Το άρθρο ‘’Άνθρωποι που το μάτι σου δεν τους πιάνει»: Αγία Μαρία η Σκομπτσόβα – Ελευθερίου Ελευθεριάδη εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Εν τη αρχή του αγώνος δεν κατανοούμεν τας οδούς τας οποίας υπέδειξεν εις ημάς ο Θεός. Αποπειρώμεθα να αποφύγωμεν την έμπονον αντιμετώπισιν της «πυρώσεως προς πειρασμόν» (Α’ Πέτρ. 4,12).

Είναι δυνατόν να παραμένωμεν εν μαρτυρική καταστάσει, μη κατανοούντες δια τι ο Θεός, η παντέλειος Αγάπη, ηυδόκησε να ποιήση κατά στιγμάς την προς Αυτόν οδόν τοσούτον φοβεράν. Δεόμεθα Αυτού, όπως αποκαλύψη εις ημάς το μυστήριον των οδών της σωτηρίας.

Βαθμηδόν φωτίζεται ο νους ημών, ενδυναμούται η καρδία, όπως ακολουθήση τον Χριστόν, και δια των μικρών ημών παθημάτων γινόμεθα κοινωνοί των παθημάτων Αυτού.

Είναι απαραίτητον να βιώσωμεν και τον πόνον και την φρίκην ίνα αποκαλυφθούν εις ημάς τα βάθη του είναι, ούτω δε να γίνωμεν άξιοι της εντεταλμένης αγάπης:

Χωρίς των παθημάτων ο άνθρωπος παραμένει πνευματικώς ράθυμος, μάλλον υπνών, αλλότριος της του Χριστού αγάπης.

Γνωρίζωντες τούτο εάν η καρδία ημών ομοιάζη προς εσβεσμένον ηφαίστειον, ας θερμαίνωμεν αυτήν δια της επικλήσεως του Ονόματος του Χριστού:

«Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού του Ζώντος, ελέησόν με».

Και τότε το πυρ της Θείας αγάπης όντως άπτεται της καρδίας.

Η απόκτησις της προσευχής δια του Ονόματος του Ιησού σημαίνει απόκτησιν της αιωνιότητος. Εις τας πλέον θλιβεράς στιγμάς της καταρρεύσεως του φυσικού ημών οργανισμού η προσευχή, «Ιησού Χριστέ», αποβαίνει το ένδυμα της ψυχής.

Όταν η δραστηριότης του εγκεφάλου ημών παύη, πάσα δε άλλη προσευχή καθίσταται δύσκολος δια την μνήμην και την προφοράν, τότε το φως της Θεογνωσίας, όπερ εκπορεύεται εκ του Ονόματος και το οποίον ενδομύχως έχομεν αφομοιώσει, θα παραμείνη αναφαίρετον από του πνεύματος ημών.

Ιδόντες την τελευτήν των εν προσευχή αποθανόντων πατέρων ημών, έχομεν ισχυράν την ελπίδα ότι η ουράνιος ειρήνη, η πάντα νουν υπερέχουσα, θα περιβάλη και ημάς εις τους αιώνας.

«Ιησού, σώσον με. Ιησού Χριστέ, ελέησον, σώσον. Ιησού σώσον με. Ιησού ο Θεός μου».

Γέροντας Σωφρόνιος

από το βιβλίο: Περί Προσευχής

Το άρθρο Η Προσευχή του Ιησού, εν παντί καιρώ και πάση περιστάσει. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Εσύ και ο συνάνθρωπος

Όταν ο Κύριος όρισε την αγάπη στο Θεό ως την “πρώτη και πιο μεγάλη εντολή”, πρόσθεσε: “Δεύτερη, το ίδιο σπουδαία μ΄αυτή είναι: Ν΄αγαπάς τον πλησίον σου όπως τον εαυτό σου” (Ματθ. 22:38 -39).

Όπου κι αν ανοίξεις τη Γραφή, στους Προφήτες, στα Ευαγγέλια, στις Επιστολές, σ΄όλη την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, θα θαυμάσεις το πλήθος των επαίνων της αγάπης προς τον πλησίον, καθώς και των συνεχών υπομνήσεων και προτροπών του θεού για την άσκηση της αρετής αυτής.

Στον προφήτη Ησαΐα η αγάπη προς τον πλησίον είναι ο ακρογωνιαίος λίθος και η κυριότερη εκδήλωση της δικαιοσύνης. Βλέπουμε εκεί τους Εβραίους να παραπονιούνται, γιατί ο Θεός δεν λογάριαζε τις νηστείες τους και τ΄άλλα νομικά καθήκοντα που εκπλήρωναν, αλλά βλέπουμε και Εκείνον να τους εξηγεί, ότι η αιτία γι΄αυτό είναι η σκληρότητά τους προς τους συνανθρώπους τους: Νηστεύετε, τους είπε, αλλά κάνετε τα θελήματά σας, όχι το δικό μου θέλημα. Καταπιέζετε και κακομεταχειρίζεστε όσους είναι κάτω από την εξουσία σας. Νηστεύετε, αλλά δεν αποφεύγετε τις φιλονικίες και τις διαμάχες και την κακοποίηση των αδυνάτων. Εγώ δεν όρισα τέτοια νηστεία, αλλά θέλω να λύσετε κάθε δεσμό σας με την αδικία, να μοιράζεστε το ψωμί σας με τους πεινασμένους, να δίνετε στέγη στους άστεγους και να ντύνετε τους γυμνούς. Τότε θα σας περιβάλει η δόξα μου. Τότε θα προσεύχεσθε, και θα σας ακούω (Ησ. 58 -9).

Παρόμοια διαβάζουμε και στον προφήτη Ζαχαρία. Όταν οι Εβραίοι ρώτησαν τον Κύριο μέσω του προφήτη για νηστείες και προσφορές, Εκείνος τους αποκάλυψε ότι το θέλημά Του είναι να κρίνουν με δικαιοσύνη, να είναι σπλαχνικοί προς το συνάνθρωπο, να κάνουν έργα αγάπης, να μη μνησικακούν (Ζαχ. 7:9-10).

Απορία, όμως, και θαυμασμό προκαλεί αυτό που είναι γραμμένο στον προφήτη Ιεζεκιήλ για τα Σόδομα. Ενώ είναι σ΄όλους γνωστές οι φοβερές σαρκικές αμαρτίες των Σοδομιτών, ο Κύριος αποκαλύπτει ότι κατέστρεψε την πόλη κυρίως για τρία άλλα αμαρτήματα: την υπερηφάνεια, τη σπατάλη και την ασπλαχνία απέναντι στον πλησίον. “Αυτή ήταν η παρανομία των Σοδόμων…, η υπερηφάνεια, ζούσαν μια σπάταλη ζωή μέσα στην αφθονία των υλικών αγαθών… και δεν έδιναν καμιά βοήθεια στο απλωμένο χέρι των φτωχών και των αναγκεμένων” (Ιεζ. 16:49).

Το ιερό Ευαγγέλιο, πάλι, που είναι ο νόμος της αγάπης, τι άλλο τονίζει περισσότερο απ΄αυτή την αρετή; Δεν χρειάζεται παρά να θυμηθούμε ότι ο Κύριος, προλέγοντας το πώς θα κριθεί ο κόσμος στη δεύτερη έλευσή Του, καθόρισε τα έργα της αγάπης προς το συνάνθρωπο σαν αποφασιστικά κριτήρια για τη σωτηρία ή τον κολασμό του καθενός μας: “Αφού τα κάνετε αυτά σ΄έναν από τους άσημους αυτούς αδελφούς μου, τα κάνατε σ΄εμένα… Αφού δεν τα κάνατε αυτά σ΄έναν από αυτούς τους άσημους μου, ούτε σ΄εμένα τα κάνατε” (Ματθ. 25:40, 45). Διακήρυξε ακόμα, ότι όλος ο νόμος και οι προφήτες συνοψίζονται στις δύο αυτές εντολές, της αγάπης στο Θεό και της αγάπης στον πλησίον (Ματθ. 22:40). Αλλά και στην τελευταία μεγάλη διδαχή Του, στη διάρκεια του Μυστικού Δείπνου, η κύρια υποθήκη Του ήταν: “Αυτή είναι η δική μου εντολή: Ν΄αγαπάτε ο ένας τον άλλον, όπως εγώ σας αγάπησα” (Ιω. 15:12). Και πάλι: “Έτσι θα σας ξεχωρίζουν όλοι πώς είστε μαθητές μου, αν έχετε αγάπη ο ένας για τον άλλο” (Ιω. 13:35). Μάλιστα, μετά το Δείπνο εκείνο, ο Ιησούς, στη γνωστή αρχιερατική Του προσευχή, είπε και τούτα τα λόγια: “Σε παρακαλώ όχι μόνο για τους μαθητές μου, αλλά και για κείνους που με το κήρυγμα αυτών θα πιστέψουν σ΄εμένα. Για να είναι όλοι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι ενωμένος μ΄εμένα κι εγώ μ΄εσένα… ώστε να είναι μέσα τους η αγάπη με την οποία με αγάπησες” (Ιω. 17:20-21,26). Τι σημαίνει αυτό το τελευταίο χωρίο; Ότι ο Κύριος θέλει να συνδέει τους χριστιανούς αγάπη τόσο μεγάλη, τόσο δυνατή, όσο κι εκείνη που συνδέει το Θεό Πατέρα μ΄Εκείνον, τον Υιό και Λόγο Του – αγάπη θεία, αγάπη τέλεια, αγάπη που κάνει επουράνιους τους επίγειους ανθρώπους.

Πώς εγκωμιάζει την αγάπη και ο απόστολος Παύλος! Τη θεωρεί κι εκείνος ως την τέλεια εκπλήρωση όλων των εντολών του Θεού: “Να μη χρωστάτε σε κανένα τίποτα, παρά μόνο το ν΄αγαπάει ο ένας τον άλλο. Όποιος αγαπάει τον άλλο, έχει τηρήσει το σύνολο των εντολών του Θεού. Γιατί το “μη μοιχεύσεις”, “μη φονεύσεις”, “μην κλέψεις”, “μην επιθυμήσεις” κι όλες γενικά οι εντολές συνοψίζονται στη μία ετούτη: “Ν΄ αγαπήσεις τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου” (Ρωμ. 13:8 -9). Και στον ανυπέρβλητο εκείνον ύμνο της αγάπης, γράφει: “Αν μπορώ να μιλάω όλες τις γλώσσες των ανθρώπων, ακόμα και των αγγέλων, αλλά δεν έχω αγάπη για τους άλλους, έγινα σαν τον άψυχο χαλκό, που βουίζει, όταν τον χτυπούν, ή σαν το κύμβαλο, που βγάζει θορυβώδη ήχο. Κι αν έχω της προφητείας το χάρισμα κι όλα κατέχω τα μυστήρια κι όλη τη γνώση, κι αν έχω ακόμα όλη την πίστη, έτσι που να μετακινώ βουνά, αλλά δεν έχω αγάπη, είμαι ένα τίποτα… Εκείνος που αγαπάει, έχει μακροθυμία, έχει και καλοσύνη, εκείνος που αγαπάει δεν ζηλοφθονεί, εκείνος που αγαπάει δεν κομπάζει ούτε υπερηφανεύεται, είναι ευπρεπής, δεν είναι εγωιστής ούτε ευερέθιστος, ξεχνάει το κακό που του έχουν κάνει, δεν χαίρεται για το άδικο που γίνεται, αλλά μετέχει στη χαρά για το σωστό. Εκείνος που αγαπάει, όλα τα ανέχεται, σε όλα εμπιστεύεται, για όλα ελπίζει, όλα τα υπομένει. Η αγάπη ποτέ δεν θα πάψει να υπάρχει” (Α΄Κορ. 13:1-8 ).

