λάζαρος ομοίως κακά. Τώρα αυτός ευφραίνεται κι εσύ πληρώνεις, ταλαιπωρείσαι. Κι ακόμα ανάμεσά μας υπάρχει μεγάλο χάσμα, που δεν μπορεί να γίνει τίποτα». Αυτό είναι φοβερό.

Και αφού είδε ο πλούσιος πως δεν έβγαινε τίποτα για τον εαυτό του, θυμήθηκε τα αδέλφια του πάνω στη γη. Και παρεκάλεσε τον Αβραάμ, να στείλει τον Λάζαρο και να τους πει να μην κάνουν τα ίδια που έκανε κι αυτός, για να μην έλθουν στον τόπο της βασάνου, όπου εκείνος. Κι ο Αβραάμ του είπε: «Δεν γίνεται. Έχουν τον Μωυσή και τους Προφήτες, τον θείο Νόμο. Έχουν τη συνείδησή τους, έχουν τόσα παραδείγματα και τόσες διδασκαλίες, από τη φύση ακόμα».

Αλλά επέμενε ο πλούσιος και του είπε: «αν στείλεις τον Λάζαρο, αν αναστηθεί ο Λάζαρος και πάει, τότε θα πεισθούν». Και τελειώνει εδώ η παραβολή, με τα λόγια του Αβραάμ, ότι: «Άμα δεν πιστεύουν στο Μωυσή και στους Προφήτες και στο Νόμο, ούτε και αν αναστηθεί κάποιος θα πεισθούν». Αυτό είναι αλήθεια. Αφού αργότερα, στα χρόνια του Χριστού, ανέστη ο Λάζαρος ο ομώνυμος, ο φίλος του Χριστού, και δεν τον πίστεψαν. Κι όχι μόνο αυτό, αλλά ήθελαν να φονεύσουν και το Λάζαρο οι Ιουδαίοι, για να μην πηγαίνουν οι άνθρωποι και βλέπουν τον αναστημένο Λάζαρο και πιστεύουν στον Ιησού, αλλά και στο τέλος ούτε και στον ίδιο το Χριστό, που ανέστη, δεν επίστευσαν.

Το χειρότερο κακό στον άνθρωπο είναι η πώρωση, η δαιμονοποίηση της υπάρξεώς του, η φυλακή του, το κλείσιμο και το κάστρο του αυτισμού του. Ο Θεός να μας φυλάει από τέτοια πώρωση. Κι αν είμαστε πλούσιοι, να μας φωτίζει να φερόμεθα με καλοσύνη και δικαιοσύνη στους πτωχούς, και να τους φροντίζουμε, γιατί είναι ο ίδιος ο Χριστός. Κι αν είμαστε φτωχοί, να κάνομε υπομονή και να ‘χομε την απαντοχή μας στο Θεό, που ‘ναι ο πλούτος όλων και περισσότερο ο πλούτος των πτωχών.

Πηγή: † Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη (2009). ΤΟ ΚΗΡΥΓΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, ΤΟΜΟΣ Β΄, Από την Κυριακή μετά την Πεντηκοστή, Λευκωσία: Περιοδικό «Ακτή», σελ.121-124

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΠΗΓΗ: https://imkitiou.org

Το άρθρο Κυριακή Ε’ Λουκά, † του Αρχιμανδρίτη Ανανία Κουστένη εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

«Όταν η Ψυχολογία Συναντά τη Θεραπεία της Ψυχής: Η Μαρτυρία μιας Κλινικής Ψυχολόγου»

Theomitoros — Sat, 31 Oct 2026 08:00:11 +0000

Η ΑΜΕΡΙΚΗ ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ

_________

«Όταν η Ψυχολογία Συναντά τη Θεραπεία της Ψυχής: Η Μαρτυρία μιας Κλινικής Ψυχολόγου»

Ο διάλογος αυτός παρουσιάζει τη συγκλονιστική μαρτυρία της Δρος Ανίτα (Dr. Anita), κλινικής ψυχολόγου από τη Φλόριντα με διδακτορικό (PhD). Ανατραφείσα χωρίς συγκεκριμένο πνευματικό προσανατολισμό -με πατέρα Ινδουιστή από την Ινδία, μητέρα καθολική και παιδική φίλη Μενονίτισσα- η Δρ. Ανίτα οδηγήθηκε στην επιστήμη της ψυχολογίας, όπου διαπίστωσε ότι ο εκκοσμικευμένος τομέας της ψυχικής υγείας προωθεί συχνά βουδιστικές και New Age πρακτικές. Η έμφυτη ανάγκη της για την αλήθεια την ώθησε να ανοίξει για πρώτη φορά την Αγία Γραφή 20 χρόνια αφότου της είχε χαριστεί, να μελετήσει την ιστορική αξιοπιστία των Ευαγγελίων και να ζητήσει ένα σημείο από τον Θεό. Η απάντηση ήρθε όταν ο Ιησούς Χριστός εμφανίστηκε στο όνειρό της, γεγονός που άλλαξε ριζικά τη ζωή της. Ερευνώντας την εκκλησιαστική ιστορία, τη Θεία Ευχαριστία, τις Οικουμενικές Συνόδους και την αποστολική διαδοχή, συνειδητοποίησε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η μία, αδιάσπαστη Εκκλησία που ίδρυσε ο Χριστός. Ως επιστήμονας, αναλύει τη βαθιά σύνδεση ανάμεσα στη θεραπεία της ψυχής, την εσωτερική κάθαρση, τη θέωση και την ψυχική υγεία, ενώ μοιράζεται την προσωπική της σχέση με τη Θεοτόκο, την Αγία Ξένη και την Αγία Ελένη.

