Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος" "Θεομήτορος"

Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων.

theomitoros — Sun, 07 Jun 2026 13:15:28 +0000

Αρχίζει την Δευτέρα μετά των Αγίων Πάντων και τελειώνει την παραμονή της εορτής των Αγίων πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου (29 Ιουνίου).

Ονομάζεται έτσι διότι προηγείται των δύο αποστολικών εορτών: της εορτής των Αγίων πρωτοκορυφαίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου (29 Ιουνίου) και της «Συνάξεως των Αγίων Αποστόλων» (30 Ιουνίου).

Η χρονική διάρκεια αυτής της νηστείας είναι μεταβλητή επειδή η έναρξή της εξαρτάται από την κινητή εορτή του Πάσχα. Αρχίζει την Δευτέρα μετά την Κυριακή των Αγίων Πάντων και λήγει σταθερά την 28η Ιουνίου. Υπάρχει ακόμα και περίπτωση (όταν το Πάσχα εορτάζεται μεταξύ 5 και 8 Μαΐου) να μην έχουμε καθόλου νηστεία.

Κατά την περίοδο της νηστείας αυτής δεν καταλύουμε κρέας, γαλακτερά και αυγά, ενώ επιτρεπεται η κατάλυση ψαριού. (Φυσικά πάντοτε εκτός Τετάρτης και Παρασκευής).

Αν η εορτή των Αγ. Αποστόλων Πέτρου και Παύλου πέσει Τετάρτη η Παρασκευή, καταλύουμε μόνο ψάρι.

Ψάρι καταλύουμε και κατά την εορτή του Γενεσίου του Τιμίου Προδρόμου (24 Ιουνίου), οποιαδήποτε ημέρα κι αν πέσει.

Η νηστεία αυτή είναι αρχαιοπαράδοτη στην Εκκλησία μας.

Πρώτος ο Μέγας Αθανάσιος αναφέρει νηστεία μιας εβδομάδος μετά την Πεντηκοστή. «Τη γαρ εβδομάδι μετά την αγίαν Πεντηκοστήν ο λαός νηστεύσας εξήλθε περί το κοιμητήριον εύξασθαι» (εγράφη περί το 357). Αυτός μεν αναφέρει την νηστεία αυτή αμέσως μετά την Πεντηκοστή, αλλά το βιβλίο των Αποστολικών Διαταγών, το οποίο έχει γραφεί πενήντα περίπου έτη αργότερα και απηχεί αποστολοπαράδοτες εντολές και συνήθειες, την αναφέρουν μία εβδομάδα μετά την Πεντηκοστή, δηλαδή μετά την εορτή των Αγίων Πάντων. «Μετά ουν το εορτάσαι υμάς την Πεντηκοστήν εορτάσατε μίαν εβδομάδα και μετ’ εκείνην νηστεύσατε μίαν, δίκαιον γαρ και ευφρανθήναι επί τη εκ Θεού δωρεά και νηστεύσαι μετά την άνεσιν».

Όπως φαίνεται από το χωρίο των Αποστολικών Διαταγών, η περί ης ο λόγος νηστεία σχετιζόταν με την χαρμόσυνη περίοδο από το Πάσχα μέχρι την Πεντηκοστή, μετά την οποία έπρεπε να επέλθει κάποιας μορφής αντίδραση, ώστε να μετριασθεί η χαρμόσυνη διάθεση.

Επειδή οι Απόστολοι είχαν αρχίσει το κήρυγμα μετά την Πεντηκοστή, οι μετ’ αυτήν ημέρες ήταν αφιερωμένες σ’ αυτούς.

ΠΗΓΗ: https://imconstantias.org.cy

Το άρθρο Η νηστεία των Αγίων Αποστόλων. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Γιατί νηστεύουμε τό λάδι καί τρῶμε ἐλιές – Φουντούλης Ἰωάννης

theomitoros — Mon, 23 Mar 2026 08:00:38 +0000

«Γιατί σέ καιρό νηστείας νηστεύουμε τό λάδι καί τά ψάρια καί τρῶμε ἐλιές καί αὐγοτάραχο;»

Ἡ παλιά καί ἀληθινή νηστεία συνίσταται στήν πλήρη ἀποχή τροφῆς ἤ στήν ξηροφαγία. Ἐπειδή ὅμως αὐτή δέν εἶναι δυνατόν νά τηρηθεῖ στίς μεγάλες περιόδους τῶν νηστειῶν τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους, λόγῳ δύσκολων συνθηκῶν ζωῆς ἤ ἔλλειψης ζήλου, ἔχουν στήν πράξη ἐπινοηθεῖ διάφορες διευκολύνσεις, ὥστε νά εἶναι δυνατή ἡ ἐφαρμογή τῆς νηστείας ἀπό ὅλους τούς πιστούς.