Εκείνος, όμως, που μιλάει περισσότερο για την αγάπη, δεν είναι φυσικά άλλος από τον αγαπημένο μαθητή του Κυρίου, τον άγιο Ιωάννη το Θεολόγο. Στις επιστολές του ταυτίζει την αρετή της αγάπης με τον ίδιο το Θεό: “Ο Θεός είναι αγάπη, κι όποιος ζει μέσα στην αγάπη, ζει μέσα στο Θεό, κι ο Θεός μέσα σ΄ αυτόν” (Α΄ Ιω. 4:16). Και εξηγεί, ότι δεν μπορεί ν΄ αγαπάει το Θεό ένας άνθρωπος που έχει του κόσμου τα πλούτη, και δεν σπλαχνίζεται το συνάνθρωπό του που βρίσκεται σε ανάγκη (Α΄Ιω. 3:17). Γι΄αυτό μας προτρέπει: “Παιδιά μου, ας μην αγαπάμε με λόγια και ωραίες φράσεις, αλλά με έργα και αγάπη αληθινή” (Α΄Ιω. 3:18 ). Και αλλού, γενικεύοντας την ίδια σκέψη, τονίζει: “Αν κάποιος πει: αγαπώ το Θεό, μισεί όμως τον αδελφό του, είναι ψεύτης. Γιατί, πραγματικά, αυτός που δεν αγαπάει τον αδελφό του, τον οποίο βλέπει, πώς μπορεί ν΄ αγαπάει το Θεό, τον οποίο δεν βλέπει;” (Α΄Ιω. 4:20). Τέλος, ο άγιος Ιερώνυμος μας πληροφορεί, ότι ο ευαγγελιστής και απόστολος της αγάπης, όταν πια έφτασε σε βαθιά γεράματα και δεν είχε τη δύναμη να κηρύσσει, όπως πρώτα, στις χριστιανικές κοινότητες της Εφέσου, όπου πήγαινε υποβασταζόμενος, επαναλάμβανε ακατάπαυστα μόνο αυτές τις τρεις λέξεις: “Τεκνία, αγαπάτε αλλήλους”.

Ας αρκεστούμε, όμως, σ΄αυτές μόνο τις βασικές αγιογραφικές μαρτυρίες, που αποκαλύπτουν καθαρά το μέγεθος και τη σημασία της εν Χριστώ αγάπης προς τον πλησίον, και ας δούμε τώρα πώς μπορούμε να εκδηλώσουμε και να υλοποιήσουμε αυτή τη χριστομίμητη αρετή.

Με έξι τρόπους, που αποτελούν ισάριθμες βαθμίδες προόδου, καλλιεργείται, αυξάνεται και ολοκληρώνεται η αγάπη.

Ο πρώτος τρόπος – βαθμός είναι η απλή βίωση ενός αγαπητικού αισθήματος, μια απλή κίνηση της καρδιάς, που δεν προχωράει όμως σε τίποτε άλλο.

Ο δεύτερος βαθμός είναι η συμπαράσταση στον πλησίον με παρήγορα λόγια και καλές συμβουλές.

Ο τρίτος βαθμός είναι η υλική βοήθεια στην ανάγκη του, έστω κι από το υστέρημά μας.

Ο τέταρτος βαθμός είναι η υπομονή και η ανεξικακία στις ύβρεις, στις συκοφαντίες, στις αδικίες και σε κάθε κακό που μας κάνει ο πλησίον.

Ο πέμπτος βαθμός είναι όχι μόνο η υπομονή, αλλά κι η συγχώρηση εκείνου που μας βλάπτει.

Και ο έκτος βαθμός είναι η διπλή προσφορά στον πλησίον, προσφορά δηλαδή τόσο πνευματική όσο και υλική, που γίνεται είτε με την παραδειγματικά ενάρετη ζωή μας είτε με τους παρηγορητικούς και εποικοδομητικούς λόγους μας είτε με την ελεημοσύνη και άλλες αγαθοεργίες.

Η ολοκληρωμένη αγάπη έχει περάσει, με τη χάρη του Θεού, και από τις έξι παραπάνω βαθμίδες, οπότε εκδηλώνεται και με τους έξι αντίστοιχους τρόπους. Βέβαια, πέρα απ΄αυτές τις θετικές ή, όπως λέγονται, στερεωτικές εκδηλώσεις της αγάπης, δηλαδή το τι πρέπει να κάνουμε στον πλησίον, υπάρχουν και οι αρνητικές, δηλαδή το τι πρέπει ν΄αποφεύγουμε: Να μην τον κατακρίνουμε, να μην τον αδικούμε, να μην του δίνουμε κακές συμβουλές ή το κακό παράδειγμα κ.ο.κ. Για την αποφυγή του κακού, όμως, μιλήσαμε στο πρώτο μέρος του βιβλίου.

Αν φροντίσεις να θυμάσαι πάντα και αν αγωνίζεσαι να εφαρμόζεις στη ζωή σου όσα διάβασες εδώ, τότε θα εκπληρώνεις την εντολή της αγάπης όπως θέλει ο Χριστός.

Πριν κλείσουμε και τούτο το κεφάλαιο, ας επαναλάβουμε και ας εξηγήσουμε μια παρομοίωση που κάναμε στο προηγούμενο: ότι απέναντι στον πλησίον πρέπει να έχεις καρδιά μάνας. Τι σημαίνει αυτό;

Παρατήρησε μια καλή και γνωστική μάνα, πόση αγάπη έχει στο παιδί της, πώς το συμβουλεύει και το νουθετεί, πώς το φροντίζει και το βοηθάει σ΄όλες του τις ανάγκες, πώς άλλες φορές υπομένει καρτερικά τις αταξίες του και άλλες το μαλώνει ή το τιμωρεί με διάκριση. Συχνά, πάλι, προσποιείται ότι δεν αντιλήφθηκε τα σφάλματά στου, σκεπάζοντάς τα με σύνεση. Με όλους αυτούς τους τρόπους, η μητρική αγάπη είναι που εκδηλώνεται σαν βασίλισσα και μητέρα όλων των αρετών. Συνάμα συλλογίσου, πόσο χαίρεται και αγάλλεται μια μάνα, όταν το παιδί της είναι καλά και ευτυχεί, πόσο πονάει και θλίβεται, όταν είναι άρρωστο ή δυστυχεί, με πόσο ζήλο αγωνίζεται για την προκοπή και την ωφέλειά του, με πόση θέρμη προσεύχεται γι΄αυτό, κοντολογίς, πόσο νοιάζεται για το παιδί της περισσότερο παρά για τον εαυτό της -τόσο, που και τη ζωή της θυσιάζει πρόθυμα, αν πρόκειται να σώσει έτσι τη δική της.

Ίσως θα ρωτήσεις, πώς μπορείς να έχεις τέτοια διάθεση καρδιάς απέναντι σ΄έναν ξένο και άγνωστό σου; Μάθε, λοιπόν, ότι κάθε άνθρωπος, γνωστός ή άγνωστος σ΄εσένα, είναι, όπως ακριβώς κι εσύ, δημιούργημα του Θεού και παιδί Του, επομένως αδελφός σου. Ο πλησίον είναι ζωντανό μέλος του Χριστού, όπως κι εσύ, σύμφωνα με τη μαρτυρία του αποστόλου: “Ο Χριστός μοιάζει με το σώμα, που, ενώ είναι ένα, έχει πολλά μέλη, και όλα τα μέλη του σώματος, αν και είναι πολλά, αποτελούν ένα σώμα… Εσείς όλοι μαζί αποτελείται το σώμα του Χριστού και είστε μέλη του, ο καθένας σας χωριστά” (Α΄Κορ. 12:12, 27). Γι΄αυτό, αν κάνεις κακό στον πλησίον, είναι σαν να το έκανες στον ίδιο το Χριστό, και αν τον ευεργετήσεις, είναι σαν να ευεργέτησες το Χριστό. Έτσι δεν πρέπει να βλέπεις τον πλησίον σαν άνθρωπο, αλλά σαν τον Κύριο, αφού είναι και μέλος Του και εικόνα Του.

Βίασε, λοιπόν, τη θέλησή σου στην καλλιέργεια και την αύξηση της αγάπης προς το συνάνθρωπο, γιατί μ΄αυτήν αναγνωρίζεσαι σαν γνήσιος μαθητής του Θεανθρώπου, ενώ χωρίς αυτήν σε τίποτα δεν ωφελείσαι, όσες άλλες αρετές κι αν έχεις.

___________________

*Ο συγγραφέας του βιβλίου “Αμαρτωλών Σωτηρία” μοναχός Αγάπιος, κατά κόσμον Αθανάσιος Λάνδος, ο “μέγας ευαγγελιστής του υποδούλου Γένους”, γεννήθηκε στο Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο της Κρήτης, στα τέλη του 16ου αι. (μετά το 1580). Οι σαφείς και έγκυρες βιογραφικές πληροφορίες για τον Αγάπιο είναι πενιχρές, κι αυτές σεμνά κρυμμένες μέσα στα έργα του. Γιατί, όπως σωστά παρατηρήθηκε, ήταν ο ορθόδοξος μοναχός που κράτησε τον εαυτό του στη σκιά -άλλωστε, ούτε σχέσεις με προσωπικότητες της εποχής του επιδίωξε ούτε εκκλησιαστικά αξιώματα επιζήτησε-, ενώ φρόντισε για την προβολή του λόγου του Θεού και την ψυχική ωφέλεια των συνανθρώπων του. Ξέρουμε μόνο ότι σπούδασε τα ελληνικά και τα ιταλικά γράμματα στην Κρήτη, όπου η παιδεία γνώριζε τότε μεγάλη ακμή, ίσως μάλιστα και στην Ιταλία. […] (Από την εισαγωγή της έκδοσης)

[Το βιβλίο (το οποίο και συνιστούμε ανεπιφύλακτα) χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο αναφέρεται στις αμαρτίες και τα πάθη, στις θλίψεις και τη ματαιότητα του κόσμου. Το δεύτερο, στη σχέση μας με το Θεό, τον πλησίον και τον εαυτό μας, στη νηστεία και την προσευχή, στην εξομολόγηση και τη θεία κοινωνία, στη μνήμη του θανάτου, στον παράδεισο και την κόλαση]

ΠΗΓΗ: https://alopsis.gr

Το άρθρο Πώς Θα Σωθούμε: Εσύ και ο συνάνθρωπος (Ιερά Μονή Παρακλήτου) εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Λόγοι παρηγοριάς στους θλιμμένους:

α΄. Η καλύτερη παρηγοριά για τους θλιμμένους είναι η επίγνωση των αμαρτημάτων τους

β΄. Η παρηγοριά της προσευχής

γ΄. Επτά ωφέλιμες και παρήγορες σκέψεις

δ΄. Η Θεία Κοινωνία

ε΄. Παρήγοροι λόγοι στους φτωχούς

ς΄. Παρήγοροι λόγοι στους αρρώστους και τους αναπήρους

z΄. Παρήγοροι λόγοι σ΄αυτούς που πενθούν για το θάνατο αγαπημένων τους προσώπων

Όσα διάβασες ως εδώ, θα ήταν αρκετά για να παρηγορηθείς και να καταλάβεις πόσο ωφελείσαι από τις θλίψεις, αν δεν ήσουν κι εσύ, όπως όλοι μας, άνθρωπος αδύναμος. Για την αδυναμία, λοιπόν, και τη χαυνότητα της φύσεως, καθώς και για μεγαλύτερη ψυχική σου ενίσχυση, διάβασε και όσα είναι γραμμένα πιο κάτω.