Οι συνεντεύξεις της σειράς πραγματοποιούνται στον χώρο στάθμευσης της Ιεράς Μονής Αγίου Αντωνίου στην Αριζόνα, της Μονής που ίδρυσε ο μακαριστός Γέροντας Εφραίμ της Αριζόνας, και καταγράφουν αυθόρμητες μαρτυρίες ανθρώπων που επισκέπτονται το μοναστήρι και μιλούν για την πορεία τους προς την Ορθόδοξη πίστη.

_________

Δημήτριος (Παρουσιαστής): Καλώς ήρθατε και πάλι στο America Goes Orthodox! Σήμερα είμαστε εδώ με μια ειδική προσκεκλημένη, την ψυχολόγο Ανίτα από τη Φλόριντα. Γεια σου Ανίτα!

Δρ. Ανίτα: Γεια σου Δημήτριε! Χαίρομαι που σε βλέπω.

Δημήτριος: Χαίρομαι κι εγώ που σε βλέπω, Ανίτα. Σε παρακαλώ μοιράσου μαζί μας ποιο ήταν το πνευματικό σου υπόβαθρο, πώς βρήκες την Ορθόδοξη Εκκλησία και γιατί αποφάσισες να αφήσεις την προηγούμενη εκκλησία σου για να έρθεις στην Ορθοδοξία; Τι συνέβη;

Δρ. Ανίτα: Είναι μια κάπως μεγάλη ιστορία, οπότε θα προσπαθήσω να τη συντομεύσω. Μεγαλώνοντας, ο πατέρας μου ήταν Ινδουιστής -κατάγεται από την Ινδία, οπότε είμαι μισή Ινδή- η μητέρα μου ήταν καθολική, και η καλύτερή μου φίλη όταν μεγάλωνα ήταν Μενονίτισσα. Έτσι, μεγάλωσα χωρίς καμία απολύτως πνευματική κατεύθυνση. Πήγαινα βέβαια στο θερινό κατηχητικό με τη φίλη μου τη Μενονίτισσα, και η μητέρα μου προσπαθούσε να με παίρνει στην “καθολική εκκλησία” -μάλιστα βαπτίστηκα στην “καθολική εκκλησία”. Όμως δεν είχα καμία δομή. Παρά ταύτα, ήμουν πάντα μια αναζητήτρια, με ενδιέφεραν πάντα τα πνευματικά ζητήματα, παρόλο που τότε δεν καταλάβαινα τι ακριβώς αναζητούσα.

Επίσης, πάντα με ενδιέφεραν οι άνθρωποι: τι τους παρακινεί, γιατί αλλάζουν, γιατί αρχίζουν να υποφέρουν και πώς συμβαίνουν όλα αυτά. Υπάρχει μια τεράστια διασταύρωση ανάμεσα στον πνευματικό και τον συναισθηματικό κόσμο. Έτσι έγινα ψυχολόγος, έχω διδακτορικό (PhD) στην Κλινική Ψυχολογία. Στην πορεία, πάντα με ενδιέφερε το πώς η πνευματικότητα επηρεάζει τους ανθρώπους -μάλιστα αυτό μελετάται και επιστημονικά, είτε το πιστεύετε είτε όχι. Υπάρχουν ψυχολόγοι που μελετούν την επίδραση της θρησκείας και της προσευχής -όχι ειδικά στο Χριστιανισμό αλλά γενικότερα, και η ύπαρξη κάποιου πνευματικού προσανατολισμού συνδέεται με καλύτερα αποτελέσματα στην υγεία.

Στην πορεία όμως, παρασύρθηκα από πράγματα της Νέας Εποχής (New Age). Ο τομέας μου, η ψυχολογία, αυτοαποκαλείται εκκοσμικευμένος. Δεν αγκαλιάζει τον Χριστιανισμό, τον Ιουδαϊσμό ή το Ισλάμ, αλλά αγκαλιάζει πλήρως τη βουδιστική νοοτροπία, παρόλο που δεν το λέει ανοιχτά. Όλες οι εκπαιδεύσεις και οι στρατηγικές που μαθαίνεις ως ψυχολόγος για να βοηθήσεις τους ανθρώπους έχουν μια βουδιστική/New Age βάση: διαλογισμός, επαφή με τον «εσωτερικό εαυτό» σου για να ακούσεις την «αληθινή φωνή» σου.