Στήν ἀρχαία ἐποχή οἱ χριστιανοί μετά τήν ἐνάτη ὥρα (3 μ.μ.) τῶν νηστήσιμων ἡμερῶν κατέλυαν μόνο νερό καί ψωμί. Σιγά-σιγά ὅμως ὄχι μόνο ἡ διάρκεια τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀποχῆς ἀπό τροφή περιορίστηκε στά συνηθισμένα καί στίς ἄλλες μέρες ὅρια γι᾿ αὐτό μετατέθηκαν καί οἱ Ἑσπερινοί τῆς Τεσσαρακοστῆς καί οἱ Προηγιασμένες τό πρωί ἀλλά καί ἄλλα εἴδη τροφῶν ἄρχισαν νά χρησιμοποιοῦνται, ὅπως οἱ καρποί, τά ὄσπρια, τά ὀστρακόδερμα, τά μαλάκια κ.ο.κ.

Μέσα στά πλαίσια αὐτά μπορεῖ νά κατανοηθεῖ καί τό ὅτι τρῶμε ἐλιές κατά τίς ἡμέρες πού δέν τρῶμε λάδι, καί αὐγοτάραχο κατά τίς ἡμέρες πού ἀπέχουμε ἀπό ψάρια. Γιά τό πρῶτο μποροῦμε νά ἐπικαλεστοῦμε τό λόγο ὅτι οἱ ἐλιές τρώγονται ὡς καρπός, ἐνῶ ἡ ἀπαγόρευση τοῦ λαδιοῦ ἀφορᾶ στά φαγητά πού παρασκευάζονται μέ λάδι. Γιά τό δεύτερο ἡ δικαιολογία εἶναι λιγότερο εὔλογη, ἀφοῦ δέν ἰσχύει τό ἴδιο γιά τό γάλα ἤ τά αὐγά, ἀλλά καί αὐτά ἀπαγορεύονται κατά τίς νηστεῖες μας ὡς «καρπός… καί γεννήματα ὧν ἀπεχόμεθα» κατά τόν 56ο κανόνα τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου. Γνωρίζω πάντως εὐλαβεῖς χριστιανούς πού κατανοοῦν ὅτι πρόκειται γιά «οἰκονομία», καί κατά τίς ἡμέρες τῶν μεγάλων νηστειῶν, ὅπως καί τήν παραμονή πού θά κοινωνήσουν, ἀπέχουν καί ἀπό ἐλιές καί ἀπό αὐγοτάραχο.

Εἶναι ἀλήθεια πώς αὐτή τήν ἐρώτηση τήν ἀκοῦμε συχνά ἀπό καλοπροαίρετους πιστούς καί συχνότερα ἀπό μερικούς πού εἰρωνεύονται τίς νηστεῖες. Θά μποροῦσε καί στίς δύο περιπτώσεις νά ὑπογραμμιστεῖ ἡ ἐλαστικότητα καί τό φιλάνθρωπο τῶν σχετικῶν ἐθίμων καί τῶν κανόνων τῆς Ἐκκλησίας, πού δέν ἔχουν σκοπό νά ἐξοντώσουν τούς ἀνθρώπους, ἀλλά νά τούς βοηθήσουν νά ἀσκηθοῦν στήν ἐγκράτεια καί νά κυριαρχήσουν στά πάθη τους. Ἄν τούς σκανδαλίζουν οἱ τροφές αὐτές, μποροῦν νά ἀπέχουν ἀπό αὐτές χωρίς κατά τόν ἀπόστολο νά ἐξουθενώνουν τούς «ἐσθίοντας» ἤ νά «κρίνουν» (Ρωμ 14,3) τήν Ἐκκλησία γιά τήν φιλάνθρωπη τακτική της. Τό νά ἀναλάβει ἡ Ἐκκλησία ἀγώνα γιά τήν ἐκκαθάριση τῶν σχετικῶν μέ τή νηστεία ἐθίμων καί τῶν τροφῶν πού τρώγονται ἤ ὄχι σ᾿ αὐτήν, οὔτε τοῦ παρόντος εἶναι οὔτε μπορεῖ νά μείνει πάντοτε μέσα στά ὅρια τῆς σοβαρότητος. Ἐκεῖνο πού πρωτεύει εἶναι ὁ τονισμός τῆς ἀνάγκης τῆς νηστείας καί τῆς πνευματικῆς ὠφέλειας πού προέρχεται ἀπ᾿ αὐτή, καθώς καί ἡ προσπάθεια γιά τήν κατά τό δυνατόν συμμόρφωση τῶν πιστῶν στίς σχετικές ἐκκλησιαστικές διατάξεις, πού ἀρκετά ἔχουν ἀτονήσει στίς μέρες μας.