α΄. Η καλύτερη παρηγοριά για τους θλιμμένους είναι η επίγνωση των αμαρτημάτων τους

Το πρώτο σου γιατρικό, το πρώτο παυσίπονο που θα πάρεις στον καιρό των θλίψεων, ας είναι τούτος ο καλός λογισμός, που αναφέραμε και πριν, ότι για τις πολλές σου αμαρτίες σου άξιζαν χειρότερα δεινά. Και μην τολμήσεις να πεις, όπως μερικοί ανόητοι, ότι δεν έχεις κάνει κανένα κακό. Όλοι έχουμε αμαρτήσει, με τον ένα τρόπο ή με τον άλλο. Όταν οι άγιοι Τρεις Παίδες μέσα στο καμίνι δόξαζαν το Θεό λέγοντας, “Ας είσαι δοξασμένος Κύριε, γιατί με ακρίβεια και δικαιοκρισία ξεσήκωσες όλα τούτα εναντίον μας, εξαιτίας των αμαρτιών μας” (Δαν., Προσ. Άζαρ.: 2, 4), τι να πούμε εμείς; Όταν ο μέγας Παύλος ομολογούσε ότι είναι ο πρώτος των αμαρτωλών (Α΄Τιμ. 1:15), δεν θα είμαστε αναίσθητοι και θρασύτατοι αν αρνηθούμε τη δική μας αμαρτωλότητα;

Όταν, λοιπόν, σε χτυπήσει μια συμφορά, αναλογίσου πόσες φορές παραβίασες τις θείες εντολές, πόσες φορές υπερηφανεύθηκες, θύμωσες, αδίκησες, έβρισες, υποκρίθηκες, συκοφάντησες ή μ΄οποιονδήποτε άλλο τρόπο έσφαλες ενώπιον του Κυρίου, από τον οποίο τόσο έχεις ευεργετηθεί, και απέναντι στους συνανθρώπους σου, τους οποίους οφείλεις ν΄αγαπάς σαν τον εαυτό σου. Και τότε θα παραδεχθείς και θα ομολογήσεις με ντροπή, ότι και αυτή και άλλη βαρύτερη παίδευση έπρεπε να σου στείλει η δικαιοκρισία του Θεού, που, όπως δεν αφήνει αρετή αβράβευτη, έτσι δεν αφήνει και αμαρτία απαίδευτη.

Αν για έναν και μόνο υπερήφανο λογισμό τιμωρήθηκε τόσο αυστηρά ο Εωσφόρος, που σαν άγγελος ήταν το εκλεκτότερο δημιούργημα του Πλάστη, πόσο πρέπει να τιμωρηθείς εσύ, ο άνθρωπος, που τόσες φορές και με τόσους τρόπους έχεις υπερηφανευθεί ενώπιον Θεού και ανθρώπων; Αν για μια και μόνη παράβαση εξορίστηκε ο Αδάμ από τον παράδεισο, τι πρέπει να πάθεις εσύ, που τόσες παραβάσεις και ανομίες κάνεις καθημερινά;

Με τέτοιες και άλλες παρόμοιες σκέψεις θα παρηγορηθείς και θα καταλάβεις πως οι θλίψεις, που δοκιμάζεις, είναι ασήμαντες μπροστά σ΄αυτές που θα σου άξιζαν, όταν μάλιστα έτσι καθαρίζεσαι και αποκτάς ελπίδα σωτηρίας. Γιατί είναι σαν να χρωστάς σε κάποιον χίλια φλουριά, κι απ΄αυτά να πληρώνεις μόνο δέκα στο δανειστή σου, που σου χαρίζει μεγαλόψυχα τα υπόλοιπα.

β΄. Η παρηγοριά της προσευχής

Δεν υπάρχει στον κόσμο υψηλότερη εργασία από την προσευχή, γιατί αυτή ενώνει τον άνθρωπο με τον Θεό. Για το μεγαλείο και τη σπουδαιότητά της, τους τρόπους και τ΄αποτελέσματά της μας μιλούν διεξοδικά οι ιερές Γραφές και οι άγιοι Πατέρες. Εδώ τώρα θα τονίσουμε μόνο πόσο βοηθάει στις θλίψεις.

Πραγματικά, δεν υπάρχει πιο μεγάλη παράκληση από την καταφυγή στον Κύριο με την προσευχή. “Στον Κύριο προσευχήθηκα δυνατά, όταν με βρήκαν θλίψεις, και με άκουσε”, λέει ο προφήτης Δαβίδ (Ψαλμ. 119:1).

Αυτό έκαναν όλοι οι άγιοι στις θλίψεις τους, και η θεία βοήθεια δεν αργούσε, όπως δεν αργεί ποτέ ν΄ανταποκριθεί στην ικεσία του δικαίου. Είναι, άλλωστε, ρητή η υπόσχεση του Κυρίου: “Ζήτησε τη βοήθειά μου στη θλίψη σου, και θα σε γλυτώσω απ΄αυτήν” (Ψαλμ. 49:15).

Μόλις, λοιπόν, πέσει επάνω σου η θλίψη, μη μικροψυχήσεις, μην ταραχθείς. Στρέψε ικετευτικά τα μάτια σου στον ουρανό, και ζήτα ταπεινά τη θεία βοήθεια.

Αν συμφέρει την ψυχή σου και συμβάλλει στη σωτηρία σου η απαλλαγή από τη δοκιμασία, να μην έχεις αμφιβολία ότι ο Θεός θα εισακούσει την προσευχή σου και θα σε απαλλάξει. Αν όμως αυτό είναι ασύμφορο για την ψυχή σου -πράγμα που μόνο Εκείνος, ο πάνσοφος, γνωρίζει- μήτ΄εσύ δεν θα πρέπει να το θέλεις.

Καλύτερα είναι να θλίβεσαι πρόσκαιρα τώρα, παρά να στερηθείς την αιώνια ζωή.

Όπως και να έχει το πράγμα, μη σταματήσεις να προσεύχεσαι. Γιατί πολλές φορές ο Κύριος επιτρέπει να μας βρουν οι θλίψεις για να τρέξουμε κοντά Του.

Όταν όλα πηγαίνουν καλά, Τον ξεχνάμε. Και όταν αρχίζουν τα προβλήματα, τότε Τον θυμόμαστε! Είμαστε κι εμείς σαν τ΄άμυαλα παιδάκια, που, όταν είναι χορτάτα και δεν έχουν καμιά δυσκολία, το ρίχνουν στο παιχνίδι και ξεχνούν τους γονείς τους, όταν όμως πεινάσουν ή πέσουν και χτυπήσουν πουθενά, τότε τρέχουν κλαίγοντας στους γονείς και ζητούν βοήθεια.

Όλα τα καλά με την προσευχή τ΄ αποκτάμε. Και όλα τα λυπηρά με την προσευχή τα ξεπερνάμε. Γι΄αυτό ο Ιησούς είπε: “Να μένετε άγρυπνοι και να προσεύχεστε αδιάκοπα” (Λουκ. 21:36).

Με την προσευχή θα νικήσεις κι εσύ τις θλίψεις, με την προσευχή θ΄αποκτήσεις τις αρετές, με την προσευχή θα ενωθείς με τον Κύριο, με την προσευχή θα γίνεις μέτοχος της μακαριότητός Του.

γ΄. Επτά ωφέλιμες και παρήγορες σκέψεις

Στον καιρό των θλίψεων θα ωφεληθείς πολύ, αν φέρνεις συχνά στο νου σου τις ακόλουθες σκέψεις, μελετώντας και αναλύοντάς τες σε βάθος και πλάτος με τον δικό σου τρόπο και λογισμό.

1. Τι ήσουνα πριν γεννηθείς, πριν καν συλληφθείς στη μήτρα της μητέρας σου; Δεν είχες μήτε σώμα μήτε ψυχή μήτε αίσθηση καμιά. Δεν ήσουνα τίποτα! Και το τίποτα, το μηδέν, είναι λιγότερο κι από ένα άχυρο, ένα χορταράκι, έναν κόκκο σκόνης. Γιατί αυτά έχουν ύπαρξη, εσύ όμως πριν από τη σύλληψή σου δεν είχες.

2. Στοχάσου την ευσπλαχνία του πανάγαθου Θεού, που από το τίποτα σε δημιούργησε “κατ΄εικόνα” Του, δίνοντάς σου όχι μόνο το υπερθαύμαστο ανθρώπινο σώμα, αυτό το θαύμα των θαυμάτων, με την ποικιλία των οργάνων και των λειτουργιών και των αισθήσεων, αλλά και τη μοναδική θεοειδή ψυχή, με τον λογικό νου, τη θέληση, τη μνήμη και τις άλλες δυνάμεις.

3. Αναλογίσου μετά απ΄αυτό, πόση πρέπει να είναι η ευγνωμοσύνη σου σ΄Εκείνον, τον ύψιστο και πανάγαθο Ευεργέτη σου, από τον οποίο πήρες δωρεάν τόσα χαρίσματα, πόσο χρωστάς να Τον αγαπάς, να Τον ευχαριστείς, να Τον δοξολογείς, να Τον υπηρετείς, και πόσο να προσέχεις, ώστε ποτέ να μην Του φταίξεις και να μην Τον πικράνεις.

4. Αναλογίσου τώρα την αγνωμοσύνη σου απέναντι στον Πλάστη σου, μια και έκανες ακριβώς τα αντίθετα απ΄αυτά που έπρεπε. Αντί να Τον αγαπάς και να Τον ευχαριστείς και να Τον υμνείς και να Τον ευαρεστείς, εσύ Τον καταφρόνησες και Τον εγκατέλειψες και Τον λύπησες, προτιμώντας τα πρόσκαιρα πράγματα και τις εφάμαρτες ηδονές.