Παρασύρθηκα σε αυτόν τον κόσμο και άρχισα να καταλαβαίνω ότι υπάρχει πράγματι ένας υπερφυσικός κόσμος. Επειδή μισώ τη εξαπάτηση περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, ψάχνω πάντα να βρω την αλήθεια για το υπερφυσικό πεδίο και πώς επηρεάζει την ανθρωπότητα.

Πριν έρθω στον Χριστό, ήμουν παντρεμένη· με τον σύζυγό μου είμαστε παντρεμένοι 35 χρόνια, έχουμε δύο ενηλίκους γιους και περιμένουμε το πρώτο μας εγγόνι. Έκανα εκπαίδευση στο σπίτι (homeschooling) στα παιδιά μου. Στο πλαίσιο αυτό, αποφάσισα να διαβάσω τη Βίβλο. Συναντούσα ανθρώπους που μιλούσαν για τον Ιησού και συνειδητοποίησα ότι δεν γνώριζα τίποτα γι’ Αυτόν.

Έχω μια θεία, ευαγγελική χριστιανή, η οποία μου είχε χαρίσει μια Βίβλο όταν αποφοίτησα από το λύκειο το 1987. Δεν είχα ανοίξει αυτή τη Βίβλο μέχρι το 2004! Αλλάξαμε σπίτι πολλές φορές, δεν την πέταξα ποτέ, αλλά δεν την άνοιξα παρά μόνο μετά από 17-20 χρόνια. Πάντα λέω στους ανθρώπους: αν δώσετε σε κάποιον μια Βίβλο, θα την κρατήσει, και όταν είναι έτοιμος, η Βίβλος θα είναι εκεί.

Καθίσαμε λοιπόν με τα αγόρια μου στον καναπέ και ξεκινήσαμε από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου. Διάβαζα μεγαλόφωνα, μάθαινα για τον Ιησού και άρχισα να αναρωτιέμαι: «Είναι αυτό αλήθεια; Πώς μπορώ να ξέρω ότι αυτό το έγγραφο είναι αληθινό;». Άρχισα να ψάχνω ακαδημαϊκά στοιχεία. Πέρασα περίπου δύο χρόνια διαβάζοντας και ερευνώντας την αξιοπιστία της Βίβλου, και όλα τα στοιχεία επιβεβαίωναν ότι είναι απόλυτα αληθινή.

Μια νύχτα, ενώ διάβαζα στο Kindle και έψαχνα στο Amazon για το επόμενο βιβλίο, σκέφτηκα: «Γιατί ψάχνω κι άλλο βιβλίο να με πείσει, αφού όλα τα στοιχεία είναι ήδη ξεκάθαρα; Τι κάνω εδώ; Ίσως πρέπει να προσευχηθώ». Για έναν μη Χριστιανό, η ιδέα της προσευχής δεν περνάει καν από το μυαλό, αλλά τότε σκέφτηκα να το δοκιμάσω. Έκλεισα τα μάτια, έβαλα το κεφάλι στο μαξιλάρι και είπα μέσα στο μυαλό μου μια πολύ απλή προσευχή: «Θεέ μου, αν αυτό το πράγμα με τον Ιησού είναι αλήθεια, σε παρακαλώ δείξε μου».

Αποκοιμήθηκα και εκείνη τη νύχτα ο Χριστός εμφανίστηκε στο όνειρό μου. Απλώς στεκόταν εκεί, δεν μου μίλησε, απλώς με κοίταξε. Αυτό ήταν όλο όσα χρειαζόμουν να μάθω. Πήρα την απάντησή μου. Από εκείνη τη στιγμή πείστηκα απόλυτα και είπα: «Εντάξει, τώρα πρέπει να μάθω τα πάντα».

Στην πορεία έμαθα για τον πνευματικό πόλεμο. Ως άνθρωπος που νοιάζεται βαθιά για τους άλλους και δεν αντέχει να βλέπει τους ανθρώπους να υποφέρουν, όταν έμαθα ότι υπάρχει ένα πνευματικό πεδίο με δαίμονες που επηρεάζουν τους ανθρώπους, θέλησα να καταλάβω πώς λειτουργεί.

Άρχισα να ψάχνω για μια εκκλησία. Αγαπούσα την προτεσταντική εκκλησία όπου πηγαίναμε -ήταν μια όμορφη, χαρισματική εκκλησία- αλλά πάντα ένιωθα ότι κάτι έλειπε. Όταν ανοίγουν τα μάτια σου στον πνευματικό πόλεμο, θέλεις μια εκκλησία που να έχει αυτή την κατανόηση ως θεμέλιο. Και υπάρχουν πραγματικά μόνο δύο τέτοιες εκκλησίες: η Ρωμαϊκή “καθολική εκκλησία” και η Ανατολική Ορθοδοξία. Δεν είχα ακούσει ποτέ για την Ανατολική Ορθοδοξία μέχρι το 2019-2020. Μου ακουγόταν εξωτική και περίεργη, αλλά όταν δεσμεύεσαι στην αλήθεια, πηγαίνεις εκεί που είναι η αλήθεια.