ΠΗΓΗ: https://agiazoni.gr

Το άρθρο Γιατί νηστεύουμε τό λάδι καί τρῶμε ἐλιές – Φουντούλης Ἰωάννης εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Ἡ ὠφέλεια τῆς νηστείας.

theomitoros — Thu, 19 Mar 2026 08:00:55 +0000

Πολλοὶ χριστιανοί, ἀγνοώντας τή μεγάλη ὠφέλεια τῆς νηστείας, τήν τηροῦν μέ δυσφορία ἤ καί τήν ἀθετοῦν. Καί ὅμως, τή νηστεία πρέπει νά τή δεχόμαστε μέ χαρά, ὄχι μέ βαρυγγώμια ἤ φόβο. Γιατί δέν εἶναι σ’ ἐμᾶς φοβερή, ἀλλά στούς δαίμονες.

Φέρτε την μπροστά σ’ ἕναν δαιμονισμένο, καί θά παγώσει ἀπό τό φόβο, θά μείνει ἀκίνητος σάν πέτρα, θά δεθεῖ μέ δεσμά ἀόρατα, ὅταν μάλιστα δεῖ νά τή συνοδεύει ἡ ἀδελφή της καί ἀχώριστη συντρόφισσά της, ἡ προσευχή. Γι’ αὐτό καί ὁ Χριστός εἶπε: «Τό δαιμονικό γένος δέν βγαίνει ἀπό τόν ἄνθρωπο, στόν ὁποῖο ἔχει μπεῖ, παρά μόνο μέ προσευχή καί νηστεία» (Ματθ. 17:21)

Ἀφοῦ λοιπόν, ἡ νηστεία διώχνει μακριά τοὺς ἐχθρούς τῆς σωτηρίας μας καί εἶναι τόσο φοβερή στούς δυνάστες τῆς ζωῆς μας, πρέπει νά τήν ἀγαπᾶμε καί ὄχι νά τή φοβόμαστε. Ἄν κάτι πρέπει νά φοβόμαστε, αὐτό εἶναι ἡ πολυφαγία, προπαντός ὅταν συνδυάζεται μέ τή μέθη.

Γιατί αὐτή μᾶς δένει πισθάγκωνα καί μᾶς σκλαβώνει στά τυραννικά πάθη, ἐνῶ ἡ νηστεία, ἀπεναντίας, μᾶς ἀπαλλάσσει ἀπό τήν τυραννία τῶν παθῶν καί μᾶς χαρίζει τήν πνευματική ἐλευθερία. Ὅταν, λοιπόν, καί ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν μας πολεμάει κι ἀπό τή δουλεία μᾶς λυτρώνει καί στήν ἐλευθερία μᾶς ξαναφέρνει, ποιάν ἄλλη ἀπόδειξη τῆς ἀγάπης της χρειαζόμαστε;

Δέν εἶναι μόνο οἱ μοναχοί πού ἔχουν σ’ ὅλη τους τήν ἰσάγγελη ζωή σύντροφο τή νηστεία, μά καί πολλοί κοσμικοί χριστιανοί, πού μέ τά φτερά της ἔχουν ἀνέβει κι αὐτοί σέ ὕψη οὐράνιας φιλοσοφίας.

Σᾶς θυμίζω πώς οἱ δύο κορυφαῖοι προφῆτες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ὁ Μωυσῆς καί ὁ Ἠλίας, μολονότι καί ἀπό ἄλλες ἀρετές εἶχαν πολλή παρρησία στόν Θεό, ὅποτε ἤθελαν νά μιλήσουν μαζί Του, στή νηστεία κατέφευγαν. Αὐτή τούς ὁδηγοῦσε κοντά στόν Κύριο…

…“Τὴ φοβόμαστε” θά πεῖς, “γιατί φθείρει καί ἐξασθενίζει τό σῶμα”. Θά μποροῦσα νά σου ἀπαντήσω ὅτι τόσο ὁ ἐξωτερικός ἄνθρωπος, δηλαδή τό σῶμα, φθείρεται, τόσο ὁ ἐσωτερικός, δηλαδή ἡ ψυχή, μέρα μέ τή μέρα ἀνανεώνεται (πρβλ. Β΄ Κορ. 4:16).