5. Συλλογίσου πόσες τιμωρίες θα σου άξιζαν για την αχαριστία σου τούτη και πόσο δίκιο θα είχε ο Κύριος, αν σου στερούσε όλα όσα σου έδωσε, ακόμα και τη ζωή, το μεγαλύτερο δώρο Του. Αυτή η σκέψη, πιο πολύ απ΄όλες τις άλλες, θα σου εμπνεύσει θείο φόβο και θα σε βοηθήσει να υπομείνεις κάθε θλίψη, καθώς θα παραδεχθείς αναμφίβολα πως υποφέρεις λιγότερο απ΄όσο σου πρέπει.

6. Θαύμασε την άπειρη και ανερμήνευτη αγαθότητα του Θεού μας, που, ενώ μπορεί αυτήν ακριβώς τη στιγμή να σε τιμωρήσει βαριά και να σε θανατώσει και να σε κολάσει αιώνια, περιμένει ο πολυεύσπλαχνος τη μετάνοιά σου. Κι αν σε παιδεύει τώρα με μικρές και παροδικές θλίψεις, το κάνει για το καλό σου, σαν στοργικός Πατέρας, για να βγεις από τον κακό δρόμο της αμαρτίας και να έρθεις στον ίσιο της αρετής, ώστε τελικά, λουσμένος και καθαρισμένος στο λουτρό των λυπηρών, ν΄αξιωθείς την απόλαυση του παραδείσου.

7. Αποφάσισε, από δω κι εμπρός τουλάχιστον, να δαπανήσεις όλη την υπόλοιπη ζωή σου, τη ζωή που ανήκει σ΄Εκείνον και όχι σ΄εσένα, στη διακονία και στη δόξα Του. Να Τον τιμάς και να Τον ευχαριστείς ακατάπαυστα για τις ευεργεσίες Του, αλλά και ν΄αποδέχεσαι καρτερικά κι αγόγγυστα τις δοκιμασίες που παραχωρεί σαν φάρμακα και γιατρικά της κακίας σου. Να θυσιάσεις, τέλος, πρόθυμα, και τιμή και περιουσία και ζωή ακόμα, παρά να Τον αρνηθείς ή να παραβείς τις εντολές Του.

Αυτά να σκέφτεσαι και να μελετάς, και θα δεις πόσο καρπό και πόση ωφέλεια θα σου δώσουν στον καιρό των θλίψεων.

δ΄. Η Θεία Κοινωνία

“Μπροστά στα μάτια εκείνων που με θλίβουν, μου έστρωσες τραπέζι πνευματικό” (Ψαλμ. 22:5). Η Τράπεζα του Κυρίου, τα άχραντα θεία Μυστήρια, το Σώμα και το Αίμα του Χριστού, είναι ο μεγαλύτερος θησαυρός που μας χάρισε ο ενανθρωπήσας Υιός του Θεού. Μήτε ανθρώπινη γλώσσα μήτε αγγελική μπορεί να εκφράσει τη χάρη, να περιγράψει τη δύναμη, να προσδιορίσει την αξία του θησαυρού τούτου.

Η Θεία Κοινωνία έκανε τους μάρτυρες και τους οσίους να υπομείνουν με χαρά όλες τις θλίψεις τους. Η θεία Κοινωνία μπορεί να στηρίξει τώρα και τις δικές μας καρδιές στις δύσκολες περιστάσεις που μας βρίσκουν.

Πλησίαζε συχνά, λοιπόν, κι εσύ, που θλίβεσαι, στο άγιο Ποτήριο, “μετά φόβου Θεού, πίστεως και αγάπης”. Μετά την πρέπουσα πνευματική προετοιμασία, παίρνε μέρος στην πνευματική Τράπεζα που ετοίμασε ο Θεάνθρωπος, με εδέσματα τη Σάρκα και το Αίμα Του. Γιατί η Θεία Κοινωνία δεν προσφέρεται μόνο “εις άφεσιν αμαρτιών και εις ζωήν αιώνιον”, είναι και η θεραπεία των ασθενών, είναι και η παρηγοριά των θλιμμένων. Είναι η πιο μεγάλη ενίσχυση και κάθε δοκιμαζόμενο άνθρωπο, καθώς ομολογούν από την πείρα τους πολλοί χριστιανοί.

ε΄. Παρήγοροι λόγοι στους φτωχούς

Μια από τις πιο μεγάλες θλίψεις σ΄αυτόν τον κόσμο είναι η φτώχεια. Όταν ο άνθρωπος δεν έχει τα αναγκαία υλικά πράγματα, υποφέρει και στενοχωριέται, ιδιαίτερα μάλιστα βλέποντας τους άλλους να έχουν σε αφθονία όσα αυτός στερείται. Εκείνοι, νεότεροί του ίσως, έχουν χρήματα, σπίτια, κτήματα, αυτός ούτ΄ένα καλύβι. Εκείνοι είναι καλοντυμένοι, αυτός σχεδόν γυμνός. Εκείνοι χορταίνουν μ΄ό,τι φαγητό επιθυμήσουν, αυτός με δυσκολία εξασφαλίζει το καθημερινό του ψωμί.

Κάνοντας αυτές τις διαπιστώσεις ο φτωχός, θλίβεται τόσο, που άλλοτε μισεί τη ζωή και ζητάει το θάνατο, άλλοτε πάλι αγανακτεί και καταριέται και βλαστημάει Θεό και ανθρώπους.

Αυτό όμως δεν οφείλεται παρά στην αγνωσία μας. Δεν γνωρίζουμε τι πραγματικά μας ωφελεί και τι πραγματικά μας βλάπτει. Γιατί, αν γνωρίζαμε, θα χαιρόμασταν στη θλίψη και θα λυπόμασταν στην ευτυχία.

Θαρρούν οι περισσότεροι ότι ο πλούτος είναι το μεγαλύτερο αγαθό της ζωής και η φτώχεια το μεγαλύτερο κακό. Εσύ όμως, αδελφέ, πρέπει να μάθεις την αλήθεια, τι είναι δηλαδή αυτός ο πλούτος που ποθείς και που η στέρησή του σε θλίβει.

Ο Κύριος, στην παραβολή του σπορέως (Ματθ. 13:1-23), παρομοιάζει τον πλούτο με τ΄αγκάθια, που πνίγουν το λόγο Του και δεν τον αφήνουν να καρποφορήσει στην ψυχή του ανθρώπου. Τι άλλο, αλήθεια, κάνουν οι πλούσιοι και οι κυνηγοί του πλούτου, παρά να πνίγονται ακατάπαυστα μέσα στις μέριμνες για τη συγκέντρωση επίγειων αγαθών, αφήνοντας έτσι ακαλλιέργητη την ψυχή τους και αδιαφορώντας για τη σωτηρία τους;

Μια τέτοια δραστηριότητα, όμως, έχει και άλλες ολέθριες συνέπειες. Γιατί όποιος κυνηγάει το χρήμα, κάνει και παρανομίες και απάτες και καταχρήσεις και κλοπές και άλλες πολλές αμαρτίες. Όπως λέει ο απόστολος Παύλος, “όσοι θέλουν να πλουτίσουν, πέφτουν σε πειρασμό, σε παγίδα του διαβόλου και σε πολλές επιθυμίες ανόητες και βλαβερές, που βυθίζουν τους ανθρώπους στην καταστροφή και στο χαμό” (Α΄Τιμ. 6:9). Γι΄αυτό και ο προφήτης Δαβίδ συμβουλεύει: Αν δείτε να τρέχει μπροστά σας σαν ποτάμι ο πλούτος, μην προσκολλάτε σ΄αυτόν την καρδιά σας και μη θαμπώνεστε από την εφήμερη λάμψη του (Ψαλμ. 61:11). Κακίζει μάλιστα ο ψαλμωδός τους ανθρώπους που αγαπούν τη ματαιότητα και ζητούν το ψεύδος (Ψαλμ. 4:3), γιατί, σαν λογικά πλάσματα του πάνσοφου Θεού, θα έπρεπε να κυβερνιούνται από τον λογικό τους νου και όχι από τις επιθυμίες τους, σαν τ΄άλογα ζώα.

Εσύ, λοιπόν, αδελφέ, μίσησε τον πλούτο και αγάπησε τη φτώχεια. Μίσησε τα υλικά και αγάπησε τα πνευματικά. Μίσησε τα εφήμερα και αγάπησε τα αιώνια. Μίσησε τη μέριμνα, που σκορπίζει το νου και τον απομακρύνει από τον Κύριο, και αγάπησε την αμεριμνία, που σε φέρνει κοντά στον Κύριο. Μίσησε την αμαρτία, που συντροφεύει τον πλούτο, και αγάπησε την αρετή, που συντροφεύει τη φτώχεια. Τι κι αν στερείσαι εδώ; Θ΄απολαύσεις εκεί, στον ουρανό. “Μακάριοι εσείς οι φτωχοί, γιατί δική σας είναι η βασιλεία του Θεού”, βεβαίωσε ο Ιησούς (Λουκ. 6:20). Τι κι αν δεν μοιάζεις στον Κροίσο ή στο Μίδα ή στο Μαικήνα; Μοιάζεις στο Χριστό, στο Σωτήρα σου, που έζησε πάνω στη γη μέσα σε έσχατη πενία. Γεννήθηκε σ΄ένα ταπεινό σπήλαιο, τοποθετήθηκε στο παχνί των αλόγων, μεγάλωσε στερημένα στο σπίτι του φτωχού μαραγκού Ιωσήφ, ως τη θυσία Του, δεν είχε “πού να γείρει το κεφάλι” (Ματθ. 8 , και τέλος πέθανε πάνω στο σταυρό γυμνός, εγκαταλειμένος, μην έχοντας ούτ΄ένα ποτήρι νερό στην επιθανάτια και αγωνιώδη εκείνη δίψα Του.

Είσαι φτωχός; Είσαι μακάριος! Γιατί και στον Ιησού μοιάζεις -τι μεγαλύτερη τιμή απ΄αυτή;- και της βασιλείας Του θα γίνεις μέτοχος, στρέφοντας το ενδιαφέρον σου από τα υλικά στα πνευματικά και φροντίζοντας για τη σωτηρία σου. Αν το κάνεις αυτό, μπορεί να είσαι φτωχός, ο Θεός όμως δεν θ΄αφήσει να σου λείψει τίποτε από τα αναγκαία, όπως το υποσχέθηκε: “Πρώτα απ΄όλα να επιζητείτε τη βασιλεία του Θεού και την επικράτηση του θελήματός του, κι όλα τα επίγεια αγαθά θ΄ακολουθήσουν” (Ματθ. 6:33).

Μην ξεχνάς, τέλος, ότι μια μέρα θα πεθάνει και ο πλούσιος. Και ενώ εσύ, όπως είπαμε, αν σήκωσες τη φτώχεια σου με υπομονή και ευχαριστία και δοξολογία του Θεού, θα πας στους κόλπους του Αβραάμ, σαν τον φτωχό Λάζαρο, ο πλούσιος θα καταλήξει στον άδη και θ΄ακούσει από το στόμα του πατριάρχη: “Παιδί μου, εσύ απόλαυσες την ευτυχία στη ζωή σου, τώρα, λοιπόν, υποφέρεις” (πρβλ. Λουκ. 16:25).