Το γεγονός που με ώθησε οριστικά συνέβη μια Κυριακή στην προτεσταντική μας εκκλησία, κατά τη διάρκεια της Θείας Κοινωνίας, όπως την κάνουν οι προτεστάντες. Κάναμε κοινωνία μία φορά τον μήνα. Αναρωτήθηκα γιατί το κάνουμε μόνο μία φορά τον μήνα και άρχισα να κάνω έρευνα. Το πρώτο πράγμα που έμαθα είναι ότι για τα πρώτα 1.500 με 1.700 χρόνια της Εκκλησίας, κανένας Χριστιανός δεν αμφισβήτησε την Πραγματική Παρουσία του Χριστού στη Θεία Ευχαριστία! Κανένας! Αυτό είχε τεράστιο βάρος για μένα.

Έτσι, έπρεπε να βρω μια εκκλησία που να πιστεύει στην Πραγματική Παρουσία. Εμβάθυνα στην ορθόδοξη θεολογία, ο σύζυγός μου με ακολούθησε κάνοντας τη δική του έρευνα, και τελικά γινόμαστε δεκτοί στην Ορθόδοξη Εκκλησία τον Νοέμβριο του 2024. Τώρα ανήκουμε σε μια ενορία που απολύτως λατρεύουμε, υπεραγαπάμε τον ιερέα μας και είμαστε κατενθουσιασμένοι που βρισκόμαστε εδώ.

Δημήτριος: Ανίτα, είναι εκπληκτικό το πώς ο Θεός σε άγγιξε και άλλαξε ολόκληρη τη ζωή σου επειδή αναζητούσες την αλήθεια. Θέλω να σε ρωτήσω: τι ήταν αυτό που σε έκανε να πιστέψεις ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η μία Εκκλησία που ίδρυσε ο ίδιος ο Ιησούς πριν από 2.000 χρόνια;

Δρ. Ανίτα: Αυτό είναι πολύ καλή ερώτηση. Μέχρι το Μέγα Σχίσμα το 1054 υπήρχε μόνο μία Εκκλησία. Σκέφτηκα ότι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό: τι πίστευαν όλοι, πάντα και παντού σε εκείνη την μία Εκκλησία; Και όταν η Ρωμαϊκή καθολική και η Ορθόδοξη Εκκλησία χωρίστηκαν, ποια φαινόταν να είναι η πιο αρχαία, ποια άλλαξε τα λιγότερα; Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει αλλάξει σχεδόν καθόλου, και η θεολογία της δεν έχει αλλάξει απολύτως καθόλου! Αντίθετα, η Ρωμαϊκή “καθολική εκκλησία” έχει αλλάξει πάρα πολύ.

Επίσης, η μελέτη της πρώιμης Εκκλησίας μού τίναξε το μυαλό. Όταν βλέπεις τον Άγιο Ιγνάτιο τον Θεοφόρο και το πόσο κοντά ήταν στους Αποστόλους, και διαβάζεις όσα έγραψε, αυτό έχει τεράστια σημασία για το ποια είναι η αρχική Εκκλησία. Επίσης, η σημασία των Οικουμενικών Συνόδων στην εκκλησιαστική ιστορία και το γεγονός ότι η Αγία Γραφή προήλθε μέσα από την Ιερά Παράδοση -δεν ξεκινήσαμε με τη Βίβλο, η Εκκλησία δημιούργησε τη Βίβλο. Όλα αυτά κατέστησαν απόλυτα ξεκάθαρο σε μένα ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι η αρχική Εκκλησία.

Δημήτριος: Ο Άγιος Πορφύριος τόνιζε τη σύνδεση ανάμεσα στην πνευματική ζωή και την ψυχική υγεία. Πιστεύεις ότι όταν κάποιος θεραπεύει την ψυχή του, αυτό μπορεί να θεραπεύσει και την ψυχική του υγεία και τον νου του; Πώς συνδέονται αυτά τα δύο;

Δρ. Ανίτα: Απόλυτα! Για μένα δεν υπάρχει πραγματικός διαχωρισμός ανάμεσα στην πνευματική και τη συναισθηματική υγεία. Όταν διαβάζεις τους Πατέρες της Εκκλησίας, βλέπεις ότι πιστεύουν το ίδιο. Ως ψυχολόγοι, αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε είναι να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να κατανοήσουν τον εαυτό τους: γιατί κάνω αυτό που κάνω, από πού προέρχονται αυτά τα συναισθήματα, ποιοι παράγοντες με επηρέασαν;

Αυτό ακριβώς μας προσκαλεί -και μας ζητά- να κάνουμε η Εκκλησία: να κοιτάξουμε μέσα μας, να εξετάσουμε τον εαυτό μας, να κατανοήσουμε τις αμαρτίες μας και να τις αντιμετωπίσουμε. Υπάρχει ένα ρητό που λέει ότι «τα τραύματά μας αιμορραγούν πάνω στους άλλους». Οι άνθρωποι μας έχουν πληγώσει ως παιδιά ή ως ενήλικες, κι εμείς με τη σειρά μας γυρίζουμε και πληγώνουμε άλλους. Δεν μπορούμε να αγαπήσουμε σωστά ο ένας τον άλλον -όπως έχουμε εντολή να κάνουμε- μέχρι να κατανοήσουμε πού βρίσκονται τα τραύματά μας.