Ἀπό τό ἄλλο μέρος, ὅμως, ἄν θελήσεις νά ἐξετάσεις καλά τό πράγμα, θά διαπιστώσεις πώς ἡ νηστεία περιφρουρεῖ καί τή σωματική ὑγεία. Κι ἄν δέν πιστεύεις στά λόγιά μου, ρώτησε τούς γιατρούς, καί καλύτερα θά σοῦ τά ποῦν αὐτοί, πού ὀνομάζουν τήν ὀλιγοφαγία μητέρα τῆς ὑγείας, ἐνῶ ἀπεναντίας, λένε πώς ἀπό τήν πολυφαγία προέρχονται πάρα πολλές ἀρρώστιες, οἱ ὁποῖες, σάν αὐλάκια νεροῦ πού πηγάζουν ἀπό μολυσμένη πηγή, καταστρέφουν τό σῶμα.

Ἄς μή φοβώμαστε, λοιπόν, τή νηστεία, πού ἀπό τόσα κακά μᾶς ἀπαλλάσσει. Αὐτό δέν τό λέω χωρίς λόγο. Βλέπω πολλούς ἀνθρώπους νά ρίχνονται ἀσυγκράτητα στό φαγητό καί τό πιοτό τόσο πρίν ὅσο μετά τή νηστεία, καταστρέφοντας τήν ὠφέλειά της. ‘Έτσι, δηλαδή, γίνεται στήν ψυχή ὅ,τι καί σ’ ἕνα ἄρρωστο σῶμα, πού, μόλις ἀρχίσει νά συνέρχεται καί κάνει νά σηκωθεῖ ἀπό τό κρεβάτι, τοῦ δίνει κάποιος μία δυνατή κλωτσιά καί τό ρίχνει κάτω χειρότερα.

Κάτι τέτοιο λοιπόν, γίνεται καί στήν ψυχή μας, ὅταν πρίν ἤ μετά τή νηστεία ἐπισκιάσουμε τή νηφαλιότητα, πού χαρίζει αὐτή, μέ τό σκοτισμό, πού φέρνει ἡ κραιπάλη. Ἀλλά καί ὅταν νηστεύουμε, δέν φτάνει ἡ ἀποχή ἀπό ὁρισμένες τροφές, γιά νά ὠφεληθοῦμε ψυχικά. Ὑπάρχει κίνδυνος, τηρώντας τίς νηστεῖες τῆς Ἐκκλησίας, νά μήν κερδίσουμε τίποτα. Πῶς; Ὅταν μένουμε μακριά ἀπό τά φαγητά, δέν μένουμε ὅμως μακριά ἀπό τήν ἁμαρτία· ὅταν δέν τρῶμε κρέατα, τρῶμε ὅμως τό βιός τῶν φτωχῶν· ὅταν δέν μεθᾶμε μέ κρασί, μεθᾶμε ὅμως μέ τήν πονηρή ἐπιθυμία· ὅταν περνᾶμε τή μέρα νηστικοί, βλέποντας ὅμως αἰσχρά θεάματα. Ἔτσι ἡ νηστεία μας εἶναι ἀνώφελη.

Γι’ αὐτό ἄς τή συνδυάσουμε μέ τόν πόλεμο ἐναντίον τῶν παθῶν, μέ τήν ἐγκράτεια ἀπό κάθε ἁμάρτημα, μέ τήν προσευχή καί τόν πνευματικό ἀγώνα. Ἔτσι μόνο θά ἔχει καρπούς καί θά εἶναι μία θυσία εὐάρεστη στό Θεό.

Ἅγιος Ἰωάννης Χρυσόστομος

ΠΗΓΗ: https://inpantanassis.blogspot.com

Το άρθρο Ἡ ὠφέλεια τῆς νηστείας. εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Η νηστεία είναι χαρά!

theomitoros — Mon, 17 Nov 2025 08:00:12 +0000

Σε πολλούς υπάρχει η εντύπωση ότι η Ορθόδοξη Πίστη μας θέλει τον άνθρωπο σκυθρωπό και λυπημένο. Αγέλαστο και κατηφή. Μακριά απ’ τις χαρές του κόσμου. Και ως παράδειγμα σ’ αυτό, αν θέλετε το πιο κραυγαλέο, μας φέρνουν τη νηστεία!

Επιπλέον και σε πολλούς από μας έρχεται αυτό σαν πειρασμός. Ότι δηλαδή ενώ οι άλλοι τρώνε και απολαμβάνουν τα πάντα, εμείς νηστεύουμε και στερούμαστε ακόμη κι αυτά τα υλικά αγαθά. Γι’ αυτό και εν τέλει, στερούμαστε τη χαρά της ζωής. Τι πλάνη! Αλλά και τι πειρασμός στ’ αλήθεια!