ς΄. Παρήγοροι λόγοι στους αρρώστους και τους αναπήρους

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως κι απ΄τον πλούτο ποθητότερο επίγειο αγαθό είναι η σωματική υγεία και αρτιμέλεια. Γι΄αυτό και όλοι οι άνθρωποι σκορπάνε πρόθυμα και αφειδώλευτα τα χρήματά τους για χάρη της υγείας τους, ενώ απεναντίας ποτέ δεν θυσιάζουν την υγεία τους για τα χρήματα.

Όσο, λοιπόν, η υγεία θεωρείται σαν το μέγιστο αγαθό, τόσο η αρρώστια, από το άλλο μέρος, σαν το μέγιστο δεινό. Αν όμως ήξεραν οι άρρωστοι τι ωφέλεια έχουν από την αρρώστια, αν ήξεραν οι ανάπηροι τι κέρδος αποκομίζουν από την αναπηρία, θα παρηγορούνταν πολύ και θα σήκωναν με μεγάλη υπομονή τους πόνους και τις οδύνες τους. Γιατί η σωματική ασθένεια μπορεί να δώσει πολλούς πνευματικούς καρπούς, όταν ο άνθρωπος την αντιμετωπίσει με γνώση και σύνεση. Ας θυμηθούμε και πάλι τον Ιώβ, που δοξάστηκε και βραβεύτηκε από το Θεό περισσότερο για την αξιοθαύμαστη υπομονή του, στον καιρό της φρικτής αρρώστιας του, παρά για τις προηγούμενες αγαθοεργίες και την αρετή του. Βέβαια, ο Ιώβ ήταν δίκαιος, ενώ εσύ κι εγώ είμαστε αμαρτωλοί. Μα γι΄αυτό ακριβώς πρέπει να σηκώσουμε με καρτερία και ευχαριστία την ασθένεια, επειδή απ΄αυτήν θα βγούμε πολλαπλά κερδισμένοι.

Πρώτον, η ασθένεια του σώματος γίνεται αιτία να γιατρευτούμε από την ασθένεια της ψυχής, την αμαρτία. Καθώς με τα πικρά βότανα και φάρμακα θεραπεύεται η σάρκα, έτσι με τους πικρούς πόνους ο άρρωστος έρχεται συχνά σε συναίσθηση και κατάνυξη, αναγνωρίζει τις αμαρτίες του, μετανοεί, εξομολογείται, αλλάζει ζωή, σώζεται.

Δεύτερον, η αρρώστια εξασθενίζει το σώμα και επιφέρει κατάπτωση όλων των δυνάμεων του ανθρώπου. Μαζί μ΄αυτές μειώνεται και η φυσική ορμή προς την αμαρτία, και ιδιαίτερα οι σαρκικές κινήσεις. Πολύ ωφελούνται έτσι οι ράθυμοι, οι αμελείς κι εκείνοι που δεν έχουν ισχυρή θέληση, γιατί δεν εγκρατεύονται από μόνοι τους. Αρκετοί άνθρωποι, όταν είναι υγιείς, δαπανούν ασυλλόγιστα τη δύναμή τους σε αμαρτίες. Όταν όμως αρρωστήσουν, και μάλιστα βαριά, τότε ούτε θέλουν ούτε και μπορούν ν΄αμαρτήσουν, οπότε συχνά μετανοούν και σωφρονίζονται.

Τρίτον, οι πόνοι και οι ταλαιπωρίες, στις οποίες υποβάλλεται κανείς όταν ασθενήσει, αντισταθμίζουν, θα μπορούσαμε να πούμε, τις προηγούμενες αμαρτίες και παραλείψεις του. Έτσι πρέπει να σκέφτεσαι, και να μην παραπονιέσαι. Πονούν λ.χ. τα μέλη σου; Πονούν τώρα, γιατί πρωτύτερα τα είχες κάνει όργανα ηδυπάθειας και ασωτίας. Σου επέβαλε ο γιατρός σκληρή και μακροχρόνια δίαιτα; Στερείσαι τώρα αναγκαστικά εκείνα που δεν στερήθηκες πρωτύτερα, όταν καταφρονούσες τις νηστείες της Εκκλησίας. Υποφέρεις από αϋπνίες; Να που τώρα ξαγρυπνάς ακούσια, και μάλιστα βασανιστικά, ενώ πρωτύτερα δεν πήγες ούτε μια φορά εκούσια σε κάποιαν αγρυπνία της Εκκλησίας. Με τέτοιες σκέψεις θα ταπεινώνεσαι και θα μετανοείς και θα προσεύχεσαι με δάκρυα στον Κύριο για να σε συγχωρήσει, οπότε είναι μεγαλύτερη η ωφέλειά σου από την αρρώστια παρά από την υγεία.

Τέταρτον, οι οδύνες και τα παθήματα σε κάνουν μιμητή του πάθους του Χριστού. Όσο περισσότερο πάσχεις, τόσο πιο πολύ μοιάζεις σ΄Εκείνον και σταυρώνεσαι μαζί Του. Έτσι όμως και θα δοξαστείς επίσης μαζί Του στον παράδεισο. Πες μου, υπάρχει μεγαλύτερο κέρδος απ΄αυτό;

Για όλους αυτούς τους καρπούς, υπόμενε καρτερικά την ασθένεια και μη θλίβεσαι. Να θυμάσαι και να βιώνεις τα ωραία και παρήγορα λόγια του αποστόλου Παύλου: “Αν και ο εξωτερικός μας άνθρωπος, δηλαδή το σώμα μας, φθείρεται, ο εσωτερικός όμως άνθρωπος, δηλαδή η ψυχή μας, μέρα με τη μέρα ανανεώνεται. Γιατί οι θλίψεις μας, που περνούν γρήγορα και γι΄αυτό είναι ελαφριές, μας προετοιμάζουν για ολοένα και μεγαλύτερο πλούτο αιώνιας δόξας. Δεν στοχεύουμε σ΄αυτά που φαίνονται, αλλά σ΄αυτά που δεν φαίνονται, γιατί όσα φαίνονται είναι πρόσκαιρα, ενώ όσα δεν φαίνονται είναι αιώνια” (Β΄Κορ. 4:16-18 ).

Όλα τούτα, βέβαια, αφορούν κι εσένα που δοκιμάζεσαι από κάποιαν αναπηρία. Είσαι τυφλός και λυπάσαι, επειδή δεν μπορείς να δεις το φως τού ήλιου και τις ομορφιές τής γης; Μάλλον να χαίρεσαι, γιατί δεν έχεις λόγο να παρακαλείς το Θεό μαζί με τον ψαλμωδό Δαβίδ, “Στρέψε αλλού τα μάτια μου, για να μη δουν τις ματαιότητες του κόσμου” (Ψαλμ. 118:37). Δεν θα ήταν καλύτερα για το Δαβίδ να είχε χάσει τα μάτια του, παρά να δει τη Βηρσαβεέ, γεγονός που τον οδήγησε σε τέτοια εγκλήματα (Β΄Βασ. 11:1-27); Και πόσοι άλλοι άνθρωποι από τα μάτια τους γκρεμίστηκαν στο βάραθρο της αμαρτίας και χάθηκαν ελεεινά; Άλλωστε, μάτια σωματικά έχουν και τ΄άλογα ζώα, εσύ όμως έχεις τα πιο πολύτιμα μάτια της λογικής ψυχής σου, με τα οποία μπορείς ν΄ατενίζεις νοερά το θείο πρόσωπο του ουράνιου Πατέρα, που αντικρύζουν οι άγιοι άγγελοι.

Όμοια, αν είσαι κουφός ή άλαλος, μην πικραίνεσαι. Γιατί έτσι έχεις ησυχία από εξωτερικούς θορύβους, και μπορείς ν΄ακούσεις, να προσέξεις και να οικειωθείς καλύτερα τα θεία λόγια που λαλεί μυστικά στην ψυχή σου ο Κύριος. Επιπλέον αποφεύγεις τα ψυχοβλαβή ακούσματα, τις αισχρολογίες, τις βλασφημίες, τα άσεμνα τραγούδια και άλλα παρόμοια.

Με ανάλογες σκέψεις να παρηγοριέσαι αν είσαι παράλυτος ή ανίατα άρρωστος, ή αν, τέλος πάντων, δεν έχεις χαρά και απόλαυση σε τούτο τον κόσμο, αλλ΄απεναντίας πόνους και ποικίλα προβλήματα υγείας. Να σκέφτεσαι, όπως είπαμε, πόσην ωφέλεια προξενούν αυτά στην ψυχή σου, και να δοξάζεις το Θεό που σε καθαρίζει εδώ με την ασθένεια και σου χαρίζει αιώνια αγαλλίαση στη βασιλεία Του.

z΄. Παρήγοροι λόγοι σ΄αυτούς που πενθούν για το θάνατο αγαπημένων τους προσώπων

Όταν επιστρέφει κανείς από την ξενητιά στην πατρίδα του, είναι όλος ευφροσύνη και αγαλλίαση, επειδή έρχεται να δει τους συγγενείς και τους αγαπημένους του. Όταν βρίσκεται κανείς κλεισμένος σε σκοτεινή φυλακή και τον αφήσουν ελεύθερο, χοροπηδάει απ΄τη χαρά του, επειδή, από τον ζοφερό εκείνο τόπο τής καταδίκης, βγήκε στο φως και βρήκε τη λευτεριά του. Και όταν ο ταλαιπωρημένος και θαλασσοπνιγμένος ναυτικός φτάνει στο λιμάνι, λυτρωμένος από τ΄άγρια κύματα και τους κινδύνους, νιώθει μεγάλη ανακούφιση, επειδή έφτασε στον προορισμό του και δεν φοβάται πια τίποτα.

Πικρή ξενητιά, σκοτεινή φυλακή και άγρια θάλασσα είναι τούτη η ζωή, αδελφέ. Όσο βρισκόμαστε πάνω στη γη, έχουμε θλίψεις και βάσανα και στενοχώριες. Μόνο όταν, με του Θεού το θέλημα, πεθαίνουμε, τότε τελειώνει η ξενητιά και η εξορία μας, τότε βγαίνει από τη φυλακή του σώματος η αθάνατη ψυχή μας, τότε πηγαίνουμε στο ποθητό λιμάνι της αναπαύσεως, “ένθα ούκ έστι πόνος, ού λύπη, ού στεναγμός, αλλά ζωή ατελεύτητος”.

Όποιος, λοιπόν, πικραίνεται και λυπάται για τον βιολογικό θάνατο φίλου ή συγγενούς του, είναι ασύνετος. Όχι μόνο δεν πρέπει να λυπάται, αλλά και να χαίρεται, γιατί ο αγαπημένος του άφησε το χωμάτινο σώμα και αναχώρησε για τους ουρανούς, όπου θα ντυθεί ένα άλλο, αιώνιο και άφθαρτο. Αυτό ποθούσε ο απόστολος Παύλος, όταν έλεγε: “Ξέρουμε πως, αν η επίγεια σκηνή που κατοικούμε, δηλαδή το σώμα, διαλυθεί, έχουμε στους ουρανούς κατοικία αιώνια, οικοδομημένη από το Θεό κι όχι από ανθρώπινα χέρια. Γι΄αυτό τώρα στενάζουμε, περιμένοντας με λαχτάρα να ντυθούμε το ουράνιο σώμα μας” (Β΄Κορ. 5:1-2). Άλλοτε πάλι διακήρυσσε ότι γι΄αυτόν “το να ζει” σήμαινε “ζωή με το Χριστό και το να πεθάνει ήταν κέρδος”, και ότι φλεγόταν από την επιθυμία “να φύγει απ΄αυτόν τον κόσμο και να είναι μαζί με το Χριστό” (Φιλιπ. 1:21, 23).