Εδώ η ψυχολογία και η πνευματικότητα συμπλέκονται απόλυτα: όσο θεραπεύουμε την καρδιά και την ψυχή μας, τόσο γινόμαστε πιο θεοειδείς, γινόμαστε πιο όμοιοι με τον Χριστό (θέωση). Και έτσι μπορούμε να αγαπήσουμε σωστά τους άλλους και τον Θεό με πιο καθαρή καρδιά.

Η σωτηρία είναι θεραπεία. Η θέωση είναι πάντα ο στόχος. Και η Εκκλησία μάς παρέχει τη δομή, την αγάπη, την υποστήριξη και τα Άγια Μυστήρια που υποστηρίζουν αυτή τη διαδικασία θεραπείας.

Δημήτριος: Σήμερα βλέπουμε πολλούς νέους ανθρώπους να παλεύουν με ψυχολογικά προβλήματα και να ψάχνουν νόημα στη ζωή τους. Πιστεύεις ότι η Ορθοδοξία μπορεί να προσφέρει αυτό το στερεό θεμέλιο ώστε να χτίσουν τη ζωή τους πάνω στον Χριστό;

Δρ. Ανίτα: Ναι, χωρίς καμία αμφιβολία! Τίποτα στον κόσμο δεν μπορεί να προσφέρει αυτό που προσφέρει ο Χριστός. Ο Χριστός προσφέρει τον Εαυτό Του κάθε εβδομάδα μέσα από τη Θεία Ευχαριστία -αυτό δεν πρόκειται να το βρεις πουθενά αλλού. Το να γνωρίζεις ότι ο Χριστός σε κάλεσε και σου δίνει τον Εαυτό Του μέσω της Ευχαριστίας για να σε θεραπεύσει και να σε κάνει όμοιο μαζί Του, δίνει απόλυτο νόημα στη ζωή σου.

Προτιμώ τη λέξη «μεταμόρφωση» από τη λέξη «θεραπεία». Το να μεταμορφωθούμε ώστε να γίνουμε Χριστοειδείς είναι το πιο ισχυρό όπλο πνευματικού πολέμου που μπορούμε να έχουμε. Και αυτό σημαίνει να γίνουμε πιο ταπεινοί και υποταγμένοι στον Θεό –κάτι που οι δαίμονες δεν μπορούν να κάνουν, δεν μπορούν να επιδείξουν ταπεινοφροσύνη.

Δημήτριος: Ποια είναι η σχέση σου με τη Μητέρα του Θεού, την Παναγία, και με τους Αγίους; Πώς τους νιώθεις δίπλα σου; Πιστεύεις ότι είναι ζωντανοί, προσεύχονται για εμάς και μας βοηθούν;

Δρ. Ανίτα: Ναι, απολύτως! Πιστεύω ακράδαντα ότι είναι ζωντανοί και θέλουν να τους ζητάμε να προσεύχονται για εμάς. Ο σύζυγός μου κι εγώ έχουμε αναπτύξει μια ιδιαίτερη ευλάβεια στην Αγία Ξένη. Προσευχόμαστε σε εκείνη για συγκεκριμένα θέματα της οικογένειάς μας και της καριέρας του συζύγου μου, και οι πρεσβείες της έχουν βοηθήσει πάρα πολύ.

Προσευχόμαστε στη Θεοτόκο κάθε μέρα. Στον προτεσταντικό κόσμο απλώς δεν το κάνεις αυτό. Υπάρχει όμως μια τέτοια πληρότητα Χριστού μέσα στην Εκκλησία, που δεν μπορείς να τη βρεις πουθενά αλλού. Η δυνατότητα να έχεις πρόσβαση σε όλους αυτούς τους Αγίους, των οποίων οι προσευχές είναι τόσο ισχυρές -γιατί να μην θέλουμε να το κάνουμε αυτό συνέχεια;

Η προστάτιδα αγία μου είναι η Αγία Ελένη -αυτό είναι το ορθόδοξο όνομά μου. Σεβόμουν πάντα το έργο της για την Εκκλησία, το πώς ανέθρεψε τον Άγιο Κωνσταντίνο και πώς πήγε στα Ιεροσόλυμα και βρήκε τον Τίμιο Σταυρό σε προχωρημένη ηλικία. Η αφοσίωσή της στον Χριστό είναι σπουδαίο παράδειγμα. Οι προσευχές των Αγίων εκ μέρους μας είναι πανίσχυρες και εύχομαι οι Προτεστάντες να μπορούσαν να δουν αυτή τη δύναμη.