* * *

Δεν θα μιλήσουμε για τη χαρά, την πλέρια και ανυπέρβλητη χαρά που ζει κανείς στην Ορθόδοξη Πίστη, αλλά γι’ αυτή τούτη τη χαρά που απολαμβάνει ακόμη και όταν νηστεύει, όσο αντιφατικό και να φαίνεται. Εξάλλου για το θέμα της χαράς έχουμε αναφερθεί και άλλες φορές απ’ αυτή τη στήλη.

Λοιπόν, το πρώτο που έχουμε να πούμε επ’ αυτού είναι, ότι ο ίδιος ο Χριστός, μας έδωσε το παράδειγμα της νηστείας. Τότε που νήστεψε, και μάλιστα πάρα πολύ αυστηρά, για 40 ημέρες και λίγο πριν έρθει αντιμέτωπος με τον σατανά!

Τι μας τονίζει, λοιπόν, και μάλιστα στην επί του όρους ομιλία Του; Ότι «όταν νηστεύετε, να μην γίνεστε σκυθρωποί …». Και επιπλέον αυτό: «Εσύ, αντίθετα, όταν νηστεύεις, περιποιήσου τα μαλλιά σου και νίψε το πρόσωπό σου …» (Ματθ.6,16).

Κι αυτό το είπε μεν για να ξεχωρίσουμε από τους υποκριτές, όπως τους αποκαλεί, εκείνους δηλαδή που γίνονταν παντοιοτρόπως σκυθρωποί για να δείχνουν στους ανθρώπους πόσο «καλοί» και «άγιοι» είναι αφού νηστεύουν και τηρούν τις εντολές του Θεού, όμως έχει και τη διάσταση της ψεύτικης εικόνας του πιστού, ότι δηλαδή παρουσιάζει ένα τόσο θλιμμένο πρόσωπο, ενώ αυτό δεν είναι αληθές.

Εξάλλου ο Χριστός, σε καμμιά περίπτωση και για τίποτα απολύτως δεν μας θέλει θλιμμένους και σκυθρωπούς, ούτε και για τον θάνατο ακόμη, πολύ δε περισσότερο όταν τηρούμε τις εντολές Του, όπως και το παράδειγμά Του.

Το δεύτερο που έχουμε να πούμε είναι αυτό που τονίζει ο Μέγας Βασίλειος, ο τόσο ολιγαρκής και ασκητικός, αν θέλετε κι απ’ τη δική του εμπειρία. Αναφέρει, λοιπόν, τούτο:

«Είναι άτοπο να μη χαιρόμαστε για την υγεία της ψυχής, αλλά να λυπούμαστε με την εναλλαγή των τροφών και να φαινόμαστε ότι χαριζόμαστε στην ευχαρίστηση της σάρκας, παρά στην επιμέλεια της ψυχής. Γιατί ο μεν κόρος περιορίζει την τέρψη στην κοιλιά, η δε νηστεία ανεβάζει το κέρδος στην ψυχή. Να χαίρεσαι γιατί σου έχει δοθεί από Iατρό φάρμακο, το οποίο καταστρέφει την αμαρτία».

Βλέπουμε, λοιπόν, ότι το φάρμακο αυτό που μας έδωσε ο Χριστός, η νηστεία δηλαδή, επειδή φέρνει την υγεία και μεγάλο κέρδος στην ψυχή μας, εν τέλει μας γεμίζει με χαρά. Δόξα Σοι Κύριε!

Ακολούθως ο ι. Χρυσόστομος πανηγυρικά τονίζει το ίδιο, λέγοντας και τούτο ακόμη: Ότι η νηστεία είναι για μας γιορτή! Ας το δούμε …

«Η περίοδος της νηστείας είναι για μας γιορτή. Και οι κοσμικοί μεν και οι άπιστοι ας ονομάζουν γιορτές και πανηγύρια τη μέθη κι όλη την ακολασία και τις αισχρές πράξεις, τις οποίες είναι φυσικό να πράττουν ένεκα αυτού. Η Εκκλησία του Θεού, όμως, αντίθετα προς αυτούς, ονομάζει γιορτή τη νηστεία, την περιφρόνηση της κοιλιάς, όπως και κάθε αρετή που ακολουθεί απ’ τη νηστεία. Γιατί η νηστεία είναι η αληθινή γιορτή, όπου υπάρχει η σωτηρία των ψυχών, όπου υπάρχει ειρήνη και ομόνοια, όπου έχει απομακρυνθεί κάθε κοσμική εκδήλωση»

Επιπλέον τονίζει ότι ακόμη και αυτή η ανάμνηση της νηστείας μας δίνει χαρά! Δέστε …