Έτσι αντιμετωπίζουν το θάνατο οι αληθινοί χριστιανοί: Σαν τέλος της απατηλής και αρχή της αυθεντικής ζωής, σαν τέλος του πολέμου και αρχή της ειρήνης, σαν τέλος του μόχθου και αρχή των βραβείων. Γιατί, λοιπόν, κλαις για το θάνατο του γονιού σου ή του παιδιού σου ή του συντρόφου σου ή του φίλου σου;

Ίσως θα πεις, ότι αυτό είναι μια φυσική εκδήλωση της ανθρώπινης ψυχής, που θλίβεται για το χωρισμό, και ότι από την αρχή του κόσμου οι άνθρωποι θρηνούσαν τους νεκρούς τους -όχι μόνο οι άπιστοι και ειδωλολάτρες, μα κι όσοι πίστευαν στον αληθινό Θεό. Πράγματι, όπως διαβάζουμε στη Γραφή, ο Αβραάμ θρήνησε το θάνατο της Σάρρας (Γεν. 23:2). Ο Ιωσήφ έκλαψε για το θάνατο του πατέρα του Ιακώβ και πένθησε μαζί μ΄όλη την Αίγυπτο για εβδομήντα ημέρες (Γεν. 5:1-3). Έκλαψαν και οι Εβραίοι για το θάνατο του Μωυσή (Δευτ. 34:8 ). Μα κι αυτός ο Θεάνθρωπος Ιησούς δάκρυσε για τον νεκρό φίλο Του Λάζαρο (Ιω. 11:35).

Τι σημαίνουν όλα τούτα τα περιστατικά;

Άκουσε, αδελφέ. Δεν είναι αμαρτία να κλάψεις και να πενθήσεις για τον αγαπημένο άνθρωπο που έχασες. Να κλάψεις όμως μετρημένα, συγκρατημένα, εύλογα και εύτακτα. Αυτό είναι φυσικό και ανθρώπινο. Γιατί ο θάνατος είναι ένας πρόσκαιρος χωρισμός. Μήπως κι όταν ένας συγγενής μας φεύγει για μακρινό ταξίδι, δεν κλαίμε που χωριζόμαστε; Ανάρμοστα όμως και αδικαιολόγητα είναι τ΄αστέρευτα δάκρυα, ο υπέρμετρος θρήνος, ο απελπισμένος οδυρμός και τ΄άλλα καμώματα πολλών, γυναικών κυρίως, που χτυπιούνται και δέρονται και μοιρολογούν και τραβάνε τα μαλλιά τους… Τι πράγματα είν΄αυτά; Χριστιανοί είμαστε ή άπιστοι; Με την απόγνωση, που τόσο πληθωρικά εκδηλώνεις, άραγε τι κερδίζεις; Μήπως οικοδομείς εκείνους που σε βλέπουν; Ή μήπως -το κυριότερο- ωφελείς το νεκρό; Όχι. Κι εσύ αποδεικνύεσαι κενός, φιλόσαρκος, ολιγόπιστος, προσκολλημένος στη ματαιότητα. Και στους άλλους εμπνέεις τα ίδια αισθήματα, ενώ θα μπορούσες να τους διδάξεις με τη συμπεριφορά και τον καλό σου λόγο. Αλλά και στο νεκρό, που υποτίθεται ότι αγαπάς τόσο πολύ, δεν προσφέρεις τίποτα σε τούτη την κρίσιμη ώρα.

Αν ο αγαπημένος σου, πριν κοιμηθεί, εξομολογήθηκε με συναίσθηση και κοινώνησε με κατάνυξη, όχι μόνο δεν πρέπει να θρηνείς, αλλ΄ απεναντίας να πανηγυρίζεις, γιατί σώθηκε και θ΄ αναστηθεί ολόλαμπρος όταν θα ξανάρθει ο Κύριος, για να ευφραίνεται αιώνια κοντά Του. Δεν έχεις παρά ν΄ αγωνιστείς κι εσύ, πριν σ΄ επισκεφθεί απρόσκλητα ο θάνατος, για να συνευφραίνεσαι μαζί του στον παράδεισο.

Αν πάλι ήταν αμελής κι έφυγε πνευματικά απροετοίμαστος, τα όψιμα δάκρυά σου δεν τον βοηθούν. Ούτε να τον αναστήσουν μπορούν, για να μετανοήσει, ούτε να τον σώσουν. Και τώρα, όμως, μπορείς να παρηγορήσεις και να βοηθήσεις την ψυχή του. Γιατί κανένας δεν μπορεί να προεξοφλήσει την κρίση του πολυεύσπλαχνου και απειράγαθου Θεού. Άφησε, λοιπόν, τα δάκρυα και κάνε κάτι ουσιαστικό για το νεκρό. Πρώτα-πρώτα, να προσεύχεσαι ακατάπαυστα για την άφεση των αμαρτιών του. Κι έπειτα, να κάνεις ελεημοσύνες και αγαθοεργίες για την ανάπαυσή του, να δίνεις προσφορές σε εκκλησίες και μοναστήρια για να μνημονεύουν τ΄ όνομά του στις θείες λειτουργίες, να καλείς ιερείς για να του διαβάζουν μνημόσυνα και τρισάγια. Έτσι δεν ωφελείς μόνο την ψυχή του κεκοιμημένου, αλλά και τον εαυτό σου. Γιατί όπως γράφει στο “Τριώδιον” ο όσιος Νικηφόρος ο Ξανθόπουλος, με πολλές πατερικές αποδείξεις, “Τα μνημόσυνα, οι ελεημοσύνες και οι λειτουργίες που γίνονται για τους κεκοιμημένους, προξενούν σ΄ αυτούς μεγάλη ωφέλεια και ανάπαυση”. Αλλά “κι εκείνος που κάνει τούτες τις προσφορές για τους κεκοιμημένους, έχει μισθό από το Θεό, για την αγάπη που δείχνει προς τους συνανθρώπους του, όπως ακριβώς κι εκείνος που αλείφει με άρωμα τον πλησίον του, ευωδιάζει πρώτα-πρώτα ο ίδιος”.

Να, λοιπόν, τι πρέπει να κάνεις, αντί να θρηνείς ανώφελα. Και πέρα απ΄ αυτά, ο θάνατος του άλλου ας γίνει αφορμή να μελετήσεις σοβαρά τη ματαιότητα του κόσμου τούτου, να σκεφτείς ότι ίσως σήμερα κιόλας θα τον αφήσεις κι εσύ για πάντα, αιφνίδια και απροσδόκητα, κι έτσι να μετανοήσεις και να διορθώσεις το φρόνημα και την πολιτεία σου. Επίσης, αν έχεις φίλο ή γνωστό που πλησιάζει στο θάνατο, μη διστάσεις να τον συμβουλέψεις σχετικά. Πρότρεψέ τον να εξομολογηθεί με καθαρότητα και συντριβή, να κοινωνήσει τα άχραντα Μυστήρια, να ετοιμαστεί όπως πρέπει για τη μεγάλη συνάντηση με τον Κύριο. Μ΄αυτόν τον τρόπο θα συμβάλεις στη σωτηρία ενός ανθρώπου, η αποβίωση του οποίου δεν θα είναι θάνατος αλλά ζωή, ζωή νέα και αιώνια.

___________________

*Ο συγγραφέας του βιβλίου “Αμαρτωλών Σωτηρία” μοναχός Αγάπιος, κατά κόσμον Αθανάσιος Λάνδος, ο “μέγας ευαγγελιστής του υποδούλου Γένους”, γεννήθηκε στο Χάνδακα, το σημερινό Ηράκλειο της Κρήτης, στα τέλη του 16ου αι. (μετά το 1580). Οι σαφείς και έγκυρες βιογραφικές πληροφορίες για τον Αγάπιο είναι πενιχρές, κι αυτές σεμνά κρυμμένες μέσα στα έργα του. Γιατί, όπως σωστά παρατηρήθηκε, ήταν ο ορθόδοξος μοναχός που κράτησε τον εαυτό του στη σκιά -άλλωστε, ούτε σχέσεις με προσωπικότητες της εποχής του επιδίωξε ούτε εκκλησιαστικά αξιώματα επιζήτησε-, ενώ φρόντισε για την προβολή του λόγου του Θεού και την ψυχική ωφέλεια των συνανθρώπων του. Ξέρουμε μόνο ότι σπούδασε τα ελληνικά και τα ιταλικά γράμματα στην Κρήτη, όπου η παιδεία γνώριζε τότε μεγάλη ακμή, ίσως μάλιστα και στην Ιταλία. […] (Από την εισαγωγή της έκδοσης)

[Το βιβλίο (το οποίο και συνιστούμε ανεπιφύλακτα) χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο αναφέρεται στις αμαρτίες και τα πάθη, στις θλίψεις και τη ματαιότητα του κόσμου. Το δεύτερο, στη σχέση μας με το Θεό, τον πλησίον και τον εαυτό μας, στη νηστεία και την προσευχή, στην εξομολόγηση και τη θεία κοινωνία, στη μνήμη του θανάτου, στον παράδεισο και την κόλαση]

ΠΗΓΗ: https://alopsis.gr

Το άρθρο Πώς Θα Σωθούμε: Λόγοι παρηγοριάς στους θλιμμένους (Ιερά Μονή Παρακλήτου) εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Καθώς προσεύχεσαι, προσπάθησε να κρατάς το νου και την προσοχή σου μέσα στην καρδιά, πουθενά άλλου. Το ότι ο νους, ύστερ’ από λίγη ώρα προσευχής, φεύγει από την καρδιά, χάνει τη μνήμη του Θεού και μετεωρίζεται, δηλαδή περιπλανιέται και ρεμβάζει, φανερώνει αδυναμία αυτοσυγκεντρώσεως και υποσυνεί­δητη αδιαφορία για την προσευχή. Η ψυχή κατά βά­θος δεν εκτιμά την άξια της προσευχής και δεν την αισθάνεται τόσο ως ανάγκη όσο ως καθήκον. Βιάζε­ται, λοιπόν, ν’ απαλλαγεί άπ’ αυτήν το συντομότερο, κάνοντας την όπως-όπως.