Δημήτριος: Μια τελευταία ερώτηση, Ανίτα. Πολλοί άνθρωποι ψάχνουν την επιτυχία στη ζωή τους. Τι σημαίνει επιτυχία για εσένα;

Δρ. Ανίτα: Επιτυχία στη ζωή για μένα είναι να μπορώ να κάνω αυτό για το οποίο γνωρίζω ότι είμαι καλεσμένη να κάνω: να διακονώ τους άλλους για τη συναισθηματική και ψυχική τους υγεία. Η επιτυχία δεν μετριέται με τα χρήματα, αλλά με τον αντίκτυπο (impact). Μπορείς να έχεις μια επιχείρηση ή μια διακονία που είναι ταπεινή με τα κοσμικά μέτρα, αλλά να έχει τεράστιο αντίκτυπο στη Βασιλεία του Θεού, αλλάζοντας τις ζωές των ανθρώπων. Αυτό έχει αλυσιδωτή αντίδραση. Αυτό θέλω να δω και στα παιδιά μου: να λειτουργούν με ακεραιότητα, να υπηρετούν με αρετή και εύχομαι, Θεού θέλοντος, να έρθουν κι εκείνα στην Ορθόδοξη Εκκλησία -προσευχόμαστε γι’ αυτό κάθε μέρα.

Δημήτριος: Σε ευχαριστούμε πάρα πολύ που μίλησες μαζί μας, Ανίτα! Σου ευχόμαστε τα καλύτερα και ελπίζουμε να σε δούμε σύντομα από κοντά στην Ιερά Μονή του Αγίου Αντωνίου.

Δρ. Ανίτα: Θα το ήθελα πάρα πολύ αυτό! Σε ευχαριστώ πολύ!

ΠΗΓΗ: https://www.impantokratoros.gr

Το άρθρο «Όταν η Ψυχολογία Συναντά τη Θεραπεία της Ψυχής: Η Μαρτυρία μιας Κλινικής Ψυχολόγου» εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Αυτογνωσία και θεογνωσία (Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ)

Theomitoros — Fri, 30 Oct 2026 08:00:17 +0000

Η μεγαλύτερη επιστήμη για τον άνθρωπο, γράφει ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς, είναι η γνώση του εαυτού του (1). Όποιος γνωρίζει τον εαυτό του, φτάνει στο πλήρωμα της γνώσεως. Ο όσιος Ισαάκ ο Σύρος παρατηρεί: «Τω γνόντι εαυτόν, η γνώσις των πάντων δέδοται αυτώ. Το γαρ γινώσκειν εαυτόν, πλήρωμα της γνώσεως των απάντων εστί» (2). Χωρίς την αυτογνωσία κάθε άλλη γνώση παραμένει μετέωρη και άσκοπη. Με την αυτογνωσία ο άνθρωπος γνωρίζει τον εαυτό του, αναγνωρίζει τη φύση του, τα όρια και τις δυνατότητες τής υπάρξεώς του, και μπορεί να τοποθετηθεί σωστά απέναντι στο Θεό, τον πλησίον και τον εαυτό του.

Γνωρίζοντας ο άνθρωπος τον εαυτό του αντιλαμβάνεται πριν απ’ όλα ότι δεν είναι αίτιος της υπάρξεώς του. Έτσι οδηγείται στην αναζήτηση της αιτίας της υπάρξεώς του, που είναι ταυτόσημη με την αναζήτηση του Θεού. Η εξεικόνιση του Θεού αποτελεί την ουσία της προσωπικής του υπάρξεως. Γι’ αυτό η αυτογνωσία οδηγεί αυτομάτως στη θεογνωσία: «Ο γαρ δυνηθείς επιγνώναι το αξίωμα της εαυτού ψυχής, ούτος δύναται επιγνώναι την δύναμιν και τα μυστήρια της θεότητος και μάλλον εντεύθεν ταπεινωθήναι» (3). Στον ίδιο λοιπόν τον άνθρωπο βρίσκονται οι πρώτες αφορμές και δυνατότητες για την προσέγγιση του Θεού. Έτσι με την αυτογνωσία καλλιεργείται η θεογνωσία. Αλλά και η θεογνωσία ενισχύει την αυτογνωσία.

***

Ο νους του ανθρώπου, όπου πρωτίστως διακρίνεται το «κατ’ εικόνα» της φύσεώς του, δε νοείται χωρίς το Θεό. Η εικόνα υπάρχει σε σχέση και αναφορά προς το εικονιζόμενο. Και ο άνθρωπος ως δημιούργημα «κατ’ εικόνα Θεού» υπάρχει σε σχέση και αναφορά προς το Θεό. Όποιος αρνείται το Θεό δεν κάνει κάποιο απλό λογικό σφάλμα· ως άνθρωπος άλλωστε είναι φυσικό να κάνει και σφάλματα. Όποιος αρνείται το Θεό, αρνείται πρωτίστως τον εαυτό του, αρνείται το νου του.