«Όχι μόνο η παρουσία της νηστείας, αλλά και αυτή ακόμη η ανάμνησή της θα μπορούσε να ωφελήσει πάρα πολύ. Kι όπως τα αγαπητά μας πρόσωπα, όχι μόνο όταν είναι παρόντα, αλλά κι όταν έρχονται στο νου μας, μας γεμίζουν με μεγάλη χαρά, έτσι κι οι μέρες της νηστείας»

Είναι επόμενο, λοιπόν, να χαρακτηρίζει τη νηστεία φάρμακο αλλά και λιμάνι των ψυχών μας. Ας δούμε και τούτο τον λόγο του:

«Όπως η λαιμαργία γίνεται αιτία και πρόξενος απείρων κακών στο ανθρώπινο γένος, έτσι και η νηστεία και η περιφρόνηση της κοιλιάς γίνεται πάντοτε σ’ εμάς αιτία ανέκφραστων αγαθών»

Να κι ένα ακόμη υπέροχο παράδειγμά του:

«Δεν διώχνει συνήθως τόσο εύκολα τον χειμώνα ο ερχομός του χελιδονιού, όσο απομακρύνει απ’ τη σκέψη μας τον χειμώνα των παθών η περίοδος της νηστείας»

Αυτό κι αν είναι χαρά, δηλαδή η απομάκρυνση των παθών που μας φέρνει. Και πόσο ευφραινόμαστε όλοι την εποχή της άνοιξης! Λέγει επ’ αυτού και πάλι ο ι. Χρυσόστομος:

«Η άνοιξη της νηστείας είναι σε όλους μας ευχάριστη, γιατί όχι μόνο μας καταπραΰνει απ’ τα κύματα των παράλογων επιθυμιών, αλλά και γιατί μας στεφανώνει με στεφάνι όχι από άνθη, αλλά από τις πνευματικές χάριτες»

Πράγματι, πόσο έμπλεος χαράς αλλά και μεγαλοπρέπειας είναι εκείνος που νηστεύει! Και πάλι κατά τον ι. Χρυσόστομο:

«Στάσου μόνο κοντά σ’ αυτόν που νηστεύει κι αμέσως μεταλαμβάνεις απ’ την ευωδία του. Γιατί αυτός που νηστεύει είναι μύρο πνευματικό και με τους οφθαλμούς και με τη γλώσσα και με όλα φανερώνει την ευταξία της ψυχής του».

Γι’ αυτό και ο Μέγας Αθανάσιος μας τονίζει:

«Να περνάς όλο το χρόνο της ζωής σου με νηστείες, προσευχές και ελεημοσύνες. Ευτυχισμένος είναι εκείνος που ακούει αυτά και τα εφαρμόζει»

Ναι, εκεί ακριβώς βρίσκεται η χαρά και η ευτυχία.

Εξάλλου, όπως τονίζει και ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας, «“Ο άνθρωπος δεν θα ζήσει μόνο με άρτο”, γιατί αν ο Θεός δώσει δύναμη στον άνθρωπο, μπορεί να μην φάγει, και να ζει όπως ο Μωυσής και ο Ηλίας, οι οποίοι με τον λόγο του Θεού έζησαν νηστικοί σαράντα ημέρες».

Και τι να πούμε δηλαδή, ότι αυτοί ήταν δυστυχισμένοι όταν με τον τρόπο αυτό τρέφονταν απ’ τον Θεό;

Ας θυμηθούμε ότι, όταν ο Μωυσής κατέβηκε απ’ το όρος Σινά με τις δέκα εντολές που του έδωσε ο Θεός, το πρόσωπό του έλαμπε. Και σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που οι άλλοι δεν μπορούσαν να τον αντικρύσουν και αναγκάστηκε πλέον να φορά κάλυμμα! (βλ. Εξ. 34,29-35)

Τέλος, ακόμη και αυτή η εναλλαγή των φαγητών, κατά τον Μέγα Βασίλειο, είναι ικανή να μας δώσει ευφροσύνη. Αναφέρει συγκεκριμένα:

«Η νηστεία γίνεται αφορμή για ευφροσύνη. Γιατί όπως η δίψα καθιστά γλυκό το ποτό και η πείνα που προηγήθηκε παρασκευάζει γλυκό το τραπέζι, έτσι και η νηστεία μεγαλώνει την απόλαυση των φαγητών. Γιατί με το να παρεμβληθεί στο μέσο και να διακόψει τη συνέχεια της τρυφής θα κάνει ώστε να σου φανεί, σαν απόδημος επιθυμητή, η μετάληψη. Ώστε αν θέλεις να ετοιμάσεις επιθυμητό για τον εαυτό σου τραπέζι, δέξου τη μεταβολή που επιβάλλει η νηστεία»