Ηλεκτρονική Πηγή: https://synaxipalaiochoriou.blogspot.com

Το άρθρο Όταν φεύγει το μυαλό σου – Ο μετεωρισμός κατά την προσευχή… Αγ. Θεοφάνης ο Έγκλειστος. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Ὁ πλέον συνηθισμένος τρόπος εἶναι νὰ λέμε τὴν Εὐχή, εἶτε προφορικὰ εἶτε ψιθυριστὰ εἶτε ἀπὸ μέσα μας μὲ τὸν ἐνδιάθετο λόγο, παντοῦ καὶ πάντοτε. Έτσι, στὴ δουλειά, στὸ σπίτι, στὸ δρόμο λέμε: “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με”. Ὅταν τρῶμε, ὅταν περπατᾶμε καί, εἰδικότερα, ὅταν βρισκόμαστε μέσα στὸ ναό: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με”.

Τὸν πρῶτο καιρὸ, πρέπει νὰ λέμε τὴν Εὐχὴ προφορικά, μὲ τὸ στόμα ψιθυριστά, σεμνὰ καὶ ταπεινὰ καὶ μάλιστα, ὅσο μποροῦμε συχνότερα:
“Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με… Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με”. Γιατί ἡ φωνὴ ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸ στόμα, συγκεντρώνει τὸ νοῦ πάνω στὶς λέξεις καὶ ἔτσι, ὁ νοῦς μὲ τὴ σειρὰ του ἀρχίζει σιγά-σιγὰ νὰ τὶς προσέχει. Ὅπως, λοιπὸν, δὲν εἴμαστε ἀφηρημένοι μπροστὰ στὸν Πνευματικὸ ἢ σ’ ἕνα ἐπίσημο πρόσωπο, ἔτσι καὶ πολὺ περισσότερο δὲν πρέπει νὰ εἴμαστε ἀφηρημένοι, ὅταν κάνουμε Εὐχή, γιὰ ν’ ἀρχίσει ὁ τρόπος αὐτὸς ν’ ἀποδίδει καρπούς. Γιατί, ὅσο πιὸ θερμὴ καὶ πιὸ δυνατὴ εἶναι ἡ Εὐχή, τόσο καὶ τὰ ἀποτελέσματά της εἶναι πιὸ θεάρεστα καὶ πιὸ ὠφέλιμα γιὰ τὴν ψυχή μας.

Ὅταν ἐπιμείνουμε πολὺ στὴν προφορικὴ Εὐχὴ καθ’ ὅλη τὴν ἡμέρα, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴ δουλειὰ ποὺ κάνουμε, ὅσο θὰ περνάει ὁ καιρός, τόσο καὶ πιὸ ἀπαραίτητη θὰ τὴν αἰσθανόμαστε, καθὼς δημιουργεῖται μέσα μας ἕνα παράδοξο κλίμα γλυκύτητος καὶ εἰρήνης, τόσο ποὺ ἀκόμα καὶ τὸ στόμα γλυκαίνεται, σὰν νὰ ἔχει μέσα του μία γλυκιὰ καραμέλα, ποὺ τὴν πιπιλίζει διαρκῶς: “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με…”.

Ἔτσι, αὐθόρμητα πλέον, ἐπιθυμοῦμε καὶ ζητοῦμε νὰ λέμε τὴν Εὐχή, γιατί ἔχουμε γλύκα στὸ στόμα καὶ στὰ χείλη γεύση μελιοῦ. Καὶ τότε, βέβαια, γιὰ κανένα λόγο δὲ θέλουμε νὰ σταματήσουμε τὸ Ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν μᾶς διακόπτουν γιὰ τὸν ἄλφα ἢ βῆτα λόγο, αἰσθανόμαστε σὰν νὰ μᾶς λείπει κάτι τὸ πολύτιμο, γιατί ἡ ψυχὴ αἰσθάνεται τὴν ἔλλειψη τῆς Εὐχῆς καὶ τὴν ἀναζητεῖ. Μόλις ὅμως ξαναβρεῖ τὴν εὐκαιρία, ἀμέσως ἀρχίζει καὶ πάλι: “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με…”

Ἡ προφορικὴ Εὐχὴ εἶναι μὲν στάδιο ἀρχαρίων -ὧν πρῶτος εἰμὶ ἐγώ- ἀλλὰ εἶναι καὶ στάδιο εἰσαγωγικὸ γιὰ ὅλους ἐκείνους, ποὺ ἐπιθυμοῦν ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ νὰ ἐργάζονται τὴν Εὐχή, ὅσο μποροῦν, ὥστε νὰ δοῦν καλύτερες ἡμέρες στὴ ζωή τους, στὴν οἰκογένειά τους καὶ στὸ περιβάλλον τους γενικότερα. Εἶναι δὲ ἐπίμονος καὶ ἀπαραίτητη ἀρχή, γιὰ τὴν ἐπιτυχία τοῦ τελικοῦ σκοποῦ, δηλαδὴ τοῦ ἁγιασμοῦ τοῦ Ὀρθοδόξου χριστιανοῦ, ποὺ πετυχαίνεται μὲ τὴν κατάκτηση τῆς καρδιᾶς ἀπὸ τὸ παντοδύναμο Ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.

Ὁ χριστιανός, ποὺ λέει τὴν Εὐχή, πλουτίζει πνευματικά! Πλουτίζει, ὄντως, ἀπὸ τὶς θεῖες Τριαδικὲς δωρεές ἀλλ’ ὄχι χωρὶς κόπους, πειρασμοὺς καὶ σκληροὺς πνευματικοὺς ἀγῶνες, ποὺ χρειάζονται, γιὰ νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τὰ μύρια πάθη, ποὺ ἔχει μέσα του καὶ κυρίως τὴν ψωρο-ὑπερηφάνεια.

Τὰ παραδείγματα ποὺ ὑποδεικνύουν, ὅτι ἡ Εὐχὴ εἶναι δυνατὴ καὶ, μέσα στὸν κόσμο, εἶναι πολλὰ καὶ ζωντανὰ ἀνάμεσα στοὺς χριστιανούς, ποὺ ζοῦν καὶ ἀγωνίζονται φιλότιμα, ἐν Χριστῷ.

Ὁ μακαριστὸς πάπα-Χαράλαμπος, μέλος τῆς συνοδείας τοῦ ὁσίου Γέροντος Ἰωσὴφ τοῦ Ἡσυχαστῆ καὶ προηγούμενος τῆς Ἱ. Μ. Διονυσίου τοῦ Ἁγίου Ὅρους, διηγεῖτο ἀπὸ τὴν προσωπική του πεῖρα ὡς Πνευματικοῦ, τὰ ἑξῆς:
“Ἐξομολογῶ κάποιο ἀνδρόγυνο ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη. Ἔχουν τέτοια ἀκρίβεια, ποὺ τοὺς θαύμασα. Πρόκειται, πραγματικὰ, γιὰ μία “κατ’ οἶκον ἐκκλησία”.
Ἔχουν τρία παιδιά. Μόλις φύγουν τὰ παιδιὰ στὸ σχολεῖο καὶ ὁ ἄνδρας γιὰ τὴ δουλειά, ἡ γυναίκα κάθεται μία-δυὸ ὧρες καὶ λέει τὴν Εὐχή. Κατόπιν σηκώνεται, ἀρχίζει τὶς δουλειὲς τοῦ σπιτιοῦ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Εὐχή, σὰν μηχανή, δουλεύει ἀσταμάτητα, πότε μὲ τὸ στόμα καὶ πότε μὲ τὸ νοῦ. Ὁ ἄνδρας, μόλις γυρίσει ἀπὸ τὴ δουλειά, ἀμέσως θ’ ἀλλάξει καὶ θὰ πάει λίγη ὧρα γιὰ προσευχὴ καὶ μελέτη. Αὐτὴ τὴν τάξη συνήθισαν καὶ τὰ παιδιά τους.

Μοῦ ἔγραφε τὶς προάλλες ἡ μάνα: “Τὰ παιδιά μας ἔμαθαν νὰ λένε τὴν Εὐχὴ καὶ στὸ σχολεῖο. Ὅταν γυρίζουν ἀπὸ τὸ σχολεῖο, ἔχω τελειωμένες τὶς δουλειὲς καὶ τὸ φαγητὸ καὶ κάθομαι ξανὰ στὸ προσευχητάρι. Τὰ παιδιὰ μὲ περιέργεια μὲ ρωτοῦν:
-Τί κάνεις ἐκεῖ, μαμά;
-Προσεύχομαι στὸ Χριστούλη, γιὰ νὰ μᾶς φυλάει.
-Μαμά, μποροῦμε κι ἐμεῖς νὰ προσευχόμαστε μαζί σου;
-Βεβαίως, παιδιά μου. Ὁ Χριστούλης σᾶς ἀγαπᾶ καὶ θέλει νὰ μιλᾶτε μαζί Του.
Ἔτσι λοιπὸν, κάναμε συνήθεια καὶ τὸ μεσημέρι προσευχόμαστε ὅλοι μαζὶ δεκαπέντε-εἴκοσι λεπτὰ καὶ ὕστερα τρῶμε. Ὅταν τὸ βράδυ γυρίσει καὶ ὁ πατέρας τους, καθόμαστε ὅλοι μαζί. Ἄλλοτε διαβάζουμε μαζὶ βιβλία τῆς Ἐκκλησίας, ἄλλοτε τοὺς διηγοῦμαι ἱστορίες.
Κάποτε μᾶς τυχαίνει κανένας ξένος καὶ μᾶς χαλᾶ λίγο τὴ σειρά. Ὡστόσο, οἱ πιὸ πολλοί μᾶς ἔμαθαν καὶ, εἴτε ἔρχονται γιὰ ν’ ἀκούσουν καμιὰ ὠφέλιμη κουβέντα εἴτε πᾶνε σὲ ἄλλους φίλους τους, ποὺ ταιριάζουν στὰ φρονήματα. Κάποιες φορὲς κανονίζουμε καὶ μικρὲς οἰκογενειακὲς ἀγρυπνίες.

Τὴν Κυριακὴ, ὅλοι οἰκογενειακῶς θὰ ἐκκλησιασθοῦμε καὶ θὰ κοινωνήσουμε. Μὲ τὴ Χάρη τοῦ Κυρίου, καὶ τὰ παιδιά μας προσαρμόσθηκαν καὶ μᾶς ἀκολουθοῦν χωρὶς προβλήματα. Παρόλο ποὺ οἱ φίλοι τους στὸ σχολεῖο δὲ νηστεύουν, ὅμως εὐτυχῶς δὲν παρασύρονται”.

Τελειώνοντας, γράφει αὐτὴ ἡ χαριτωμένη γυναίκα:
“Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπο κυλᾶ ἡ ζωή μας. Ἂν καὶ ἔχουμε πολλοὺς πειρασμοὺς ἀπὸ τὸ φθόνο τοῦ ἐχθροῦ, ὅμως αἰσθανόμαστε ὅτι στὸ σπίτι μας βασιλεύει ὁ Χριστὸς καὶ εἴμαστε πολὺ χαρούμενοι καὶ εὐτυχισμένοι”.

Καὶ καταλήγει ὁ ἁγιασμένος Γέροντας Χαράλαμπος:
“Να, τέκνον, ἕνα παράδειγμα ἀπὸ μέσα στὸν κόσμο, γιὰ νὰ ἐννοήσεις ὅτι ὁ Θεὸς δὲν εἶναι προσωπολήπτης. Δίνει τὴ χάρη Του παντοῦ.