Η Γραφή λέει: «Είπεν άφρων εν καρδία αυτού, ουκ έστι Θεός» (Ψαλ. 13:1). Η αφροσύνη εδώ δεν είναι υπόθεση σκέψεως, αλλά γενικότερης καταστάσεως και τοποθετήσεως. Είναι υπόθεση προσανατολισμού του νου και της υπάρξεως. Όταν ο νους του ανθρώπου, όπου εικονίζεται ο Θεός, σκοτίζεται και παύει να έχει σχέση με το Θεό, ακυρώνει τον εαυτό του. Γίνεται ανόητος· τόσο ανόητος, όσο και μια εικόνα χωρίς περιεχόμενο. Η ακριβέστερα, εκπίπτει σε μία κατάσταση διεστραμμένη και δαιμονική. Αυτή είναι η πτώση του ανθρώπου, η αλλοτρίωσή του.

Στην αλλοτρίωση αυτή δε φτάνει ο άνθρωπος απότομα, αλλά διαδοχικά, παρασυρόμενος από τη φιλαυτία. Επιδιώκοντας την άνεση και την ηδονή και αποφεύγοντας τον πόνο και την οδύνη, καλλιεργεί τα διάφορα πάθη, που διαστρέφουν τη φύση του και αλλοτριώνουν τη ζωή του· «ηδονής γαρ δια την φιλαυτίαν αντιποιούμενοι και οδύνην δια την αυτήν αιτίαν πάλιν φεύγειν σπουδάζοντες, τας αμυθήτους των φθοροποιών παθών επινοούμεν γενέσεις» (4).

***

Η κατάσταση αυτή, που φαίνεται στον εκπεσμένο άνθρωπο φυσική, είναι διάστροφη και αφύσικη. Όποιος βρίσκεται στην κατάσταση αυτή δεν είναι κύριος του εαυτού του ούτε βέβαια του κόσμου στον οποίο ζει. Η κυριαρχική εξουσία, που αποτελεί έκφραση της «κατ’ εικόνα Θεού» (Γεν. 1:27) κατασκευής του, φαλκιδεύεται. Και οι κοινωνικές σχέσεις του, που εκφράζουν επίσης τη συγγένειά του με το Θεό, αλλοτριώνονται. Οποιαδήποτε λύτρωση από την κατάσταση αυτή είναι αδύνατη χωρίς την επιστροφή του ανθρώπου στον εαυτό του.

Επιστρέφοντας ο άνθρωπος στον εαυτό του βλέπει την ασθένειά του. Αντικρίζει τα πάθη, που τον αλλοτριώνουν και τον υποδουλώνουν στον κόσμο. Καταλαβαίνει ότι δεν μπορεί να ελευθερωθεί και να ξαναβρεί τον εαυτό του, αν δεν τα καταπολεμήσει. Ταυτόχρονα διαπιστώνει την αδυναμία του για τον αγώνα αυτόν. Κατανοεί ότι αδυνατεί να αντεπεξέλθει χωρίς τη χάρη του Θεού. Στην πορεία του αυτή χρήσιμοι είναι και οι πειρασμοί, γιατί τον οδηγούν στην πληρέστερη συνειδητοποίησης της δικής του ασθενείας και της θείας μεγαλοσύνης (5).

***

Η αυτοσυγκέντρωση και η αυτογνωσία αποκτούν στην Εκκλησία ένα εντελώς καινούργιο περιεχόμενο, άγνωστο στον προχριστιανικό και τον εξωχριστιανικό κόσμο. Στον εαυτό του ο άνθρωπος δε βρίσκει μόνο την εκπεσμένη φύση του, αλλά και την εικόνα του Θεού. Ακόμα περισσότερο ο Χριστιανός βρίσκει στον εαυτό του τον ίδιο το Θεό που έγινε άνθρωπος και ανακράθηκε με τους ανθρώπους. Με τα μυστήρια της Εκκλησίας και ειδικότερα με το Βάπτισμα, το Χρίσμα και τη Θεία Ευχαριστία, έρχεται και κατοικεί στον άνθρωπο ο Χριστός.