* * *

Πραγματικά, πόσο ωφέλιμες είναι όλες οι εντολές του Θεού! Πόσο ζωογόνες! Και για τούτο τι πηγή χαράς και ευφροσύνης! Κι είναι για όλους μας, βέβαια. Και για τους νέους και για τα παιδιά ακόμη. Αρκεί να πούμε τούτο μόνο που τονίζει επ’ αυτού ο Μ. Βασίλειος για τη νηστεία: «Τα παιδιά, όπως τα θαλερά απ’ τα φυτά, έτσι με το νερό της νηστείας να ποτίζονται». Με τίποτα, λοιπόν, ας μη στερηθούμε τη χαρά της νηστείας. Όλοι μας!

Κ. Γ. Παπαδημητρακόπουλος

ΠΗΓΗ: https://www.fotodotes.gr

Το άρθρο Η νηστεία είναι χαρά! εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".

Η Νηστεία των Χριστουγέννων. Πότε, γιατί και πώς;

theomitoros — Sat, 15 Nov 2025 08:00:49 +0000

H νηστεία των Χριστουγέννων
1. Δεύτερη μακρά περίοδος νηστείας μετά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή είναι η νηστεία των Χριστουγέννων, γνωστή στη γλώσσα του ορθοδόξου λαού μας και ως σαραντα(η)μερο. Περιλαμβάνει και αυτή σαράντα ημέρες, όμως δεν έχει την αυστηρότητα της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αρχίζει την 15η Νοεμβρίου και λήγει την 24η Δεκεμβρίου.

2. Η εορτή της κατά σάρκα γεννήσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού αποτελεί τη δεύτερη μεγάλη Δεσποτική εορτή του χριστιανικού εορτολογίου. Μέχρι τα μέσα του Δ’ αιώνα η Εκκλησία της Ανατολής συνεόρταζε τη γέννηση και τη βάπτιση του Χριστού υπό το όνομα τα Επιφάνεια την ίδια ήμερα, στις 6 Ιανουαρίου. Τα Χριστούγεννα ως ξεχωριστή εορτή, εορταζομένη στις 25 Δεκεμβρίου εισήχθη στην Ανατολή από τη Δύση περί τα τέλη του Δ’ αιώνα.Ό άγιος Ιωάννης ό Χρυσόστομος, που πρώτος ομιλεί για την εορτή των Χριστουγέννων, την ονομάζει «μητρόπολιν πασών των εορτών» και μας πληροφορεί περί το 386 ότι «ούπω δέκατον έστιν έτος, εξ ου δήλη και γνώριμος ημίν αύτη η ημέρα (της εορτής) γεγένηται».
Με τη διαίρεση της άλλοτε ενιαίας εορτής και την καθιέρωση των τριών ξεχωριστών εορτών, της Γεννήσεως την 25η Δεκεμβρίου, της Περιτομής την 1η και της Βαπτίσεως την 6η Ιανουαρίου, διαμορφώθηκε και το λεγόμενο Δωδεκαήμερον, δηλαδή το εόρτιο χρονικό διάστημα από τις 25 Δεκεμβρίου ως τις 6 Ιανουαρίου. Έτσι διασώθηκε κατά κάποιο τρόπο η αρχαία ενότητα των δύο μεγάλων εορτών της Γεννήσεως και της Βαπτίσεως του Κυρίου.

3. Ή μεγάλη σημασία που απέκτησε με την πάροδο του χρόνου στη συνείδηση της Εκκλησίας η νέα εορτή των Χριστουγέννων και η ευλάβεια των πιστών και ιδιαίτερα των μοναχών, απετέλεσαν τις προϋποθέσεις για την καθιέρωση και της προ των Χριστουγέννων νηστείας. Σ’ αυτό ασφαλώς επέδρασε και η διαμορφωμένη ήδη τεσσαρακονθήμερη νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής που προηγείτο του Πάσχα.
Όπως η εορτή έτσι και η νηστεία, ως προετοιμασία για την υποδοχή των γενεθλίων του Σωτήρος, εμφανίστηκε αρχικά στη Δύση, όπου η νηστεία αυτή ονομαζόταν Τεσσαρακοστή τον άγιου Μαρτίνου επειδή άρχιζε από την εορτή του άγιου τούτου της Δυτικής Εκκλησίας. Το ίδιο επανελήφθη και σ’ εμάς, όπου πολλοί τη νηστεία των Χριστουγέννων ονομάζουν του άγιου Φιλίππου επειδή προφανώς αρχίζει την επομένη της μνήμης του Αποστόλου. Οι πρώτες ιστορικές μαρτυρίες, που έχουμε για τη νηστεία προ των Χριστουγέννων, ανάγονται για τη Δύση στον Ε’ και για την Ανατολή στον ΣΤ’ αιώνα. ‘Από τούς ανατολικούς συγγραφείς σ’ αυτήν αναφέρονται ό Αναστάσιος Σιναιτης, ό πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Νικηφόρος ο Ομολογητής, ο άγιος Θεόδωρος ο Στουδίτης, καθώς επίσης και ο πατριάρχης Αντιοχείας Θεόδωρος Βάλσαμων.