ΠΗΓΗ: https://agiazoni.gr

Το άρθρο Πῶς νὰ λέμε τὴν Εὐχή; Ἀναγνωστόπουλος Στέφανος, Πρεσβύτερος εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Εξομολόγηση – Μετάνοια

Άγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης
«Αν ο άνθρωπος δεν τα λέει όλα στον πνευματικό του, τότε είναι ο δρόμος του στραβός και δεν οδηγεί στην σωτηρία».

Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος
«Την ψυχή που συνηθίζει να εξομολογείται, η σκέψη της εξομολογήσεως, την συγκρατεί σαν χαλινάρι και δεν την αφήνει να αμαρτήσει. Αντίθετα οι αμαρτίες που δεν σκέφτεται κάποιος να τις εξομολογηθεί, συνεχώς σαν σε σκοτάδι, τις διαπράττει άφοβα».

Γέροντας Ιωσήφ ο Ησυχαστής
«α) Πρόσεχε να καθαρίζεις τον εαυτόν σου με καθαρή εξομολόγηση. Μην αφήνεις ακαθαρσία αμαρτίας μέσα σου, για να μην βρίσκει αιτία ο πονηρός και σε ρίχνει.

Αποκάλυψε στον γέροντά σου τους λογισμούς σου και αυτός σε θεραπεύει. Μην κρύψεις ποτέ λογισμό σου, διότι μέσα σ’ αυτόν βρίσκεται κρυμμένη η πονηριά του διαβόλου.

β) Όσο αργείς να ζητήσεις συγχώρεση, πηγαίνοντας για εξομολόγηση, τόσο περισσότερο δίνεις άδεια στον πονηρό (διάβολο) να απλώνει μέσα σου ρίζες».

Γέροντας Εφραίμ Κατουνακιώτης
«Δεν σε κατηγορώ ότι έκανες αμαρτίες πολλές και σοβαρές, όχι, άνθρωπος είσαι. Σε κατηγορώ, γιατί δεν εξομολογείσαι.

Αυτό σε κατηγορώ. Έπεσες; Στον πνευματικό. Έπεσες; Στον πνευματικό, όλα στον πνευματικό. Και η οσία Μαρία, πρώτα εξομολογήθηκε.

Στη γειτονιά μας ήτανε κάποιος Κύπριος και είχε έναν υποτακτικό, ο οποίος τους γονείς του δεν είχε αναπαύσει, να πούμε. Όταν καλογέρευσε, και τον Γέροντά του δεν τον ανέπαυσε.

Κι’ εκεί που καθόμαστε στη Μικρή Αγία Άννα, τον έστειλε ο Γέροντάς του στον Γέροντα, τον Γέρο-Ιωσήφ, να πει τον λογισμό του και ό,τι μπορεί να τον βοηθήσει.

Όταν ήρθε εκεί, ήμαστε γύρω έτσι με τον Γέροντα, λέει: «Άντε εσύ, πήγαινε εσύ, πηγαίνετε στα δωματιά σας· έλα ‘δω, πατερ- Ιωάννη». Ανεβαίνει, πήγαινε στο δωμάτιό του».

-Γέροντα, λέει, η ψυχή μου κλαίει,κλαίει, κλαίει σαν μικρό παιδί.

-Γιατί, παιδί μου, η ψυχή σου κλαίει;

-Διότι, λέει, δεν ανέπαυσα τον Γέροντά μου.

-Ε, πού καταλαμβάνεις ότι δεν ανέπαυσες τον Γέροντα;

-Να, λέει, έτσι στην υπακοή.

-Άκουσε, παιδί μου. Εκεί που γκρέμισες, εκεί να διορθώσεις. Εχαλάρωσες το “νά ‘ναι ευλογημένο”, την ταπείνωση και την αυταπάρνηση στον Γέροντα.

Μη ζητάς τώρα με την ευχή ή με την Θεία Μετάληψη, πάτερ μιου, να διορθώσεις το λάθος σου. Εκεί έσφαλες, εκεί να βάλεις μετάνοια, εκεί να διορθώσεις.

«Ο αββάς Παμβώ, όταν ήταν κοσμικός, πήγε και κλέψανε σύκα από άλλο γειτονικό αμπέλι. Και όταν τους πήρε μυρωδιά ο δραγάτης, τό ‘βαλαν στα ποδάρια να φύγουν,

Αλλά από το μαντήλι που είχε τα σύκα, τού ‘πεσε ένα σύκο κάτω και να μην το χάσει, πήγε και τό ‘φαγε. Και λέει ο ίδιος: «Όποτε θυμάμαι αυτό το σύκο, κάθομαι και κλαίω». Κάθομαι και κλαίω… Αυτό το σύκο…

Έτσι κι εγώ, να πούμε. Όταν θυμάμαι αυτήν την παρακοή που έκανα στον Γέροντα, ως άλλος απόστολος Πέτρος, κάθομαι και κλαίω. Γιατί να κάνω αυτήν την παρακοή, να μην την κάνω υπακοή να κερδίσω;

Ένα πράγμα, άμα σε κεντάει η συνείδησή σου, πήγαινε και βάλε μετάνοια: «Αδερφέ μου, ευλόγησον, σε παρακαλώ να με συγχωρέσεις, έσφαλα». Αυτό διορθώνει το λάθος σου.

Μην παραβλέπεις τη συνείδησή σου. Άνθρωποι είμεθα, ένας στον άλλον φταίει. Ή σου είπε έναν λόγο είτε δεν έκανε εκείνο το οποίο είπες, και οπότε κατόπιν η συνείδηση έρχεται ελέγχουσα.

Μην την παραβλέπεις, πήγαινε ταπεινώσου και πες το “ευλόγησον” εις τον αδελφό ή εις τον Γέροντα».

Άγιος Παϊσιος ο Αγιορείτης
«1) Για να νιώσει κανείς ανάπαυση, πρέπει να πετάξει τα σκουπίδια από μέσα του, με την εξομολόγηση. Ανοίγοντας ο άνθρωπος την καρδιά του στον Πνευματικό, λέγοντας τα αμαρτήματά του, ταπεινώνεται και έτσι ανοίγει την πύλη του ουρανού, έρχεται πλούσια η Χάρις του Θεού και ελευθερώνεται.

Αν όμως βλέπεις ότι δεν έχεις γαλήνη, αλλά στεναχώρια, να ξέρεις ότι υπάρχει μέσα σου κάτι ατακτοποίητο και πρέπει να το βρεις, για να το διορθώσεις. Κάνεις ας υποθέσουμε ένα σφάλμα, στεναχωριέσαι, αλλά δεν το εξομολογείσαι.

Σου συμβαίνει μετά ένα ευχάριστο γεγονός και νιώθεις χαρά. Αυτή η χαρά σκεπάζει τη στεναχώρια για το σφάλμα σου και σιγά-σιγά το ξεχνάς, δεν το βλέπεις επειδή καπακώθηκε από τη χαρά. Αλλά εκείνο εσωτερικά δουλεύει…

2) Αν ο άνθρωπος δεν ομολογεί (στην εξομολόγηση) την αλήθεια στον πνευματικό, δεν του αποκαλύπτει το σφάλμα του, για να μπορέσει να τον βοηθήσει, παθαίνει ζημιά, όπως ακριβώς και ο άρρωστος κάνει μεγάλο κακό στην υγεία του, όταν κρύβει την πάθησή του από τον γιατρό.

Ενώ, όταν εκθέτει τον εαυτόν του, όπως ακριβώς είναι, τότε ο πνευματικός μπορεί να τον γνωρίσει καλύτερα και να τον βοηθήσει πιο θετικά.

3) Βλέπω και μια καινούργια τέχνη του διαβόλου. Βάζει στους ανθρώπους τον λογισμό, ότι αν κάνουν κάποιο τάμα και το εκπληρώσουν, αν πάνε και κανένα προσκύνημα, είναι εντάξει πνευματικά.

Και βλέπεις πολλούς να πηγαίνουν με λαμπάδες και με τάματα στα μοναστήρια, στα προσκυνήματα, να τα κρεμάνε εκεί, να κάνουν και μεγάλους σταυρούς, να κλαίνε και λιγάκι, και να αρκούνται σ’ αυτά. Δεν μετανοούν, δεν εξομολογούνται, δεν διορθώνονται και χαίρεται το ταγκαλάκι (διάβολος).

4) Όταν ο άνθρωπος μετανοήσει και πει στον πνευματικό ό,τι θυμόταν, χωρίς να έχει την πρόθεση να κρύψει κάτι, τελείωσε· τα ταγκαλάκια δεν έχουν καμμία εξουσία πάνω του. Όταν όμως δεν εξομολογηθεί εν γνώσει του μερικές αμαρτίες του, θα βασανίζεται στην άλλη ζωή γι’ αυτές».

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος
«Η εξομολόγηση χωρίς υπακοή στον πνευματικό πατέρα, όχι μόνο είναι ανώφελη, αλλά και επικίνδυνη, διότι μπορεί κανείς να τύχη της τιμωρίας του Θεού».

Πηγή: https://oikohouse.wordpress.com

Το άρθρο Άγιοι Γέροντες για την εξομολόγηση και την μετάνοια. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Ἐπειδὴ λοιπὸν ἤδη ἐξετάσαμε προηγουμένως ὅσα ἀφοροῦν τοὺς λογισμούς, ἀλλὰ δὲν διευκρινίσαμε μὲ πόσους τρόπους οἱ πονηρὲς σκέψεις φυτρώνουν δίπλα στοὺς ὀρθοὺς λογισμούς, κρίναμε δίκαιο νὰ προσθέσουμε τώρα κι αὐτό, ὥστε ἡ ἐξέταση αὐτοῦ τοῦ μέρους νὰ εἶναι ἐντελῶς ὁλοκληρωμένη.

Δύο εἶναι λοιπὸν οἱ τρόποι, μὲ τοὺς ὁποίους οἱ ἀπρεπεῖς σκέψεις ἐνοχλοῦν τοὺς ὀρθοὺς λογισμούς· εἴτε ὅταν ἡ ψυχὴ περιπλανιέται ἐξαιτίας τῆς δικής της ἀμέλειας σὲ πράγματα ποὺ δὲν πρέπει καὶ συναντᾶ παράλογες φαντασίες τὴ μία μετὰ τὴν ἄλλη, εἴτε ἀπὸ ἐπιβουλὴ τοῦ διαβόλου ποὺ προσπαθεῖ νὰ παρουσιάζει στὸν νοῦ παράλογα πράγματα καὶ νὰ τὸν ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴ μελέτη καὶ τὴν ἐξέταση τῶν ἀξιέπαινων πραγμάτων.

Το άρθρο ΜΕ ΠΟΣΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΠΟΝΗΡΟΙ ΛΟΓΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΨΥΧΗ. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Ο αββάς Μακάριος και ο πόλεμος των λογισμών

Το άρθρο Ο αββάς Μακάριος και ο πόλεμος των λογισμών. Από το Γεροντικό. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".