Έτσι ο Χριστιανός που επισκέπτεται τον εαυτό του και γνωρίζει την εν Χριστώ αναγεννημένη ύπαρξή του γνωρίζει τον ίδιο το Θεό που έγινε άνθρωπος και κατασκήνωσε στους ανθρώπους: «Και έσται η κατασκήνωσίς μου εν αυτοίς, και έσομαι αυτοίς Θεός, και αυτοί μου έσονται λαός» (Ιεζ. 37:27). Η δόξα του Θεού, που επισκίαζε άλλοτε από έξω τους εκλεκτούς, φωτίζει ήδη τους Χριστιανούς μέσα από την ίδια την ύπαρξή τους. Το φως της μεταμορφώσεως, που είδαν οι μαθητές του Κυρίου στο όρος Θαβώρ, το βλέπουν και οι άγιοι της Εκκλησίας, που έχουν την απαιτούμενη καθαρότητα της καρδιάς. Ενώ όμως στη μεταμόρφωση το σώμα του Χριστού, που αποτελεί την πηγή του θείου φωτός, φώτιζε «έξωθεν» τους εκλεκτούς, τώρα το ίδιο αυτό σώμα «ανακραθέν ημίν και εν ημίν υπάρχον εικότως ένδοθεν περιαυγάζει την ψυχήν» (6). Εδώ στηρίζει η ορθόδοξη θεολογία τη δυνατότητα της θεωρίας του ακτίστου φωτός του Θεού από την παρούσα ήδη ζωή. Μια δυνατότητα που με πολλούς αγώνες κρατήθηκε ως σήμερα ανοικτή στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η επιστροφή του ανθρώπου στον εαυτό του είναι και επιστροφή στο Θεό. Και η επιστροφή στο Θεό είναι η υποδοχή τού πανταχού παρόντος Θεού, που επισκέπτεται τον άνθρωπο μέσα στην ίδια την ύπαρξή του: «Ιδού έστηκα επί την θύραν και κρούω· εάν τις ακούση της φωνής μου και ανοίξη την θύραν, και εισελεύσομαι προς αυτόν και δειπνήσω μετ’ αυτού και αυτός μετ’ εμού» (Απ. 3:20).

***

Με την έλευση του Χριστού στον κόσμο άρχισε μια νέα περίοδος. Ο άνθρωπος δεν παραμένει πια μόνο δημιούργημα του Θεού – έστω και το τελειότερο –, αλλά εξουσιοδοτείται να γίνει παιδί του: «Όσοι δε έλαβον αυτόν, έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι» (Ιω. 1:12). Όποιος «λαμβάνει» τον Υιό του Θεού και μένει μαζί του, γίνεται κατά χάρη υιός του Θεού. Το σώμα του γίνεται ναός του Αγίου Πνεύματος που παρέχεται από το Θεό (βλ. Α’ Κορ. 6:19). Το Πνεύμα του Υιού του Θεού κράζει στις καρδιές των ανθρώπων, «Αββά, ο Πατήρ» (Γαλ. 4:6), αποκαθιστώντας τη λησμονημένη σχέση με το Θεό Πατέρα. Μόνο όποιος δέχεται τον Υιό δέχεται και τον Πατέρα.

Η επιστροφή λοιπόν στο Θεό Πατέρα πραγματοποιείται με την εν Χριστώ υιοθεσία. Ο Χριστός, που φανερώνει στον κόσμο το Θεό Πατέρα, προσλαμβάνει τον άνθρωπο στο σώμα του και τον κάνει κατά χάρη υιό του δικού του Πατέρα. Η υιοθεσία αυτή δεν αποτελεί δικανική πράξη αλλά μυστηριακό γεγονός, που πραγματοποιείται με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος.

Έτσι η σχέση υιότητας και πατρότητας, που υπάρχει ανάμεσα στον Υιό και τον Πατέρα, επεκτείνεται με τη δωρεά του Χριστού και στη σχέση κάθε ανθρώπου με το Θεό Πατέρα. Κανείς δε γνωρίζει τον Πατέρα, «ει μη ο Υιός και ω αν βούληται ο Υιός αποκαλύψαι» (Ματθ. 11:27). Η αυτογνωσία, που οδηγεί τον άνθρωπο στη θεογνωσία, καταξιώνεται εν Χριστώ με την υιοθεσία και τη μετοχή στη θεία ζωή.

____________

(1) Παιδαγωγός 3,1,1, PG 8,556Α.

(2) Λόγος 16, έκδ. Ι. Σπετσιέρη, Του οσίου πατρός ημών Ισαάκ του Σύρου τα ευρεθέντα ασκητικά, Αθήναι 1895, σ. 58.

(3) Μακαρίου Αιγυπτίου, Ομιλία 27, 1, PG 34,693.

(4) Μαξίμου Ομολογητού, Προς Θαλάσσιον, PG 90,256Β.

(5) Ισαάκ Σύρου, Ομιλία 21, έκδ. Ι. Σπετσιέρη, σ. 82.

(6) Γρηγ. Παλαμά, Υπέρ των ιερώς ησυχαζόντων 1,3,38, Συγγράμματα, τ. 1, σ. 449.

[Από το βιβλίο: Γεωργίου Ι. Μαντζαρίδη, “Ορθόδοξη Πνευματική Ζωή”, εκδ. ΠΟΥΡΝΑΡΑ, σ. 42 (αποσπάσματα)]

(Πηγή ψηφ. κειμένου: https://alopsis.gr)

Το άρθρο Αυτογνωσία και θεογνωσία (Γεώργιος Ι. Μαντζαρίδης, Ομότιμος καθηγητής Θεολογικής σχολής ΑΠΘ) εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".