4. Ή νηστεία στην αρχή, καθώς φαίνεται, ήταν μικρής διάρκειας. Ό Θεόδωρος Βαλσαμων, που γράφει περί τον ΙΒ’ αιώνα —και κατά συνέπεια μας πληροφορεί για τα όσα ίσχυαν στην εποχή του —, σαφώς την ονομάζει «επταήμερον». Όμως υπό την επίδραση της νηστείας της Μεγάλης Τεσσαρακοστής επεξετάθη και αυτή σε σαράντα ήμερες, χωρίς εν τούτοις να προσλάβει την αυστηρότητα της πρώτης.Πως θα πρέπει να την νηστεύουμε; Καθ’ όλη τη διάρκεια του σαρανταημέρου δεν καταλύουμε κρέας, γαλακτερά και αυγά. Αντίθετα, επιτρέπεται να καταλύουμε ψάρι όλες τις ήμερες — πλην, φυσικά, της Τετάρτης και της Παρασκευής— από την αρχή μέχρι και την 17η Δεκεμβρίου. Ψάρι καταλύουμε επίσης και κατά την εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου, οποιαδήποτε ημέρα κι αν πέσει.
‘Από την 18η μέχρι και την 24η Δεκεμβρίου, παραμονή της εορτής, επιτρέπεται η κατάλυση οίνου και ελαίου μόνο — εκτός, βέβαια, των ημερών Τετάρτης και Παρασκευής που θα παρεμβληθούν και κατά τις οποίες τηρούμε ανέλαιη νηστεία. Επίσης με ξηροφαγία θα πρέπει να νηστεύουμε την πρώτη ήμερα της νηστείας, 15η Νοεμβρίου, καθώς και την παραμονή της εορτής, έκτος βέβαια κι αν πέσουν Σάββατο η Κυριακή.

ΝΗΣΤΕΙΑ: ΑΠΟΧΗ ΑΠΟ ΠΑΣΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ
«Επίσης οφείλουμε να μην τηρούμε μόνο την τάξη της νηστείας που αφορά τις τροφές, αλλά να απέχουμε και από κάθε αμαρτία, έτσι ώστε, όπως νηστεύουμε ως προς την κοιλιά, να νηστεύουμε και ως προς τη γλώσσα, αποφεύγοντας την καταλαλιά, το ψέμα, την αργολογία, τη λοιδορία, την οργή και γενικά κάθε αμαρτία που διαπράττουμε μέσω της γλώσσας.
Επίσης χρειάζεται να νηστεύουμε ως προς τα μάτια. Να μη βλέπουμε μάταια πράγματα. Να μην αποκτούμε παρρησία διά μέσου των ματιών. Να μην περιεργαζόμαστε κάποιον με αναίδεια. Ακόμη θα πρέπει να εμποδίζουμε τα χέρια και τα πόδια από κάθε πονηρό πράγμα.
Με αυτό τον τρόπο νηστεύοντας μια νηστεία ευπρόσδεκτη στον Θεό, αποφεύγοντας κάθε είδους κακία που ενεργείται διά μέσου της καθεμιάς από τις αισθήσεις μας, θα πλησιάζουμε, όπως είπαμε, την άγια ήμερα της αναστάσεως αναγεννημένοι, καθαροί και άξιοι της μεταλήψεως των άγιων μυστηρίων».

ΔΩΡΟΘΕΟΣ ΓΑΖΗΣ (Από το «Αι νηστείαι της Εκκλησίας», Αρχιμ. Συμεών Κούτσα Εκδ. Αποστολική Διακονία, σελ. 88-92)

ΠΗΓΗ: https://agiosminas.gr

Το άρθρο Η Νηστεία των Χριστουγέννων. Πότε, γιατί και πώς; εμφανίστηκε πρώτα στο Ιερός Ναός Κοιμήσεως Θεοτόκου Άνω Καλαμακίου "Θεομήτορος".